KAMUSAL MEKÂN VE KAMUSALLIĞIN DÖNÜŞÜMÜ

Although the public sphere and public space have often been the subject of academic studies, they remain topical and continue to be encountered in different contexts. The rise of right-wing conservative ideology, the economic burden on the lower and middle classes, and finally the practice of lockdown caused by the global pandemic are very important and effective factors for the revival of the concept of publicness. These factors have a direct impact on the existence of individuals in public spheres and spaces, and on the self-construction of individuals through interactions in space. Public spaces also function as stages where desirable behaviours are exhibited in times when interaction is essential, when life also flows in the streets, and even when this flow would be effective in creating bonds between the citizens of the country. For example, the streets and national gardens connected to the squares in the zoning plans of the last period of the Ottoman Empire, the wide squares, parks and both public and private buildings constructed in Ankara during the early years of the Republic aim to build 'togetherness' and 'mutuality'. This study aims to analyse the concept of public space from such perspectives.

Kamusal alan ve mekân, akademik çalışmalara defalarca konu olmasına rağmen güncelliğini korumakta ve farklı bağlamlarda karşımıza çıkmaya devam etmektedir. Kamusallık kavramının tekrar önem kazanmasında sağ muhafazakâr ideolojinin yükselişi, alt ve orta sınıf üzerinde etkili olan ekonomik baskı ve son olarak küresel salgın nedeniyle yaşanan kapanma pratiği oldukça önemli ve etkin etmenlerdir. Söz konusu etmenler, bireylerin kamusal alan ve mekanlardaki varlıklarını, mekandaki etkileşimler üzerinden kendilerini inşa etmelerini doğrudan etkilemektedir. Etkileşimin önemli olduğu, hayatın sokakta da aktığı hatta akmasının o ülke yurttaşları arasındaki bağların kurulmasında etkili olacağı zamanlarda kamusal mekanlar makbul davranışların sergilendiği performans alanları olarak da işlev kazanırlar. Örneğin Osmanlı İmparatorluğu son döneminde yapılan imar planları ile meydana bağlanan sokaklar ve millet bahçeleri, Genç Cumhuriyet yıllarında Ankara’da inşa edilen geniş meydanlar, parklar ve gerek kamusal gerekse özel binalar “birliktelik” ve “karşılıklılık” inşa etmek amacındadır. Bu çalışmada kamusal mekân kavramına bu açılardan yaklaşılması hedeflenmiştir.