Murat Dağı (Uşak) Yöresinde Yayılış Gösteren Ağaç Türlerinin (Kızılçam, Karaçam ve Sarıçam) Verimliliğini Etkileyen Kimi Ekolojik Etmenlerin Araştırılması
Abstract
Bu çalı ma, ülkemizin asli a aç türlerinden olan sarıçam (Çs), karaçam (Çk) ve kızılçam (Çz)’ın aynı yeti me ortamı içerisindeki verimliliklerinin nasıl bir de i im gösterdi ini ve bu de i im üzerinde etkili olan faktörlerin neler oldu unu ortaya koyabilmek amacıyla gerçekle tirilmi tir. Bu amaçla her bir a aç türünün yayılı alanının büyüklü ü, bakı ve yükselti dikkate alınarak seçme örnekleme yöntemine göre Çz 15, Çk 15 ve Çs ise 20 adet olmak üzere toplam 50 adet örnek alan alınmı tır. Her bir örnek alanda konum özellikleri (enlem-boylam, bakı, yükselti e im vb. gibi), a aç türlerine ili kin özellikler (çap, boy, ya ölçümleri) yapılmı tır. Ayrıca, her bir örnek alanda açılan 50 adet toprak profilinden genetik horizonlara (Ah, Ael, AB, Bts, Cv) göre 186 adet bozulmu toprak örne i alınmı tır. Alınan toprak örnekleri üzerinde tekstür, pH, organik madde, faydalı su kapasitesi (FSK), fosfor (P2O5 ) analizleri yapılmı tır. Elde edilen veriler ile her bir a aç türünün verimlili i (BE) arasındaki ili kiler istatistiksel olarak incelenmi tir. Sonuçta; kızılçamın BE ile toz (r=0.34), kil (r= 0.30), FSK (r=0.36), organik madde (r=0.49) arasında pozitif (p 0.001), kum (r= 0.35) ile ise negatif ili kiler bulunmu tur. Verimlilik üzerinde (BE) karaçam yeti me ortamlarında kum (r=0.28), kil (r=0.29), toz (r= -0.32) ve pH (r= -0.33); sarıçam yeti me ortamlarında ise organik madde (r= -0.32), FSK (r=0.40), P2O5 (r=0.29) ve pH (r=0.29)’nın etkili oldu u belirlenmi tir
Keywords
Murat Da ı, Bonitet endeksi, Karaçam, Sarıçam, Kızılçam, Yeti me ortamı faktörleri
References
- Saraço lu, Ö., 1989. De i ik Ya lı Göknar Me cerelerinde Bonitet ve Yeti me Ortamı Özellikleri Arasındaki li kiler, .Ü.Orman Fakültesi Dergisi, Seri A, Cilt 39, Sayı 2, stanbul.
- Kantarcı, M.D., 1983. Türkiye’de Arazi Yetenek Sınıfları ile Arazi Kullanımının Bölgesel Durumu, st. Üniv. Orman Fakültesi Yayınları, .Ü. Yayın No: 350, stanbul.
- Kantarcı, M.D., 2005. Orman Ekosistemleri Bilgisi, .Ü.Yayın No: 4594, Orman Fak. Yayın No: 488, stanbul.
- Çepel, N., 1966. Orman Yeti me Ortamının Pratik Esasları ve Orman Yeti me Ortamı Haritacılı ı, stanbul.
- Çepel, N. Günel, A., Dündar, M., 1977. Türkiye’nin Önemli Yeti me Bölgelerinde Saf Sarıçam Ormanlarının Geli imi le Bazı Edafik ve Fizyografik Etkenler Arasındaki li kiler. TÜB TAK Yayınları No: 354. Ankara.
- Çepel, N., Dündar M., 1980. Alada (Bolu) Orman Ekosistemlerinde Sarıçamın Boy Artımı le Reliyef ve Toprak Özellikleri Arasındaki li kiler, .Ü.Orman fakültesi Dergisi Seri A, Sayı 1. stanbul.
- Eruz, E., 1984. Balıkesir Orman Ba müdürlü ü Bölgesindeki Saf Karaçam Me çerelerinin Boy Geli imi le Bazı Edafik ve Fizyografik Özellikler Arasındaki li kiler, .Ü. Yayın No: 3244, Orman Fak. Yayın No: 368, stanbul.
- Zech, W., Çepel, N., 1984. Güney Anadolu’daki Bazı Pinus brutia Me çerelernin Boy geli imi ile Reliyef Özellikleri Arasındaki li kiler, .Ü. Yayın No: 1753, Orm. Fak. Yayın No: 191, stanbul 1972.
- Erinç, S., 1984. Klimatoloji ve Metotları. . Ü. Yayın No: 3278, Deniz Bil. ve Co rafya Enst. Yayın No:2. Gür-Ay Matbaası, stanbul.
- An in, R., 1983. Türkiye’nin Flora Bölgeleri ve Bu Bölgelerde Yayılan Asal Vejetasyon Tipleri, KTÜ Orman Fakültesi Dergisi, 6 (2), 318-339. Trabzon