Research Article
BibTex RIS Cite

BALKAN GAZETESİNİN YAZAR VE OKUR KÖŞESİNDEN BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN SORUNLARI (1906-1908)

Year 2018, Volume: 4 Issue: 5, 33 - 81, 28.06.2018
https://doi.org/10.31765/karen.438235

Abstract

Bulgaristan sınırları içinde yaşayan Türklerin 1906-
1908 yılları arasında ne gibi sorunları olabilir? 1908 yılı
Bulgaristan’ın Osmanlı’dan kesin olarak kopuşunu ifade
etmektedir. Tam da bu tarihten iki yıl önce Filibe’de çıkan
bir Jön Türk gazetesi olan Balkan’dan hareketle ülkede ya-
şayan Müslüman Türklerin sorunları üzerine eğilmek istedik.
Elimizde öne çıkan veri kaynağı, Balkan gazetesinde
yayımlanan hem başyazar Edhem Ruhi’nin yazıları hem de
gazeteye yazı gönderen okurların mektuplarıdır. Gerek
Edhem Ruhi’nin yazılarına gerekse okur mektuplarına
ciddi bir şekilde eğildiğimizde gördüğümüz manzara beklediğimizden
çok farklıdır. Edhem Ruhi ve okurlar gazetede,
sorun olarak daha çok Müslüman toplumun iç problemlerini
merkeze almıştır. Öne çıkan sorunlar ise şunlardır:
Partizanlık, müftüler, mektepler, vakıflar. Ancak bu
sorunların her biri bir diğeri ile yakından ilgilidir. Bu da
sorunların daha karmaşık ve girift bir hâle gelmesine sebep
olmuştur.

References

  • A. Arşiv Kayıtları
  • Başbakanlık Osmanlı Arşivi
  • B. Gazeteler
  • Balkan Gazetesi
  • Rumeli Gazetesi
  • C. İnternet Kaynakları
  • http://bghelsinki.org/en/search/?cx=011031851458603178506%3Anyop0oeh_qo&cof=FORID%3A11&ie=UTF-8&q=The+Human+Rights+of+Muslims+in+Bulgaria+in+Law+and+Politics+since+&siteurl=www.bghelsinki.org%2Fen%2F&ref=www.google.com.tr%2F&ss=617j280657j3
  • http://grandmufti.bg/tr/za-nas-6.html
  • D. Diğer Kaynaklar
  • Adanır, Fikret (1996), Makedonya Sorunu, Çev: İhsan Catay, İstanbul, Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  • Aydın, Mahir (1992), Şarkî Rumeli Vilayeti, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Ahmed, Feroz (1971), İttihat ve Terakki (1908-1914), Çeviren: Nuran Ülken, İstanbul: Sander Yayınları.
  • Berkes, Niyazi (1978), Türkiye’de Çağdaşlaşma, İstanbul: Doğu Batı Yayınları.
  • Dayıoğlu, Ali (2005), Toplama Kampından Meclis’e, Bulgaristan’da Türk ve Müslüman Azınlığı, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Günay, Hacı Mehmet (2012), “Vakıf”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 42, İstanbul, Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Hanioğlu, Şükrü (2001), "Jön Türkler", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi,23, İstanbul, Diyanet Vakfı Yayınları.
  • İbrahimov, Osman (2016) , 1877-1908 Yılları Arasında Bulgaristan Müslümanlarının Dinî Kurumları, Basılmamış Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Karadjov, Alexander (2011), The Turkish Minority in Bulgaria and the Revival Process: The Construction of a Political Minority, Budapest, Hungary.
  • Karpat, Kemal (2012), Balkanlarda Osmanlı Mirası ve Milliyetçilik, İstanbul: Timaş Yayınları.
  • Keskioğlu, Osman (1985), Bulgaristan’da Türkler, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • Kılıç, Ömer (2010), Şarkî Rumeli’nin Sesi:Hilâl Gazetesi (1883-1885), Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Koloğlu, Orhan (1985), ”Osmanlı Basını: İçeriği ve Rejimi”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, Cilt I, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Köse, Osman (2006), “Bulgaristan Emareti ve Türkler”, Turkish Studies, 1/2.
  • Mardin, Şerif (1992), Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Memişoğlu, Hüseyin (2015), “Bulgaristan Türklerinin Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapısı”, Rumeli-Balkanlar Özel Sayısı, IV, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
  • Memişoğlu, Hüseyin (1998), “Bulgaristan’da Müftülükler ve Şer’iyye Mahkemeleri”, Vakıflar Dergisi, 27, Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları.
  • Memişoğlu, Hüseyin (2015), “Türklerin Bulgaristan’a ve Balkanlara Yerleşmesi”, Rumeli-Balkanlar Özel Sayısı, I, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları. Muyhtar, Fatme (2003), The Human Rights of Muslims in Bulgaria in Lawand Politics, since 1878, Bulgarian Helsinki Committee, Sofia.
  • Nalcıoğlu, Belkıs Ulusoy (2013), Osmanlı’da Muhalif Basının Doğuşu 1828-1878, İstanbul: Yeditepe Yayınları.
  • Okur, Mehmet (2005), “Bulgaristan Türklerinin Maruz Kaldığı Uygulamalarla İlgili Olarak Rumeli İslam Muhacirleri Cemiyeti’nin Bir Talebi”, AÜ Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi-Prof.Dr.M.Fahrettin Kırzıoğlu Özel Sayısı, 28, Erzurum.
  • Özcan, Tuğrul (2014), “Kurumsallaşma Sürecinde Bulgar Millî Meclisi (1879-1885)”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11/25, Hatay.
  • Özlem, Kader (2008), “Bulgaristan Türklerinin Tarihsel Süreç İçerisinde Dönüşümü, AB Üyelik Süreci Ve Türk Azınlığa Etkileri”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1/2.
  • Somel, Selçuk Akşin (2010), Osmanlı’da Eğitimin Modernleşmesi (1839-1908), Çeviren: Osman Yener, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Şimşir, Bilal (2009), Bulgaristan Türkleri, İstanbul: Bilgi Yayınevi.
  • Topal, Sezgin (2011), Filibe Türklerinin Sesi: Hamiyet Gazetesi (1896-1897), Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Tuncer, Hüner (2011), Osmanlı’nın Rumeli’yi Kaybı (1878-1914), İstanbul: Kaynak Yayınları.
  • Ülken, Hilmi Ziya (2013), Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Vatansever, Erhan (2015), “Prenslik ve Krallık Dönemlerinde Bulgaristan Türklerinin Hakları”, Rumeli-Balkanlar Özel Sayısı, IV, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
Year 2018, Volume: 4 Issue: 5, 33 - 81, 28.06.2018
https://doi.org/10.31765/karen.438235

Abstract

References

  • A. Arşiv Kayıtları
  • Başbakanlık Osmanlı Arşivi
  • B. Gazeteler
  • Balkan Gazetesi
  • Rumeli Gazetesi
  • C. İnternet Kaynakları
  • http://bghelsinki.org/en/search/?cx=011031851458603178506%3Anyop0oeh_qo&cof=FORID%3A11&ie=UTF-8&q=The+Human+Rights+of+Muslims+in+Bulgaria+in+Law+and+Politics+since+&siteurl=www.bghelsinki.org%2Fen%2F&ref=www.google.com.tr%2F&ss=617j280657j3
  • http://grandmufti.bg/tr/za-nas-6.html
  • D. Diğer Kaynaklar
  • Adanır, Fikret (1996), Makedonya Sorunu, Çev: İhsan Catay, İstanbul, Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  • Aydın, Mahir (1992), Şarkî Rumeli Vilayeti, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Ahmed, Feroz (1971), İttihat ve Terakki (1908-1914), Çeviren: Nuran Ülken, İstanbul: Sander Yayınları.
  • Berkes, Niyazi (1978), Türkiye’de Çağdaşlaşma, İstanbul: Doğu Batı Yayınları.
  • Dayıoğlu, Ali (2005), Toplama Kampından Meclis’e, Bulgaristan’da Türk ve Müslüman Azınlığı, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Günay, Hacı Mehmet (2012), “Vakıf”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 42, İstanbul, Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Hanioğlu, Şükrü (2001), "Jön Türkler", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi,23, İstanbul, Diyanet Vakfı Yayınları.
  • İbrahimov, Osman (2016) , 1877-1908 Yılları Arasında Bulgaristan Müslümanlarının Dinî Kurumları, Basılmamış Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Karadjov, Alexander (2011), The Turkish Minority in Bulgaria and the Revival Process: The Construction of a Political Minority, Budapest, Hungary.
  • Karpat, Kemal (2012), Balkanlarda Osmanlı Mirası ve Milliyetçilik, İstanbul: Timaş Yayınları.
  • Keskioğlu, Osman (1985), Bulgaristan’da Türkler, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • Kılıç, Ömer (2010), Şarkî Rumeli’nin Sesi:Hilâl Gazetesi (1883-1885), Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Koloğlu, Orhan (1985), ”Osmanlı Basını: İçeriği ve Rejimi”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, Cilt I, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Köse, Osman (2006), “Bulgaristan Emareti ve Türkler”, Turkish Studies, 1/2.
  • Mardin, Şerif (1992), Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Memişoğlu, Hüseyin (2015), “Bulgaristan Türklerinin Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapısı”, Rumeli-Balkanlar Özel Sayısı, IV, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
  • Memişoğlu, Hüseyin (1998), “Bulgaristan’da Müftülükler ve Şer’iyye Mahkemeleri”, Vakıflar Dergisi, 27, Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları.
  • Memişoğlu, Hüseyin (2015), “Türklerin Bulgaristan’a ve Balkanlara Yerleşmesi”, Rumeli-Balkanlar Özel Sayısı, I, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları. Muyhtar, Fatme (2003), The Human Rights of Muslims in Bulgaria in Lawand Politics, since 1878, Bulgarian Helsinki Committee, Sofia.
  • Nalcıoğlu, Belkıs Ulusoy (2013), Osmanlı’da Muhalif Basının Doğuşu 1828-1878, İstanbul: Yeditepe Yayınları.
  • Okur, Mehmet (2005), “Bulgaristan Türklerinin Maruz Kaldığı Uygulamalarla İlgili Olarak Rumeli İslam Muhacirleri Cemiyeti’nin Bir Talebi”, AÜ Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi-Prof.Dr.M.Fahrettin Kırzıoğlu Özel Sayısı, 28, Erzurum.
  • Özcan, Tuğrul (2014), “Kurumsallaşma Sürecinde Bulgar Millî Meclisi (1879-1885)”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11/25, Hatay.
  • Özlem, Kader (2008), “Bulgaristan Türklerinin Tarihsel Süreç İçerisinde Dönüşümü, AB Üyelik Süreci Ve Türk Azınlığa Etkileri”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1/2.
  • Somel, Selçuk Akşin (2010), Osmanlı’da Eğitimin Modernleşmesi (1839-1908), Çeviren: Osman Yener, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Şimşir, Bilal (2009), Bulgaristan Türkleri, İstanbul: Bilgi Yayınevi.
  • Topal, Sezgin (2011), Filibe Türklerinin Sesi: Hamiyet Gazetesi (1896-1897), Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Tuncer, Hüner (2011), Osmanlı’nın Rumeli’yi Kaybı (1878-1914), İstanbul: Kaynak Yayınları.
  • Ülken, Hilmi Ziya (2013), Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Vatansever, Erhan (2015), “Prenslik ve Krallık Dönemlerinde Bulgaristan Türklerinin Hakları”, Rumeli-Balkanlar Özel Sayısı, IV, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
There are 37 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Journal Section Articles
Authors

Levent Düzcü 0000-0002-9908-4579

Publication Date June 28, 2018
Published in Issue Year 2018 Volume: 4 Issue: 5

Cite

APA Düzcü, L. (2018). BALKAN GAZETESİNİN YAZAR VE OKUR KÖŞESİNDEN BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN SORUNLARI (1906-1908). Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 4(5), 33-81. https://doi.org/10.31765/karen.438235
AMA Düzcü L. BALKAN GAZETESİNİN YAZAR VE OKUR KÖŞESİNDEN BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN SORUNLARI (1906-1908). KAREN. June 2018;4(5):33-81. doi:10.31765/karen.438235
Chicago Düzcü, Levent. “BALKAN GAZETESİNİN YAZAR VE OKUR KÖŞESİNDEN BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN SORUNLARI (1906-1908)”. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 4, no. 5 (June 2018): 33-81. https://doi.org/10.31765/karen.438235.
EndNote Düzcü L (June 1, 2018) BALKAN GAZETESİNİN YAZAR VE OKUR KÖŞESİNDEN BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN SORUNLARI (1906-1908). Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 4 5 33–81.
IEEE L. Düzcü, “BALKAN GAZETESİNİN YAZAR VE OKUR KÖŞESİNDEN BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN SORUNLARI (1906-1908)”, KAREN, vol. 4, no. 5, pp. 33–81, 2018, doi: 10.31765/karen.438235.
ISNAD Düzcü, Levent. “BALKAN GAZETESİNİN YAZAR VE OKUR KÖŞESİNDEN BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN SORUNLARI (1906-1908)”. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 4/5 (June 2018), 33-81. https://doi.org/10.31765/karen.438235.
JAMA Düzcü L. BALKAN GAZETESİNİN YAZAR VE OKUR KÖŞESİNDEN BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN SORUNLARI (1906-1908). KAREN. 2018;4:33–81.
MLA Düzcü, Levent. “BALKAN GAZETESİNİN YAZAR VE OKUR KÖŞESİNDEN BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN SORUNLARI (1906-1908)”. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, vol. 4, no. 5, 2018, pp. 33-81, doi:10.31765/karen.438235.
Vancouver Düzcü L. BALKAN GAZETESİNİN YAZAR VE OKUR KÖŞESİNDEN BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN SORUNLARI (1906-1908). KAREN. 2018;4(5):33-81.

Cited By

XIX. Yüzyıldan Günümüze Kadar Filibe'de Türkçe Basın
Balkanlarda Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları
Harun BEKİR
https://doi.org/10.47139/balted.843017

Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi Açık Erişim bir dergidir ve yayımladığı içeriği doğrudan açık erişime sunar. Dergi, yayımladığı içerikle bilimin Açık Erişim politikasıyla desteklenmesi ve geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bilinen standartlarda kaynak gösterilmesi koşuluyla, ticari kullanım amacı ve içerik değişikliği dışında kalan tüm kullanım (çevrimiçi bağlantı verme, kopyalama, baskı alma, herhangi bir fiziksel ortamda çoğaltma, dağıtma vb.) haklarını (ilgili içerikte aksi belirtilmediği sürece) Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC) lisansı aracılığıyla kullanıma sunmaktadır. İçeriğin ticari amaçlı kullanımı için dergi editöründen izin alınması gereklidir.

 

Creative Commons Lisansı
Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi'nin içeriği Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.