TURKIY YOZMA YODGORLIKLAR TILIDA OT-KESIM VA UNING IFODALANISHI

Kasımcan Sadıkov

TURKIY YOZMA YODGORLIKLAR TILIDA OT-KESIM VA UNING IFODALANISHI

Abstract

Geleneksel gramer çalışmalarında yüklemin isim soylu olarak nitelendirilen türü görecelidir. Çünkü isim cümlelerinin yüklemi her zaman isim, sıfat, zamir, sayı adı gibi kelimelerden oluşmayabilir. Böyle cümlelerde bizim yüklem olarak kabul ettiğimiz isim soylu kelimelerden sonra mantıken vurguyu ifade eden turur ~ durur (Özbekçede -dIr eki) vardır. İsim cümlelerinin tamamında yüklemin yerinde söz konusu bildirmeye ihtiyaç vardır, dolaysıyla bu tür “isim cümleler” aslında yüklemine göre fiil cümleleridir. Cümlede isim soylu yüklemler olarak algılanmasına rağmen sözdiziminde her zaman bir fiile ihtiyaç vardır. Cümlede fiil dışındaki kelimelerin de yüklem olarak bulunabilmesini, konuşma ve yazılı metin oluşturmanın binlerce yıllık geçmişe sahip olarak tarihi lengüistik gelişime bağlamak mümkündür. Makalede Türkçe yazılı kaynaklar örneğinde isim cümleleri ve bu tür cümlelerin ortaya çıkmasındaki etkenler üzerinde durulmuştur.

Keywords

References

ABDURAHMONOV, G’., RUSTAMOV, А., Qadimgi Turkiy Til, Taşkent 1982.
AMANJOLOV, А.S., İstoriya i Teoriya Drevnetyurkskogo Pisma, Almatı 2003.
HAKİMOV, М., Sharq manbashunosligi lug’ati, Taşkent 2013.
MALOV, S.Y., Pamyatniki Drevnetyurkskoy Pismennosti, Moskova-Leningrad 1951.
MUTALLİBOV, S., Mahmud Koshg’ariy, Turkiy so’zlar devoni (Devonu lug’atit-turk), I–III, Taşkent 1960-1963.
SERTKAYA, O.F., Göktürk Tarihinin Meseleleri, Ankara 1995.
SADIKOV, K., Ko’k turk Bitiglari: matn va uning tarixiy talqini, Taşkent 2004.
SADIKOV, K., İlk va o’rta asrlarda yaratilgan turkiy hujjatlar, Taşkent 2016.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Historical North East Turkish Language (Khwarezm, Kipchak, Chagatai)

Journal Section

Research Article

Authors

Kasımcan Sadıkov
Uzbekistan

Early Pub Date

April 5, 2024

Publication Date

December 31, 2023

Submission Date

October 3, 2023

Acceptance Date

October 18, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 6 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA22TB43YM

Cite

RIS / Bibtex

APA

Sadıkov, K. (2023). TURKIY YOZMA YODGORLIKLAR TILIDA OT-KESIM VA UNING IFODALANISHI. Karabük Türkoloji Dergisi, 6(2), 29-44. https://izlik.org/JA22TB43YM

AMA

1.Sadıkov K. TURKIY YOZMA YODGORLIKLAR TILIDA OT-KESIM VA UNING IFODALANISHI. Karabük Türkoloji Dergisi. 2023;6(2):29-44. https://izlik.org/JA22TB43YM

Chicago

Sadıkov, Kasımcan. 2023. “TURKIY YOZMA YODGORLIKLAR TILIDA OT-KESIM VA UNING IFODALANISHI”. Karabük Türkoloji Dergisi 6 (2): 29-44. https://izlik.org/JA22TB43YM.

EndNote

Sadıkov K (December 1, 2023) TURKIY YOZMA YODGORLIKLAR TILIDA OT-KESIM VA UNING IFODALANISHI. Karabük Türkoloji Dergisi 6 2 29–44.

IEEE

[1]K. Sadıkov, “TURKIY YOZMA YODGORLIKLAR TILIDA OT-KESIM VA UNING IFODALANISHI”, Karabük Türkoloji Dergisi, vol. 6, no. 2, pp. 29–44, Dec. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA22TB43YM

ISNAD

Sadıkov, Kasımcan. “TURKIY YOZMA YODGORLIKLAR TILIDA OT-KESIM VA UNING IFODALANISHI”. Karabük Türkoloji Dergisi 6/2 (December 1, 2023): 29-44. https://izlik.org/JA22TB43YM.

JAMA

1.Sadıkov K. TURKIY YOZMA YODGORLIKLAR TILIDA OT-KESIM VA UNING IFODALANISHI. Karabük Türkoloji Dergisi. 2023;6:29–44.

MLA

Sadıkov, Kasımcan. “TURKIY YOZMA YODGORLIKLAR TILIDA OT-KESIM VA UNING IFODALANISHI”. Karabük Türkoloji Dergisi, vol. 6, no. 2, Dec. 2023, pp. 29-44, https://izlik.org/JA22TB43YM.

Vancouver

1.Kasımcan Sadıkov. TURKIY YOZMA YODGORLIKLAR TILIDA OT-KESIM VA UNING IFODALANISHI. Karabük Türkoloji Dergisi [Internet]. 2023 Dec. 1;6(2):29-44. Available from: https://izlik.org/JA22TB43YM