RUSÇUKLU MEHMED HAYRÎ’NİN TÜRKÇE KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHİ:HEDİYYE’Sİ ve 19. YÜZYILDA YAZILMIŞ DİĞER KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHLERİ
Abstract
İslâmî edebiyat literatüründe Hz. Peygamber için yazılmış birçok eser bulunmaktadır. Bunların en önemlilerinden biri Hz. Peygamber’in beğenip takdir ettiği ve şairine de hırkasını verdiği Kaʿb b. Züheyr’in yazdığı kasidedir. Banet Suʿad adıyla bilinen eser Kasîde-i Bürde ismiyle şöhret bulmuştur. Diğer önemli eser ise Kaʿb b. Züheyr’den asırlar sonra İmâm Bûsîrî tarafından peygamber övgüsünde yazılan el-Kevâkibü’d-Dürriyye fî medhi Hayri’l-Beriyye ismini taşıyan fakat Kasîde-i Bürde adıyla şöhret bulan kasidedir. Bu kaside hakkında Osmanlı edebiyat kültüründe manzum veya mensur olmak üzere Arapça, Türkçe ve Farsça birçok şerh, tercüme ve tahmis gibi farklı türlerde neşirler yapılmıştır. Yapılan Türkçe şerhlerin son yüzyıllarda artış gösterdiği görülmektedir. Türkçe olarak yazılan şerhlerden birini de Rusçuklu Mehmed Hayrî kaleme almıştır. Türkçe Kasîde-i Bürde Şerhi Hediyye adını taşıyan bu şerh mensur, muhtasar ve mana odaklı bir şerhtir. Bu çalışmada 19. yüzyılda Rusçuklu Mehmed Hayrî tarafından yazılan Türkçe Kasîde-i Bürde Şerhi Hediyye isimli şerh ile aynı veya yakın dönemde farklı yazarlar tarafından telif edilmiş Türkçe Kasîde-i Bürde şerhlerinin tanıtımı yapılacaktır. Kronolojik sıralama ile tanıtımı yapılan eserlerden örnek metinler aktarılacaktır. Aynı kaynak metin hakkında yapılan teliflerin değerlendirilmesi yapılarak ilgili eserlerin benzer ve farklı yönlerine dikkat çekilecektir. Diğer eserlerin özellikle Hediyye ile olan benzer ve farklı yönlerine bakılacaktır.
Keywords
References
- Âbidîn Paşa, Terceme ve Şerh-i Kasîde-i Bürde, Mahmud Bey Matbaası, İstanbul 1906-07.
- AYÇİÇEĞİ, Bünyamin, “Bûsîrî (ö. 696/1297?)'nin Kasîdetü’l-Bürde’sinin Diyarbakırlı Mehmed Said Paşa (ö. 1308/1892) tarafından yapılan mensur ve manzum tercümesi”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 15, 2015, s. 27-102.
- AYÇİÇEĞİ, Bünyamin, Necîb Efendi’nin Kasîde-i Bürde Şerhi Muhtasar Tevessül inceleme-Tevessül’le karşılaştırma-metin, DBY Yayınları, İstanbul 2020.
- GÜLER, Ömer Said, Kıl şefâat yâ Resûlallâh Hudâ affeylesin Osmanlı'nın Bürde şerhleri I, Ketebe Yayınları, İstanbul 2022.
- FEHMÎ, Hasan, Mecma'u'l-Fezâ'il, Mekteb-i Sanayi-i Osmânî Matbaası, İstanbul 1912.
- HAYRÎ, Rusçuklu Mehmed, Türkçe Kasîde-i Bürde Şerhi Hediyye, Mahmud Bey Matbaası, İstanbul 1881-82.
- İMAMOĞLU, Fatma, “Kemâlpaşazâde, Şemseddîn Sivâsî, Abdurrahîm Karahisârî, Esâsî ve Le’âlî’ye ait manzum Kaside-i Bürde tercümelerinin karşılaştırılarak incelenmesi”, International Journal of Filologia 4, Aralık 2020, s. 90-123.
- İPEK, Muhammed Resul, Rusçuklu Mehmed Hayrî'nin Türkçe Kasîde-i Bürde Şerhi "Hediyye" (inceleme-metin-dizin), Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kırklareli 2021.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Classical Turkish Literature
Journal Section
Research Article
Authors
Early Pub Date
April 5, 2024
Publication Date
December 31, 2023
Submission Date
November 3, 2023
Acceptance Date
November 15, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 6 Number: 2
APA
İpek, M. R. (2023). RUSÇUKLU MEHMED HAYRÎ’NİN TÜRKÇE KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHİ:HEDİYYE’Sİ ve 19. YÜZYILDA YAZILMIŞ DİĞER KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHLERİ. Karabük Türkoloji Dergisi, 6(2), 45-69. https://izlik.org/JA87FS54FB
AMA
1.İpek MR. RUSÇUKLU MEHMED HAYRÎ’NİN TÜRKÇE KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHİ:HEDİYYE’Sİ ve 19. YÜZYILDA YAZILMIŞ DİĞER KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHLERİ. Karabük Türkoloji Dergisi. 2023;6(2):45-69. https://izlik.org/JA87FS54FB
Chicago
İpek, Muhammed Resul. 2023. “RUSÇUKLU MEHMED HAYRÎ’NİN TÜRKÇE KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHİ:HEDİYYE’Sİ Ve 19. YÜZYILDA YAZILMIŞ DİĞER KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHLERİ”. Karabük Türkoloji Dergisi 6 (2): 45-69. https://izlik.org/JA87FS54FB.
EndNote
İpek MR (December 1, 2023) RUSÇUKLU MEHMED HAYRÎ’NİN TÜRKÇE KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHİ:HEDİYYE’Sİ ve 19. YÜZYILDA YAZILMIŞ DİĞER KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHLERİ. Karabük Türkoloji Dergisi 6 2 45–69.
IEEE
[1]M. R. İpek, “RUSÇUKLU MEHMED HAYRÎ’NİN TÜRKÇE KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHİ:HEDİYYE’Sİ ve 19. YÜZYILDA YAZILMIŞ DİĞER KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHLERİ”, Karabük Türkoloji Dergisi, vol. 6, no. 2, pp. 45–69, Dec. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA87FS54FB
ISNAD
İpek, Muhammed Resul. “RUSÇUKLU MEHMED HAYRÎ’NİN TÜRKÇE KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHİ:HEDİYYE’Sİ Ve 19. YÜZYILDA YAZILMIŞ DİĞER KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHLERİ”. Karabük Türkoloji Dergisi 6/2 (December 1, 2023): 45-69. https://izlik.org/JA87FS54FB.
JAMA
1.İpek MR. RUSÇUKLU MEHMED HAYRÎ’NİN TÜRKÇE KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHİ:HEDİYYE’Sİ ve 19. YÜZYILDA YAZILMIŞ DİĞER KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHLERİ. Karabük Türkoloji Dergisi. 2023;6:45–69.
MLA
İpek, Muhammed Resul. “RUSÇUKLU MEHMED HAYRÎ’NİN TÜRKÇE KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHİ:HEDİYYE’Sİ Ve 19. YÜZYILDA YAZILMIŞ DİĞER KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHLERİ”. Karabük Türkoloji Dergisi, vol. 6, no. 2, Dec. 2023, pp. 45-69, https://izlik.org/JA87FS54FB.
Vancouver
1.Muhammed Resul İpek. RUSÇUKLU MEHMED HAYRÎ’NİN TÜRKÇE KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHİ:HEDİYYE’Sİ ve 19. YÜZYILDA YAZILMIŞ DİĞER KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHLERİ. Karabük Türkoloji Dergisi [Internet]. 2023 Dec. 1;6(2):45-69. Available from: https://izlik.org/JA87FS54FB