Research Article

OECD Ülkelerinde Çevresel Sürdürülebilirlik ve Etkinliğin Çoklu Girdi ve İstenmeyen Çıktılar Çerçevesinde ME-DEA Yöntemiyle Analizi (2015–2020)

Volume: 7 Number: 1 July 30, 2026
EN TR

OECD Ülkelerinde Çevresel Sürdürülebilirlik ve Etkinliğin Çoklu Girdi ve İstenmeyen Çıktılar Çerçevesinde ME-DEA Yöntemiyle Analizi (2015–2020)

Abstract

Son yıllarda, ülkeler arasındaki ekonomik, sosyal ve çevresel performansın değerlendirilmesinde metodolojik açıdan önemi artan Veri Zarflama Analizi (DEA), ülkelerin politika yapıcıları ve karar alıcılarına stratejik bilgiler sağlayarak çevre odaklı sürdürülebilir kalkınma hedeflerine yönelik daha etkin politikaların oluşturulmasına katkıda bulunmaktadır. Bu amaçla, 2015–2020 dönemine ait yıllık frekanstaki veri seti OECD ülkeleri için kullanılarak; ekonomik, enerji ve çevresel sürdürülebilirlik etkinlik skorları, istenilen çıktıya ek olarak istenmeyen çıktıların da dikkate alındığı parametrik olmayan yöntemler çerçevesinde elde edilmiştir. Bulgulara göre enerji ve doğal kaynak açısından zengin ülkelerin enerji ve çevresel verimlilikte görece daha düşük performans sergiledikleri bu kaynakları her zaman etkin şekilde kullanamadıkları tespit edilmiştir. Bu durum bolluk paradoksuna işaret etmektedir. ürdürülebilir büyümeyi desteklemek için enerji ve çevre politikalarının verimlilik odaklı bir yaklaşımla gözden geçirilmesi ve yeniden tasarlanması gerektiği ortaya konulmuştur

Keywords

Veri Zarflama Analizi (DEA), OECD, Verimlilik, Girdi, Çıktı.

Ethical Statement

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve urallarına uygun davrandığımı beyan ederim

References

  1. Ahmad, M., & Uddin, I. (2025). Enhancing energy efficiency in OECD economies: The role of eco-friendly technology, financial development, and clean energy investment. Sustainable Futures, 10, 101258. https://doi.org/10.1016/j.sftr.2025.101258
  2. Aksu, E. Ö., & Gencer, C. T. (2018). Veri zarflama analizi ile OECD ülkelerinin çevre performansının incelenmesi. International Journal of Economic and Administrative Studies (IJEAS), 2018(18. EYİ Özel Sayısı), 191–206.
  3. Apergis, N., Aye, G. C., Barros, C. P., Gupta, R., & Wanke, P. (2015). Energy efficiency of selected OECD countries: A slacks-based model with undesirable outputs. Energy Economics, 51, 45–53. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2015.05.022
  4. Arcelus, F. J., & Arocena, P. (2005). Productivity differences across OECD countries in the presence of environmental constraints. Journal of the Operational Research Society, 56(12), 1352–1362.
  5. Banker, R. D., Charnes, A., & Cooper, W. W. (1984). Some models for the estimation of technical and scale inefficiencies in data envelopment analysis. Management Science, 30(9), 1078–1092.
  6. Batı, G. M., Usman, Ö., & Ateş, S. (2024). Firmaların sürdürülebilirlik performansları bağlamında etkinliklerinin veri zarflama analizi ile ölçülmesi. Journal of Research in Business, 9(1), 18–38.
  7. Camarero, M., Castillo, J., Picazo-Tadeo, A. J., & Tamarit, C. (2013). Eco-efficiency and convergence in OECD countries. Environmental and Resource Economics, 55(1), 87–106.
  8. Camarero, M., Picazo-Tadeo, A. J., & Tamarit, C. (2008). Is the environmental performance of industrialized countries converging? A "SURE" approach to testing for convergence. Ecological Economics, 66(4), 653–661.
  9. Charnes, A., Cooper, W. W., & Rhodes, E. (1978). Measuring the efficiency of decision making units. European Journal of Operational Research, 2(6), 429–444.
  10. Chen, J., Shi, H., Sivakumar, B., & Peart, M. R. (2016). Population, water, food, energy and dams. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 56, 18–28.
APA
Abasız, T., Mütevelli, D., & Bakkal, H. (2026). OECD Ülkelerinde Çevresel Sürdürülebilirlik ve Etkinliğin Çoklu Girdi ve İstenmeyen Çıktılar Çerçevesinde ME-DEA Yöntemiyle Analizi (2015–2020). Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(1), 15-26. https://doi.org/10.71233/kared.1858361
AMA
1.Abasız T, Mütevelli D, Bakkal H. OECD Ülkelerinde Çevresel Sürdürülebilirlik ve Etkinliğin Çoklu Girdi ve İstenmeyen Çıktılar Çerçevesinde ME-DEA Yöntemiyle Analizi (2015–2020). kared. 2026;7(1):15-26. doi:10.71233/kared.1858361
Chicago
Abasız, Tezcan, Dilek Mütevelli, and Hakan Bakkal. 2026. “OECD Ülkelerinde Çevresel Sürdürülebilirlik Ve Etkinliğin Çoklu Girdi Ve İstenmeyen Çıktılar Çerçevesinde ME-DEA Yöntemiyle Analizi (2015–2020)”. Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi 7 (1): 15-26. https://doi.org/10.71233/kared.1858361.
EndNote
Abasız T, Mütevelli D, Bakkal H (July 1, 2026) OECD Ülkelerinde Çevresel Sürdürülebilirlik ve Etkinliğin Çoklu Girdi ve İstenmeyen Çıktılar Çerçevesinde ME-DEA Yöntemiyle Analizi (2015–2020). Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi 7 1 15–26.
IEEE
[1]T. Abasız, D. Mütevelli, and H. Bakkal, “OECD Ülkelerinde Çevresel Sürdürülebilirlik ve Etkinliğin Çoklu Girdi ve İstenmeyen Çıktılar Çerçevesinde ME-DEA Yöntemiyle Analizi (2015–2020)”, kared, vol. 7, no. 1, pp. 15–26, July 2026, doi: 10.71233/kared.1858361.
ISNAD
Abasız, Tezcan - Mütevelli, Dilek - Bakkal, Hakan. “OECD Ülkelerinde Çevresel Sürdürülebilirlik Ve Etkinliğin Çoklu Girdi Ve İstenmeyen Çıktılar Çerçevesinde ME-DEA Yöntemiyle Analizi (2015–2020)”. Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi 7/1 (July 1, 2026): 15-26. https://doi.org/10.71233/kared.1858361.
JAMA
1.Abasız T, Mütevelli D, Bakkal H. OECD Ülkelerinde Çevresel Sürdürülebilirlik ve Etkinliğin Çoklu Girdi ve İstenmeyen Çıktılar Çerçevesinde ME-DEA Yöntemiyle Analizi (2015–2020). kared. 2026;7:15–26.
MLA
Abasız, Tezcan, et al. “OECD Ülkelerinde Çevresel Sürdürülebilirlik Ve Etkinliğin Çoklu Girdi Ve İstenmeyen Çıktılar Çerçevesinde ME-DEA Yöntemiyle Analizi (2015–2020)”. Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi, vol. 7, no. 1, July 2026, pp. 15-26, doi:10.71233/kared.1858361.
Vancouver
1.Tezcan Abasız, Dilek Mütevelli, Hakan Bakkal. OECD Ülkelerinde Çevresel Sürdürülebilirlik ve Etkinliğin Çoklu Girdi ve İstenmeyen Çıktılar Çerçevesinde ME-DEA Yöntemiyle Analizi (2015–2020). kared. 2026 Jul. 1;7(1):15-26. doi:10.71233/kared.1858361