KANT FELSEFESİNDE NEDENSELLİĞİN UĞRAKLARI

Celal Yeşilçayır; Ayşe Tutal

doi:10.56597/kausbed.1338892

KANT FELSEFESİNDE NEDENSELLİĞİN UĞRAKLARI

Abstract

İleri sürdüğü görüşlerle felsefe tarihinde yeni çığırlar açan Kant nedensellik konusuna kayıtsız kalmamıştır. O özellikle Hume’un bu konudaki düşüncelerini ele alarak tekrar yorumlamaktadır. Bu yorumlarla birlikte Kant’ın benimsediği nedensellik düşüncesinin birden fazla olduğu dikkat çekmektedir. Çünkü o doğa nedenselliğinin yanında arzuya yönelik amaç nedenselliği ile ahlak yasası ile ilişkili olan özgür nedensellikten söz etmektedir. Onun ileri sürdüğü nedensellik anlayışlarının içeriği ve aralarındaki ilişkinin anlaşılması önem arz etmektedir. Aynı zamanda onun nedensellik anlayışının felsefesinin diğer alanları ile bağının aydınlatılması gerekmektedir. Bu bağlamda onun nedensellik düşüncesine sağladığı katkı ve yeniliğin tartışılarak, gelenek içinde özgün bir yerinin olup olmadığı sorgulanmaktadır.

Keywords

References

Alikılıç, İ. (2021). Pozitivizm ve Postpozitivizm. Malatya Turgut Özal Üniversitesi İnsanat: Sanat Tasarım ve Mimarlık Araştırmaları Dergisi, 1(1), 39-62.
Akarsu, B. (1998). Çağdaş Felsefe Kant’tan Günümüze Felsefe Akımları, İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Aristoteles. (2017). Metafizik. (Çev. Y. Gurur Sev). İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
Cevizci, A. (2000). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
Cevizci, A. (2015). Felsefe Tarihi. İstanbul: Say Yayınları.
Çitil, A. A. (2023). Kant Okumaları - İkinci Kritik. İstanbul: Dergâh Yayınları.
Gören Bayam, E. (2021). Leibniz’de İlahi Nedensellik, FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 31, 653-674.
Güçlü, A. & Uzun, E. & Uzun, S. &. Yolsal, Ü. H. (2008). Felsefe Sözlüğü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.

Heimsoeth, H. (1993). Immanuel Kant’ın Felsefesi. (Çev. Takiyettin Mengüşoğlu). İstanbul: Remzi Kitabevi.
Hume, D. (2021). İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Soruşturma. (Çev. Ferit Burak Aydar). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Kant, I. (1993). Arı Usun Eleştirisi. (Çev. Aziz Yardımlı). İstanbul: İdea Yayınları.
Kant, I. (2019). Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena, (Çev. İoanna Kuçuradi, Yususf Örnek). Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu.
Kant, I. (2020). Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi Grundlegung zur Metaphysik der Sitten. (Çev. İoanna Kuçuradi). Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu.
Kant, I. (2021). Pratik Aklın Eleştirisi, Kritik der praktischen Vernunft. (Çev., İoanna Kuçuradi, Ülker Gökberk, Füsun Akatlı). Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu.
Kavlak, A. (2019). “Nedensellik” Üzerine. Kaygı. 18(II), 442-454.
Kaya Keha, M. (2013). Hume & Kant: Nedensellik-Özgürlük İkileminde İnsanın Özgürlüğü. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 50, 65-81.
Öktem, Ü. (2004). David Hume ve Immanuel Kant’ın Kesin Bilgi Anlayışı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi. 44(2), 29-55.
Polat, S. (2021). Klasik ve Açık Teizm Bağlamında Tanrı’nın Bilgisi ve İnsanın Özgürlüğü. Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi. 16, 286-307.
Yeşilçayır, C. (2018). Zwei Aspekte der Freiheit in Kants Praktischer Philosophie. Entelekya Logico-Metaphysical Review. 2(1), 41-54.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Enlightenment

Journal Section

Research Article

Authors

Celal Yeşilçayır ^*
0000-0002-3132-920X
Türkiye

Ayşe Tutal This is me
0000-0002-0221-8746
Türkiye

Publication Date

December 19, 2023

Submission Date

August 7, 2023

Acceptance Date

September 14, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 32

DOI

https://doi.org/10.56597/kausbed.1338892

IZ

https://izlik.org/JA99TP54BX

Cite

RIS / Bibtex

APA

Yeşilçayır, C., & Tutal, A. (2023). KANT FELSEFESİNDE NEDENSELLİĞİN UĞRAKLARI. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 32, 581-596. https://doi.org/10.56597/kausbed.1338892

AMA

1.Yeşilçayır C, Tutal A. KANT FELSEFESİNDE NEDENSELLİĞİN UĞRAKLARI. kaüsbed. 2023;(32):581-596. doi:10.56597/kausbed.1338892

Chicago

Yeşilçayır, Celal, and Ayşe Tutal. 2023. “KANT FELSEFESİNDE NEDENSELLİĞİN UĞRAKLARI”. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 32: 581-96. https://doi.org/10.56597/kausbed.1338892.

EndNote

Yeşilçayır C, Tutal A (December 1, 2023) KANT FELSEFESİNDE NEDENSELLİĞİN UĞRAKLARI. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 32 581–596.

IEEE

[1]C. Yeşilçayır and A. Tutal, “KANT FELSEFESİNDE NEDENSELLİĞİN UĞRAKLARI”, kaüsbed, no. 32, pp. 581–596, Dec. 2023, doi: 10.56597/kausbed.1338892.

ISNAD

Yeşilçayır, Celal - Tutal, Ayşe. “KANT FELSEFESİNDE NEDENSELLİĞİN UĞRAKLARI”. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 32 (December 1, 2023): 581-596. https://doi.org/10.56597/kausbed.1338892.

JAMA

1.Yeşilçayır C, Tutal A. KANT FELSEFESİNDE NEDENSELLİĞİN UĞRAKLARI. kaüsbed. 2023;:581–596.

MLA

Yeşilçayır, Celal, and Ayşe Tutal. “KANT FELSEFESİNDE NEDENSELLİĞİN UĞRAKLARI”. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 32, Dec. 2023, pp. 581-96, doi:10.56597/kausbed.1338892.

Vancouver

1.Celal Yeşilçayır, Ayşe Tutal. KANT FELSEFESİNDE NEDENSELLİĞİN UĞRAKLARI. kaüsbed. 2023 Dec. 1;(32):581-96. doi:10.56597/kausbed.1338892

Cited By

İDEA-DOĞA BAĞLAMINDA NEDENSELLİK İLKESİNİN KONUMU ÜZERİNE: İLKE, ZİHNİN BİR KATEGORİSİ Mİ YOKSA DOĞANIN DÜZENLİLİĞİNİ KAVRAMA ARACI MI?

FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.53844/flsf.1485708