Güncel Liderlik Modellerine Bakış

Abstract

Bu bölümde liderlik kavramının tarihsel gelişimi ve günümüz örgütlerinde ortaya çıkan yeni liderlik modelleri ele alınmıştır. Küreselleşme, dijitalleşme, etik yönetim ve sürdürülebilirlik gibi çağdaş dinamikler, liderlik olgusunu geleneksel kalıpların ötesine taşımıştır. Dönüşümcü, etik, otantik, vizyoner, katılımcı, yenilikçi ve dijital liderlik modelleri bu bağlamda öne çıkan yaklaşımlardır. Spor yönetimi ve rekreasyon alanlarında liderliğin yeni biçimleri, liderlerin yalnızca yönetimsel becerilerini değil; aynı zamanda sosyal, duygusal ve bilişsel yetkinliklerini de ön plana çıkarmaktadır. Literatür incelendiğinde, liderliğin artık bir statü değil, dinamik bir süreç olarak tanımlandığı görülmektedir. Bu çalışma, liderlik kavramının evrimsel dönüşümünü açıklamakta, güncel modelleri kuramsal temelleriyle analiz etmekte ve spor yönetimi bağlamında uygulama örnekleri sunmaktadır. Bulgular, günümüz liderlik anlayışının etik değerlere, yenilikçiliğe ve katılımcılığa dayandığını göstermektedir.

Keywords

• Liderlik,
• Güncel Liderlik Modelleri,
• Dönüşümcü Liderlik,
• Etik Lİderlik,
• Spor Yönetimi,
• Rekreasyon

An Overview of Contemporary Leadership Models

Abstract

ABSTRACT This chapter examines the historical evolution of the leadership concept and explores contemporary leadership models that have emerged in response to globalization, digitalization, ethical management, and sustainability. Modern leadership has transcended traditional paradigms, emphasizing transformational, ethical, authentic, visionary, participative, innovative, and digital leadership approaches. In sports management and recreation contexts, leadership now embodies emotional, cognitive, and social competencies rather than merely managerial authority. A comprehensive literature review reveals that leadership is increasingly defined as a dynamic and interactive process. This study outlines the theoretical framework of modern leadership, analyzes key models, and highlights their implications in sports management practices. Findings indicate that contemporary leadership emphasizes ethical awareness, innovation, collaboration, and vision-driven management.

Keywords

• Leadership,
• Comtemporary Leadership Models
• Transformational Leadership,
• Ethical Leadership,
• Sports Management
• Recreation

References

1. Alioğulları, Z. D. (2019). Liderin politik becerisi, lider-üye etkileşimi, etik liderlik ve bazı iş sonuçları arasındaki ilişkiler [Yayımlanmamış Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi]. Atatürk Üniversitesi.
2. Bass, B. M. (1985). Leadership and performance beyond expectations. Free Press.
3. Bektaş, Ç. (2016). Liderlik yaklaşımları ve modern liderden beklentiler. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, 2(7), 43–53.
4. Burns, J. M. (1978). Leadership. Harper & Row.
5. Buyrukoğlu, E. (2023). Rekreasyon ve liderlik. İçinde Rekreasyonda güncel konular ve yeni trendler (ss. 159–170). Efe Akademi Yayınları.
6. Buyrukoğlu, E., & Şahin, H. M. (2022). Spor yönetiminde liderlik ve yeni yaklaşımlar. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 9(3), 66–75.
7. Çelik, V. O. (2016). Sporda yönetsel uygulamalar ve liderlik. İçinde R. Ekmekci (Ed.), Sporda yönetim ve organizasyon (ss. 61–88). Ergün Yayınevi.
8. Dartey-Baah, K. (2009). Leadership theories and organizational behavior. University Press.

9. Doğan, S. (2018). Çağdaş liderlik yaklaşımları: Vizyoner liderlik, dönüşümcü liderlik, işlemci liderlik. İçinde N. Güçlü (Ed.), Eğitim yönetiminde liderlik: Teori, araştırma ve uygulama (ss. 97–141). Pegem Akademi.
10. Eren, E. (2014). Örgütsel davranış ve yönetim psikolojisi. Beta Yayıncılık.
11. Gökçe, Z. (2005). Spor yönetiminin farklı boyutlarında yer alan spor yöneticilerinin liderlik tiplerinin araştırılması (Ege Bölgesi örneği) [Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi]. Celal Bayar Üniversitesi.
12. Grant, M. J., & Booth, A. (2009). A typology of reviews: An analysis of 14 review types and associated methodologies. Health Information and Libraries Journal, 26(2), 91–108. https://doi.org/10.1111/j.1471-1842.2009.00848.x
13. Gülşen, D. B. A., & Yıldız, A. B. (2022). Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin bireysel girişimcilik ve liderlik davranışlarına ilişkin öz algılarının incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 13(3), 231–244. https://doi.org/10.17155/Omuspd.1193189
14. Gündoğdu, F. (2014). Spor yöneticilerinin liderlik stilleri ile sporun yaygınlaştırılması arasındaki ilişki [Yayımlanmamış Doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
15. Gündoğdu, F., & Sunay, H. (2018). Türk spor teşkilatındaki spor yöneticilerinin liderlik stilleri. SPORMETRE, 16(2), 178–195. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000364
16. Güney, S. (2001). Yönetim ve organizasyon. Nobel Yayın Dağıtım.
17. Karademir, M. B., & Şahan, H. (2023). Halkoyunları antrenörlerinin toksik liderlik davranışlarının sporcuların psikolojik sağlamlık ve tatmin düzeyleri üzerindeki belirleyici rolü. Journal of ROL Sport Sciences, 4(3), 1024–1042. https://doi.org/10.5281/zenodo.8352271
18. Karakaplan Özer, E. (2019). Etkili liderlik ile duygusal bağlılık ilişkisinde işveren markası algısının aracılık etkisi ve araştırma [Yayımlanmamış Doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
19. Kaya, E., & Zengin, S. (2019). Futbolcuların takım antrenörlerinden spor için liderlik beklentilerinin bazı değişkenler açısından belirlenmesi. Turkish Studies, 14(4), 2483–2493. https://doi.org/10.29228/turkishstudies.23521
20. Kurnaz, S. (2019). Liderlik tarzı-örgütsel sessizlik ilişkisinde örgütsel politikanın düzenleyici rolü: Kamu kurumlarında bir araştırma [Yayımlanmamış Doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
21. McGregor, D. (1960). The human side of enterprise. McGraw-Hill.
22. Paksoy, M. H. (2010). Küreselleşme ve liderlik. İçinde C. Serinkan (Ed.), Liderlik ve motivasyon: Geleneksel ve güncel yaklaşımlar (ss. 1–32). Nobel Yayın Dağıtım.
23. Serinkan, C. (2010a). Liderlik ve motivasyon. İçinde C. Serinkan (Ed.), Liderlik ve motivasyon: Geleneksel ve güncel yaklaşımlar (ss. 149–178). Nobel Yayın Dağıtım.
24. Serinkan, C. (2010b). Liderlik ve örgütsel davranış. Detay Yayıncılık.
25. Snyder, H. (2019). Literature review as a research methodology: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 104, 333–339. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.07.039
26. Terlemez, M. (2019). Sporda liderlik tipleri, yaklaşımları ve fonksiyonları. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 138–151. Tunçer, P. (2012). Yönetim ve organizasyon. Beta Yayıncılık.
27. Varol, İ. (2024). Spor yönetiminde inovasyon ve liderlik. İçinde Spor yönetimi ve liderlik (s. 93). Efe Akademi Yayınları.
28. Weber, M. (1947). The theory of social and economic organization. Free Press.
29. Yeşil, S. (2013). Küresel ve değişen çevre dinamikleri ışığında yeni yönetim yaklaşımlarından seçme konular. Seçkin Yayıncılık.
30. Yeşil, S. (2016). Modern liderlik kuramları ve uygulamaları. Beta Yayınları.