YETKİSİZLİK, GÖREVSİZLİK VE MERCİ TAYİNİ HALLERİNDE TUTUKLAMA TEDBİRİNE İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME

Ceza muhakemesinde yetki ve görev kuralı önemli bir yer tutmaktadır. Ceza muhakemesinde yoğun bir şekilde uygulanmasa da merci tayini de amaçladığı yargısal fonksiyon yönünden ayrı bir öneme sahiptir. Yargı mercileri, önlerine gelen yetki, görev, merci tayini uyuşmazlıklarına ilişkin konularda sadece uyuşmazlık konusu-nu değerlendirmekte, dosya içerisinde yer alan tutuklama tedbirine yönelik itirazlar, tahliye talepleri, tutuklulu-ğun gözden geçirilmesi hususlarında karar vermekten imtina etmektedirler. Bu nedenle tutuklama tedbirine yönelik talepler hakkında uzun bir süre karar verilmemektedir. Bu durum ise kişi mağduriyetine neden olmakla birlikte ayrıca AİHS ve Anayasada açık bir şekilde düzenlenen kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına da müdahale içermektedir. Bu nedenle, İHEP’te yer alan “Yetkisizlik, Görevsizlik ve Merci Tayini Durumlarında Tutukluluğa İtiraz ve Gözden Geçirmeye İlişkin Uygulamadan Kaynaklı Mağduriyet ve Belirsizliklerin Giderilmesi” hedefi, kişi özgürlüğü ve güvenliğine yapılacak olan haksız müdahaleleri engelleme açısından güçlü bir hukuki güvence getirecektir. Bununla birlikte, İHEP’in bu hedefinin başarıya ulaşabilmesi, konuya ilişkin belirsizliklerin ve oluşa-bilecek mağduriyetlerin önlenmesi bakımından açıkladığımız görüşler doğrultusunda hukuki önlemler alınması, sorununun çözümü açısından bir başlangıç olabilecektir.

The rule of jurisdiction and competence has a significant role in criminal proceedings. Even though it is not widely applied in criminal proceedings, the indication of appropriate court is also important based on the court's intended judicial role. Only the disputed matters are evaluated by the judicial authorities in applica-tions for jurisdiction, competence, and indication of appropriate court disputes, and judicial authorities refrain from deciding on issues such as objections to the detention order, claims for release, and reviews of detention orders. Therefore, it takes a long time to come to a ruling on claims for the detention order. This situation leads to unjust treatment of individuals as well as interference with their freedom and rights, which is prohibited by the ECHR and the Constitution. Hence, the aim of “Eliminating the Vagueness and Unjust Treatment Arising from the Practice of Appealing and Juridical Review in the Event of Lack of Venue and Competence, and Indication of Appropriate Court" in the Action Plan on Human Rights (APHR) will bring a strong legal assur-ance against unlawful interference with people's freedom and rights. In addition, enacting legal measures that are consistent with our perspectives in order to avoid vagueness and unjust treatment can be a beginning for accomplishing the APHR’s aim and solving the problem.