Research Article

QUEER HUKUK TEORİSİ

Volume: 2 Number: 1 January 31, 2024

QUEER HUKUK TEORİSİ

Öz

Queer hukuk teorisi, 1990’lı yıllarda Amerika’da ortaya çıkan queer teoriyle bağlantılı bir şekilde ilerleyen ve hukukun heteropatriyakal yapısını sorgulayan, kimliği ve ikili cinsiyet sitemini eleştiren birçok farklı görüşten oluşur. Bu görüşler kavramsal bir çerçeveye oturtabilmek açısından iki ayrı başlıkta sunulabilir. İlk başlıkta queer hukuk teorisini LGBT bireylerin hakları için liberal bir özgürleşme ve mücadele teorisi olarak anlayanlar yer alır. Bu teorisyenler insan hakları teorisi, ayrımcılık yasağı, eşitlik ve özgürlük düşüncelerini baz alırlar. Amaçları; liberal hukuk sisteminde LGBTİ bireyleri için de yer açmak ve temel insan haklarından faydalanabilmelerini sağlamaktır. İkinci başlıkta ise, eleştirel hukuk teorisyenlerinin fikirlerinden etkilenen post-modern çizgide bir queer hukuk teorisi bulunur. Kendi içerisinde çeşitlilik gösteren bu teoride sınırlı olmamakla beraber, üç farklı düşünce yer alır. Bunlardan ilki; queerin cinsel azınlıklar için bir şemsiye terim olarak kullanılmasıdır. Bununla amaçlanan hukukun cinsel azınlıkları dışlayan heteronormatif yapısını bozmak ve norm saydığı ikili cinsiyet sisteminin doğallığını alt üst etmektir. İkincisi; queerin hukukta yapı-sökümcü bir metodoloji olarak kullanımıdır. Bu metodoloji queerin anti-normatif ve eleştirelliğini yoğun şekilde vurgular. Son basamakta ise; kimlik kavramının kendisini sorun eden, hukukun cinsel kimlik kategorilerini pekiştiren yönlerini sorgulayan ancak sadece sorgulama ve eleştirellikle yetinmeyip, hukukun normatif yapısının dönüştürülmesi arayışını da içeren bir queer hukuk anlayışı bulunur. Makalenin amacı queer hukuk teorisi alanındaki farklılık gösteren bu anlayışları sunarak, aralarındaki karşılıklı ilişkiler üzerinden değerlendirmeler yapmak ve kendi fikirlerimizi ifade etmektir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Akbaş, Kasım. “Eleştirel Hukuk Çalışmaları Hareketi: Öncü Kuramcılar ve Temel Meseleler.” Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı, 2005.
  2. Akı, Emine İrem. “Amerı̇kan Hukukı̇ Realı̇zmı̇ Çerçevesı̇nde Hukukı̇ Belı̇rsı̇zlı̇k”, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı, 2008.
  3. Akman, Şefik Taylan. Hukuk ve Politika İlişkisi Hukukun Ekonomi Politik Analizi ve Liberal Hukuk Düzeninin Eleştirisi. Ankara: İmge Kitapevi, 2016.
  4. Ball, Carlos A. “Essentialism and Universalism in Gay Rights Philosophy: Liberalism Meets Queer Theory.” Law & Social Inquiry 26, S.1, 2001: 271-293.
  5. Banović, Damir. “Queer Legal Theory.”, Feminist Approaches to Law: Theoretical and Historical Insights 1, (2023): 73-91.
  6. Arat, Necla. “Feminist Hukuk.” Kadın Araştırmaları Dergisi, S.9, (2010):53-65.
  7. Can, Cahit, “Yapısalcılık- Hukuk İlişkileri Üzerine Bir Deneme”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 40, S.1, (1988):33-57.
  8. Cossman, Brenda. “Queering Queer Legal Studies: An Unreconstructed Ode to Eve Sedgwick (and Others).” Critical Analysis of Law 6, S.1 (2019): 23-38.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law, Gender and Sexuality , Law in Context (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

January 31, 2024

Submission Date

November 27, 2023

Acceptance Date

January 7, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 2 Number: 1

Chicago
Meço, Rojbin. 2024. “QUEER HUKUK TEORİSİ”. Karatekin Hukuk Dergisi 2 (1): 27-61. https://izlik.org/JA69PH36KM.