MÜTEKADDİMÎN KELÂM DÖNEMİ ŞİÎ KAYNAKLARDA BEDÂ - LEVH-İ MAHFÛZ İLİŞKİSİ
Öz
Şîa içerisinde ortaya çıkan bedâ inancıyla ilgili farklı görüşler ortaya konulmuştur. Bunlardan birisi de bedânın levh-i mahfuzdaki bir değişimin ifadesi olmasıdır.
Allah’ın ilminin mahlûkata aksettiği alan şeklinde tasavvur edilen levh-i mahfuzun değişme durumu bedâ olarak nitelendirilebilmektedir. Levh-i mahfuz’dan bilgi alan peygamber veya imamın bildirdiği bir haberin aksi çıkması durumunda; peygamber veya imam yanlış bir aktarım yapmış olmayıp, levh-i mahfuz’da bir değişim olmaktadır. Bu düşünce müteahhirîn bazı şiîler tarafından açıkta dile getirilir. Bu bakış açısı şiî düşüncenin iç dinamiklerine aykırı olmasa da bu fikrin mütekaddimîn şiî kaynaklardaki varlığı tartışmalıdır. Bu makalede mütekaddimîn kelam döneminde Şîa kaynaklarında bedâ-levh-i mahfuz ilişkisinin kurulup-kurulmadığı incelenecektir.
(Bedâ, Levh-i mahfûz, Şîa, İmamet, Mütekaddimin Kelam Dönemi)
Bu makale için 30-06-2022 tarihinde bir düzeltme yayınlandı.
https://dergipark.org.tr/tr/pub/kaderdergi/issue/70681/1093510
Anahtar Kelimeler
Bedâ , Levh-i mahfûz , Şîa , İmamet , Mütekaddimin Kelam Dönemi
Kaynakça
- Abdülsâtir, Hasan, Nazariyyetü’l-bedâ, Müessesetü’l-urveti’l-vuskâ, yy, ty.
- Çetin, Abdurrahman, “Nesih”, TDV İslam Ansiklopedisi (DİA), XXXII, s. 579-81.
- Ebû Hanîfe, İmam-ı A’zam, el-Fıkhu’l-ekber, İmâm-ı Âzam’ın Beş Eseri içinde, Çev. Mustafa Öz, İstanbul 1992.
- Eş‘arî, Makâlâtü’l-İslâmiyyîn, Beyrut 1980.
- İbn Manzûr, Muhammed, Lisanü’l-Arab, I-XV, Dârü Sâdir, Beyrut ty
- İlhan, Avni, “Bedâ”, DİA, V, İstanbul 1992, s. 290-291.
- İsfahânî, Ragıb, el-Müfredât fî garîbi’l-Kur’ân, tah. Muhammed el-Keylânî, yy. ty.
- İsferâyînî, Ebu’l-Muzaffer, et-Tabsîr fi’d-dîn, Âlemu’l-kutub, Beyrut 1983.
- Kuleynî, Usûlü’l-Kâfî, Dârü’t-teâruf, Beyrut 1990.
- Mâtürîdî, Ebû Mansûr, Te’vilâtü’l-Kur’ân, Dârü’l-kutubi’l-ilmiyye, I-X, Beyrut 2005.