Research Article

Geleneksel yaklaşımlardan derin öğrenmeye zaman serisi öngörü yöntemleri: Pyhton ve MATLAB uygulamaları

Volume: 18 Number: 1 June 29, 2025
EN TR

Geleneksel yaklaşımlardan derin öğrenmeye zaman serisi öngörü yöntemleri: Pyhton ve MATLAB uygulamaları

Abstract

Zaman serisi analizi birçok bilimsel alanda ihtiyaç duyulan bir araştırma alanı olarak uzun yıllardır önemini korumaktadır. Belirli bir zaman noktasındaki değişkenlerin davranışlarını anlama, modelleme ve geleceğe ilişkin öngörülerde bulunma taşıyan zaman serisi analizi geleneksel ve modern yöntemlerle gerçekleştirilmektedir. Son yıllarda büyük bir atılım ile gelişen yapay zekâ yöntemlerinin en güçlülerinden olan derin öğrenme, zaman serisi analizi için oldukça güçlü bir yaklaşım olarak kabul edilmektedir. Bu amaç doğrultusunda bu çalışmada zaman serisi analizi için kullanılan yöntemlerin geçmişten günümüze gelişimini ve birbirine olan avantaj ve dezavantajlarıyla detaylı bir şekilde incelenerek MATLAB ve Python kodlarıyla gerçek zamanlı kullanımı sunulmaktadır.

Keywords

References

  1. [1] Akaike, H. (1974) A New Look at the Statistical Model Identification, IEEE Transactions On Automatic Control, 19: 716–723.
  2. [2] Mcculloch, W.S. and Pitts, W.H. (1943) A logical calculus of the ideas immanent in nervous activity, Bulletin of Mathematical Biophysics, 5: 115 – 133.
  3. [3] Werbos, P.J. (1974) Beyond Regression: New Tools for Prediction and Analysis in the Behavioral Sciences, PhD thesis, Harvard University.
  4. [4] Rumelhart, D.E., Hinton, G.E. ve Williams, R.J. (1986) Learning representations by back-propagating errors, Nature, 323: 533–536.
  5. [5] Box, G.E.P., Jenkins, G.M., ve Reinsel, G.C. (1976) Time Series Analysis, Forecasting and Control. Third Edition. Holden-Day, 712s.
  6. [6] Shumway, R. H., Stoffer, D. S., & Stoffer, D. S. (2000). Time series analysis and its applications (Vol. 3, p. 4). New York: Springer.
  7. [7] Australian Bureau of Statistics. (1992). Consumer Price Index, 1972–1991 [Data set]. ABS Catalogue No. 6401.0. https://www.abs.gov.au/statistics.
  8. [8] Aladag, C. H., Egrioglu, E., Gunay, S., & Basaran, M. A. (2010). Improving weighted information criterion by using optimization. Journal of computational and applied mathematics, 233(10), 2683-2687.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Computational Statistics, Statistical Analysis, Applied Statistics, Statistics (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 14, 2025

Publication Date

June 29, 2025

Submission Date

May 28, 2025

Acceptance Date

June 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 18 Number: 1

APA
Bal, C., & Aladag, C. H. (2025). Geleneksel yaklaşımlardan derin öğrenmeye zaman serisi öngörü yöntemleri: Pyhton ve MATLAB uygulamaları. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik Ve Aktüerya, 18(1), 16-49. https://izlik.org/JA89KC58EN
AMA
1.Bal C, Aladag CH. Geleneksel yaklaşımlardan derin öğrenmeye zaman serisi öngörü yöntemleri: Pyhton ve MATLAB uygulamaları. JSSA. 2025;18(1):16-49. https://izlik.org/JA89KC58EN
Chicago
Bal, Cagatay, and Cagdas Hakan Aladag. 2025. “Geleneksel Yaklaşımlardan Derin öğrenmeye Zaman Serisi öngörü Yöntemleri: Pyhton Ve MATLAB Uygulamaları”. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik Ve Aktüerya 18 (1): 16-49. https://izlik.org/JA89KC58EN.
EndNote
Bal C, Aladag CH (June 1, 2025) Geleneksel yaklaşımlardan derin öğrenmeye zaman serisi öngörü yöntemleri: Pyhton ve MATLAB uygulamaları. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik ve Aktüerya 18 1 16–49.
IEEE
[1]C. Bal and C. H. Aladag, “Geleneksel yaklaşımlardan derin öğrenmeye zaman serisi öngörü yöntemleri: Pyhton ve MATLAB uygulamaları”, JSSA, vol. 18, no. 1, pp. 16–49, June 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA89KC58EN
ISNAD
Bal, Cagatay - Aladag, Cagdas Hakan. “Geleneksel Yaklaşımlardan Derin öğrenmeye Zaman Serisi öngörü Yöntemleri: Pyhton Ve MATLAB Uygulamaları”. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik ve Aktüerya 18/1 (June 1, 2025): 16-49. https://izlik.org/JA89KC58EN.
JAMA
1.Bal C, Aladag CH. Geleneksel yaklaşımlardan derin öğrenmeye zaman serisi öngörü yöntemleri: Pyhton ve MATLAB uygulamaları. JSSA. 2025;18:16–49.
MLA
Bal, Cagatay, and Cagdas Hakan Aladag. “Geleneksel Yaklaşımlardan Derin öğrenmeye Zaman Serisi öngörü Yöntemleri: Pyhton Ve MATLAB Uygulamaları”. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik Ve Aktüerya, vol. 18, no. 1, June 2025, pp. 16-49, https://izlik.org/JA89KC58EN.
Vancouver
1.Cagatay Bal, Cagdas Hakan Aladag. Geleneksel yaklaşımlardan derin öğrenmeye zaman serisi öngörü yöntemleri: Pyhton ve MATLAB uygulamaları. JSSA [Internet]. 2025 Jun. 1;18(1):16-49. Available from: https://izlik.org/JA89KC58EN