Açık Alanlarda Uygulanan Terapatik Rekreasyon Etkinlikleri: Özel Gereksinimli Bireylerin Fiziksel, Zihinsel ve Sosyal Gelişimlerine Yönelik Etkilerinin Değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırma, açık alanlarda uygulanan terapatik rekreasyon etkinliklerinin özel gereksinimli bireylerin fiziksel, zihinsel ve sosyal gelişimleri üzerindeki etkilerini kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Trabzon Akçaabat bölgesindeki çeşitli özel eğitim kurumlarından seçilen öğretmenlerden oluşan katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın temel amacı, terapatik rekreasyon etkinliklerinin özel gereksinimli bireylere katkılarını değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemiyle tasarlanan bu araştırmada, katılımcıların terapatik rekreasyon etkinliklerine dair gözlemleri ve deneyimleri NVivo yazılımı ile içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Kodlardan hareketle, öncelikle kategoriler, ardından temalar oluşturularak araştırmanın ana odak noktaları belirlenmiştir. Araştırma bulguları, açık alan terapatik rekreasyonunun özel gereksinimli bireylerin yaşam kalitesi ve sosyal entegrasyonunu destekleyen çok yönlü etkiler sunduğunu ortaya koymaktadır. Motor becerilerde artış, denge ve koordinasyon gelişimi, bilişsel süreçlerin desteklenmesi ve odaklanmanın sağlanması gibi fiziksel ve zihinsel alanlardaki katkıların yanı sıra, sosyal etkileşimde artış ve davranışsal becerilerin güçlenmesi gibi olumlu sosyal etkiler de gözlemlenmiştir. Araştırmanın geçerliliği ve güvenilirliğini sağlamak amacıyla uzman görüşleri alınmış, analiz sonuçları uzmanlar tarafından doğrulanmıştır. Görüş birliği/görüş ayrılığı formülüne göre güvenilirliği %92 olarak hesaplanan bu çalışma, terapatik rekreasyonun özel eğitim ortamlarında daha etkin kullanımı için öneriler sunmaktadır. Araştırmanın sonuçları, özel gereksinimli bireylerin yaşam kalitesini artırmak amacıyla terapatik rekreasyonun faydalarına dair kapsamlı bilgiler sunmakta ve alanda hazırlanacak etkinliklerin kullanımı sürecine yardımcı olabilecek bilgiler içermektedir.

Keywords

• Açık alan rekreasyonu
• Özel gereksinimli birey
• Terapatik rekreasyon

Therapeutic Recreational Activities Applied in Open Spaces: Evaluation of the Effects on Physical, Mental and Social Development of Individuals with Special Needs

Abstract

This study aims to comprehensively investigate the effects of outdoor therapeutic recreation activities on the physical, mental, and social development of individuals with special needs. Semi-structured interviews were conducted with teachers from various special education institutions in the Akçaabat district of Trabzon. The primary objective is to evaluate the contributions of therapeutic recreation activities to the holistic development of individuals with special needs. Utilizing a qualitative research design, the data collected from participants' observations and experiences were analyzed through content analysis using NVivo software. From the coded data, categories and themes were generated, identifying the main focal points of the study. The findings reveal that outdoor therapeutic recreation provides multifaceted benefits, enhancing the quality of life and promoting social integration for individuals with special needs. Physical and cognitive improvements such as enhanced motor skills, better balance and coordination, and improved cognitive focus were observed. Additionally, significant social benefits were noted, including increased social interaction and strengthened behavioral skills. To ensure the validity and reliability of the study, expert evaluations were sought, and the analysis results were verified through expert consensus. This study, whose reliability was calculated as 92% according to the consensus/disagreement formula, offers suggestions for more effective use of therapeutic recreation in special education settings. The results of the study provide comprehensive information on the benefits of therapeutic recreation in order to improve the quality of life of individuals with special needs and contain constructive information within the scope of the use of such activities in the field.

Keywords

• Outdoor recreation
• Therapeutic recreation
• Individual with special needs

References

1. Akın, A., Baş, M., & Akın, A. (2023). Rekreatif faaliyetlerin alzheimer hastaları üzerindeki etkisi. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 678-689. https://doi.org/10.11616/asbi.1222657
2. Akin, S., & Alp, H. (2019). Effect of adapted game-aided physical education program on the motor skills of children with autism spectrum disorders: Longitudinal case study. Journal of Curriculum and Teaching, 8(3), 63-72.
3. Aksoy, Ö., Yılmaz, E., & Ersoy, B. (2022). Rekreasyon alanlarında engelli kullanımı açısından erişilebilirlik: İzmir ili Buca ilçesi örneği. Artgrid - Journal of Architecture Engineering and Fine Arts, 4(2), 292-308. https://doi.org/10.57165/artgrid.1206080
4. Aksoy, Y. (2020). Rekreasyonel faaliyet olarak fiziksel aktivitelerin otizmli çocuklarda sosyal incelenmesi: İletişime yönelik etkileri. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 1-9.
5. Alp, H., & Çamlıyer, H. (2018). Hareket eğitimi ve fiziksel aktivite programı verilen davranış problemli otistik çocukların bir yıl sonraki süreçlerinin izlenmesi. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (63), 1-13.
6. Baias, M. S., & Sandor, I. (2022). Sports practice as a therapeutic method in physical rehabilitation programs for children with special education needs. Studia Universitatis Babeș-Bolyai Educatio Artis Gymnasticae, 17-28.
7. Banhidi, M., Daly, F. S., De Paula Azzine, E., Dieser, R. B., Hebblethwaite, S., Jones, D., Kimura, F., McKenzie, S. E., Meyer, C., & Young, M. E. M. (2013). A global therapeutic recreation discussion: An overview from Rimini, Italy. American Journal of Recreation Therapy, 12(4), 7-14. https://doi.org/10.5055/ajrt.2013.0053
8. Bullock, C. C., & Howe, C. Z. (1991). A model therapeutic recreation program for the reintegration of persons with disabilities into the community. Therapeutic Recreation Journal, 25(2), 7-21.

9. Carruthers, C. P., & Hood, C. D. (2007). Building a life of meaning through therapeutic recreation: The leisure and well-being model, Part I. Therapeutic Recreation Journal, 41(4), 276-297.
10. Chorost, S. (1988). The hearing-impaired child in the mainstream: A survey of the attitudes of regular classroom teachers. Volta Review, 90(1), 7-12.
11. Çiriş, V. (2023). Öğretmen adaylarının zihinsel engelli bireylerde sporun etkilerine yönelik farkındalıkları. International Journal of Eurasia Social Sciences, 14(51), 75-94. https://doi.org/10.35826/ijoess.3304
12. Davey, L. (1991). The application of case study evaluations. ERIC/TM Digest. https://eric.ed.gov/?id=ED338706
13. Demir, T., Gönül, G., Ekrem, E., Oğuz, O., & Adnan, A. (2018). Engelli bireylerde spora katılım motivasyon ölçeği (ESKMÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(1), 95-106. https://doi.org/10.1501/sporm_0000000347
14. Dieser, R. B. (2013). Leisure education: A person-centered, system-directed, social policy perspective. Sagamore-Venture.
15. Esseff, S. L. (2016). Benefits of therapeutic recreation for young adults with special needs (Master's thesis). California State University, Monterey Bay.
16. Farnham, M., & Mutrie, N. (2003). Research section: The potential benefits of outdoor development for children with special needs. British Journal of Special Education, 24(1), 31-38. https://doi.org/10.1111/1467-8527.00008
17. García-Villamisar, D., Dattilo, J., & Muela, C. (2017). Effects of therapeutic recreation on adults with ASD and ID: A preliminary randomized control trial. Journal of Intellectual Disability Research, 61, 325–340. https://doi.org/10.1111/jir.12320
18. Gilraldez-Hayes, A. (2020). Artes y bienestar psicológico: Las artes como intervenciones positivas. https://doi.org/10.35699/2237-5864.2020.20711
19. Gül, Ö. (2012). Oyun ve hareket temelli büyük kas beceri eğitim programlarının 4-5 yaş çocukların büyük kas becerilerine etkisinin karşılaştırılması (Doktora tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
20. Gün, F., & Akel, B. (2018). Engelli bireylerde tiyatro aktivitesinin iletişim ve etkileşim becerileri üzerine etkilerinin incelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 6(1), 61-68. https://doi.org/10.30720/ered.417884
21. Holmes-Layman, P. (2013). Therapeutic recreation practice: A strengths approach. Therapeutic Recreation Journal, 47(2), 137.
22. Hood, C. D., & Carruthers, C. P. (2013). Facilitating change through leisure: The leisure and well-being model of therapeutic recreation practice. Positive Leisure Science, 121-140. https://doi.org/10.1007/978-94-007-5058-6_7
23. Jay, E. K., Moxham, L., & Patterson, C. F. (2021). Using an arts-based approach to explore the building of social capital at a therapeutic recreation camp. International Journal of Mental Health Nursing, 30(1), 202-213. https://doi.org/10.1111/inm.12856
24. Joffre, O., Nolte, M. A., Spörri, R., & Sousa, C. R. E. (2009). Inflammatory signals in dendritic cell activation and the induction of adaptive immunity. Immunological Reviews, 227(1), 234-247.
25. Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayınları.
26. Kaya, K., & Alp, H. (2022). Otizmli çocuklarda beden eğitimi ve sporun önemi üzerine yapılmış araştırmaların incelenmesi: Meta analiz. Uluslararası Spor Bilimleri Öğrenci Çalışmaları, 4(1), 1-7.
27. Kaya, L., İnal Gültekin, G., Şahin, M., & Kırandı, Ö. (2020). Spor dersi alan otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ebeveynlerinin yaşam kalitesi düzeyi. Spor Eğitim Dergisi, 4(2), 190-202.
28. Keskin, B., Hanbay, E., & Kalyoncu, M. (2017). 5-8 yaş grubu otistik çocuklarda egzersiz uygulamalarının sportif performans üzerine etkileri. İstanbul Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 50-58.
29. Kolanowski, A. M., Buettner, L., Costa, P., & Litaker, M. (2001). Capturing interests: Therapeutic recreation activities for persons with dementia. Therapeutic Recreation Journal, 35(3), 220-235.
30. Leahey, A., & Singleton, J. F. (2011). Utilizing therapeutic recreation to empower persons with Alzheimer's in a day center. Therapeutic Recreation Journal, 45(2), 135-146.
31. Merriam, S. B. (2019). Qualitative research in practice: Examples for discussion and analysis. Jossey-Bass Publishers.
32. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (2016). Nitel veri analizi (S. Akbaba Altun & A. Ersoy, Çev. Ed.). Seçkin Yayıncılık.
33. Milne, R. W., Nation, R. L., & Somogyi, A. A. (1996). The disposition of morphine and its 3-and 6-glucuronide metabolites in humans and animals, and the importance of the metabolites to the pharmacological effects of morphine. Drug Metabolism Reviews, 28(3), 345-472.
34. Mobily, K. E. (2009). Role of exercise and physical activity in therapeutic recreation services. Therapeutic Recreation Journal, 43(2), 9.
35. Park, K., Rebecca Genoe, M., Nelson, S., Boser, D., Ostryzniuk, L., & Cripps, D. G. (2022). Advocating for therapeutic recreation: Is it just a matter of speaking up? World Leisure Journal, 64(4), 508–529. https://doi.org/10.1080/16078055.2022.2099452
36. Parsons, M. D. (2016). Perceived benefits of therapeutic recreation camps for young adults with disabilities.
37. Peterson, B. S. (2023). (Re)defining recreation: A call for reconciliatory action in therapeutic recreation practice. Leisure/Loisir, 47(2), 134-149. https://doi.org/10.1080/14927713.2023.2252837
38. Picton, C., Fernandez, R., Moxham, L., & Patterson, C. (2019). Experiences of outdoor nature-based therapeutic recreation programs for persons with a mental illness: A qualitative systematic review protocol. JBI Database of Systematic Reviews and Implementation Reports. https://doi.org/10.11124/JBISRIR-D-19-00046
39. Polat, S. Ç., Akman, O., & Orhan, Ö. (2018). A comparison of the reaction times of elite male taekwondo and kickboxing athletes. The Online Journal of Recreation and Sports, 7(2), 32-39.
40. Potić, S., Stanimirov, K., Đorđević, M., & Banković, S. (2014). Fiziksel-eğlence faaliyetleri ve engelli kişiler. TIMS. Acta, 8(1), 71-80.
41. Svarich, V. G., Lisitsyn, D. А., Kagantsov, I. M., Perevozchikov, Е. G., & Islentiev, R. N. (2018). Features of diagnosis and treatment of gastric horistoma in children. Russian Journal of Pediatric Surgery, Anesthesia and Intensive Care, 8(2), 70-74.
42. Wilhite, D. A., Hayes, M. J., Knutson, C., & Helm Smith, K. (1999). The basics of drought planning: A 10-step process. National Drought Mitigation Center (NDMC).
43. Witt, S. F. (1988). Mega-events and mega-attractions. Tourism Management, 9(1), 76-77.
44. Yarımkaya, E., İlhan, E. L., & Karasu, N. (2017). Akran aracılı uyarlanmış fiziksel aktivitelere katılan otizm spektrum bozukluğu olan bir bireyin iletişim becerilerindeki değişimlerin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 18(2), 225-252.
45. Yıldırım, A. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.