Research Article

İktisadın Diyalektiği: Hegel'ci Açıdan İktisadi Davranışın İncelenmesi

Volume: 7 Number: 1 July 30, 2026
TR EN

İktisadın Diyalektiği: Hegel'ci Açıdan İktisadi Davranışın İncelenmesi

Abstract

Bu makale, Georg Wilhelm Friedrich Hegel'in diyalektik yönteminin iktisadi davranışın çözümlenmesine sağlayabileceği kuramsal katkıyı incelemektedir. Çalışma, klasik ve neoklasik iktisadın atomistik birey varsayımının ekonomik davranışın dinamik, çelişkili ve tarihsel-kurumsal niteliğini yeterince kavrayamadığı tezinden hareket etmektedir. Hegel'in Tinin Fenomenolojisi (1807), Mantık Bilimi (1812-1816) ve özellikle Hukuk Felsefesinin Prensipleri (1820) yapıtlarında geliştirdiği diyalektik kavramsal araçlar -kendinde ve kendi için varlık üçlemesi, Aufhebung (kaldırma/aşkınlık), karşılıklı tanıma (Anerkennung), nesnel tin (objektiver Geist)- iktisadi davranışın üç temel uğrağı olan ihtiyaç, emek ve mülkiyet kategorilerinin çözümlenmesinde verimli bir çerçeve sunmaktadır. Makale ayrıca sivil toplum, piyasa ve devlet üçlemesinin Hegelci okumasının modern kapitalizmin yapısal çelişkilerini -yoksulluk, eşitsizlik, krizler- anlamada hâlâ ufuk açıcı olduğunu göstermektedir. Marx'ın Hegel'i "ayakları üzerine oturtma" girişimi tartışılırken, Hegel'in kendi yazılarındaki ekonomik analizin Marksist çerçevenin ötesinde özgün bir yöntemsel miras barındırdığı savunulmaktadır. Eleştirel-yorumlayıcı yönteme dayalı bu çalışma, iktisat metodolojisinin felsefi temellerinin yeniden değerlendirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Keywords

İktisat teorisi, ekonomi politik, iktisadi davranış

References

  1. Adorno, T. W. (1973). Negative dialectics (E. B. Ashton, Trans.). Continuum. (Original work published 1966).
  2. Akerlof, G. A. (1982). Labor contracts as partial gift exchange. The Quarterly Journal of Economics, 97(4), 543–569.
  3. Arthur, C. J. (2002). The new dialectic and Marx's Capital. Brill.
  4. Avineri, S. (1972). Hegel's theory of the modern state. Cambridge University Press.
  5. Baudrillard, J. (1998). The consumer society: Myths and structures. Sage.
  6. Bhaskar, R. (1979). The possibility of naturalism: A philosophical critique of the contemporary human sciences. Harvester Press.
  7. Brown, W. (2015). Undoing the demos: Neoliberalism's stealth revolution. Zone Books.
  8. Camerer, C. F., & Thaler, R. H. (1995). Anomalies: Ultimatums, dictators and manners. Journal of Economic Perspectives, 9(2), 209–219.
  9. Coase, R. H. (1937). The nature of the firm. Economica, 4(16), 386–405.
  10. Davis, J. B. (2003). The theory of the individual in economics: Identity and value. Routledge.
APA
Yolusever, A. (2026). İktisadın Diyalektiği: Hegel’ci Açıdan İktisadi Davranışın İncelenmesi. Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(1), 66-80. https://doi.org/10.71233/kared.1959345
AMA
1.Yolusever A. İktisadın Diyalektiği: Hegel’ci Açıdan İktisadi Davranışın İncelenmesi. kared. 2026;7(1):66-80. doi:10.71233/kared.1959345
Chicago
Yolusever, Aras. 2026. “İktisadın Diyalektiği: Hegel’ci Açıdan İktisadi Davranışın İncelenmesi”. Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi 7 (1): 66-80. https://doi.org/10.71233/kared.1959345.
EndNote
Yolusever A (July 1, 2026) İktisadın Diyalektiği: Hegel’ci Açıdan İktisadi Davranışın İncelenmesi. Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi 7 1 66–80.
IEEE
[1]A. Yolusever, “İktisadın Diyalektiği: Hegel’ci Açıdan İktisadi Davranışın İncelenmesi”, kared, vol. 7, no. 1, pp. 66–80, July 2026, doi: 10.71233/kared.1959345.
ISNAD
Yolusever, Aras. “İktisadın Diyalektiği: Hegel’ci Açıdan İktisadi Davranışın İncelenmesi”. Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi 7/1 (July 1, 2026): 66-80. https://doi.org/10.71233/kared.1959345.
JAMA
1.Yolusever A. İktisadın Diyalektiği: Hegel’ci Açıdan İktisadi Davranışın İncelenmesi. kared. 2026;7:66–80.
MLA
Yolusever, Aras. “İktisadın Diyalektiği: Hegel’ci Açıdan İktisadi Davranışın İncelenmesi”. Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi, vol. 7, no. 1, July 2026, pp. 66-80, doi:10.71233/kared.1959345.
Vancouver
1.Aras Yolusever. İktisadın Diyalektiği: Hegel’ci Açıdan İktisadi Davranışın İncelenmesi. kared. 2026 Jul. 1;7(1):66-80. doi:10.71233/kared.1959345