Research Article

YAŞAM HAKKININ USULİ BOYUTU BAĞLAMINDA MİNNESOTA PROTOKOLÜ’NÜN İŞLEVİ

Volume: 6 Number: 2 October 30, 2026
EN TR

YAŞAM HAKKININ USULİ BOYUTU BAĞLAMINDA MİNNESOTA PROTOKOLÜ’NÜN İŞLEVİ

Abstract

Bu çalışma, Minnesota Protokolü’nün Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Türk Anayasa Mahkemesi içtihadı bakımından hukuken bağlayıcı bir norm niteliği taşımadığını; buna karşılık yaşam hakkının usuli boyutuna ilişkin etkin soruşturma yükümlülüğünün teknik içeriğini somutlaştıran tamamlayıcı bir standart olarak işlev gördüğünü ileri sürmektedir. Literatürde Protokol çoğunlukla uluslararası insan hakları hukuku veya ceza muhakemesi bağlamında incelenmekte; anayasa yargısının ilkesel denetim modeliyle kurduğu ilişki ise yeterince problematize edilmemektedir. Bu makale, Anayasa Mahkemesi içtihadını Minnesota Protokolü’nün metodolojik standartlarıyla birlikte değerlendirerek, yaşam hakkının usuli güvencelerinin Türk anayasa hukukunda hangi normatif araçlar üzerinden somutlaştığını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Keywords

Yaşam hakkı, Etkin soruşturma yükümlülüğü, Minnesota Protokolü, Türk Anayasa Mahkemesi, Usuli yükümlülük, Soft law

Supporting Institution

Bulunmamaktadır

References

  1. Abbott, Kenneth, Snidal, Duncan. “Hard and Soft Law in International Governance.” International Organiza-tion, Vol. 54, 2000, s. 421–456.
  2. Akandji-Kombe, Jean-François. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Pozitif Yükümlülükler. İnsan Hakları El Kitapları No. 7, 2008.
  3. Akgül Kalkan, Esin, Forensic Medical Aspect of Right to Life Violation Cases in ECHR Decisions about Turkey From 1998 to 2002: Revisiting The Common Errors In Death Investigations, Journal Of Scientific Perspectives, Vol:2, Issue:1, (2018), s. 49-58.
  4. Boyar, Oya, “Devletin Pozitif Yükümlülükleri ve Dolaylı Yatay Etki” İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Anayasa, Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Kapsamında Bir İnceleme, Sibel İnceoğlu (Ed.), İstanbul: Beta Yayınları, 3. Baskı, (2013).
  5. Chinkin, Christine, “The Challenge of Soft Law: Development and Change in International Law” International and Comparative Law Quarterly, C. 38, 1989, s. 850-866.
  6. Doğru, Osman, Nalbant, Atilla, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi Açıklama ve Önemli Kararlar, Cilt 1, Avrupa Konseyi, 1.Baskı, (2012).
  7. Dupuy, Pierre-Marie, “Soft Law and the International Law of the Environment.” Michigan Journal of Internati-onal Law, C. 12, 1991, s. 420-435.
  8. Duvan, Özkan Ayşe, “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 2. Maddesi Çerçevesinde Yaşam Hakkının Korunmasında Devletin Yükümlülüğü”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C.24, S.2, (2018), s. 660-681.
  9. Gülsoy Tevfik, “İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi’nin Türkiye ile İlgili Kararlarında Adli Tıp Konusundaki İçtihatları.” AÜEHFD, C. VI, S. 1-4 (2002), s. 133-146.
  10. Harris, David John, Michael O’Boyle, Ed Bates, Carla Buckley, Law of the European Convention on Human Rights. 4th ed., Oxford University Press, (2018).
APA
Kaplan Arık, A. (2026). YAŞAM HAKKININ USULİ BOYUTU BAĞLAMINDA MİNNESOTA PROTOKOLÜ’NÜN İŞLEVİ. Kırıkkale Hukuk Mecmuası, 6(2), 475-495. https://doi.org/10.59909/khm.06.02.003
AMA
1.Kaplan Arık A. YAŞAM HAKKININ USULİ BOYUTU BAĞLAMINDA MİNNESOTA PROTOKOLÜ’NÜN İŞLEVİ. KHM. 2026;6(2):475-495. doi:10.59909/khm.06.02.003
Chicago
Kaplan Arık, Aslıhan. 2026. “YAŞAM HAKKININ USULİ BOYUTU BAĞLAMINDA MİNNESOTA PROTOKOLÜ’NÜN İŞLEVİ”. Kırıkkale Hukuk Mecmuası 6 (2): 475-95. https://doi.org/10.59909/khm.06.02.003.
EndNote
Kaplan Arık A (October 1, 2026) YAŞAM HAKKININ USULİ BOYUTU BAĞLAMINDA MİNNESOTA PROTOKOLÜ’NÜN İŞLEVİ. Kırıkkale Hukuk Mecmuası 6 2 475–495.
IEEE
[1]A. Kaplan Arık, “YAŞAM HAKKININ USULİ BOYUTU BAĞLAMINDA MİNNESOTA PROTOKOLÜ’NÜN İŞLEVİ”, KHM, vol. 6, no. 2, pp. 475–495, Oct. 2026, doi: 10.59909/khm.06.02.003.
ISNAD
Kaplan Arık, Aslıhan. “YAŞAM HAKKININ USULİ BOYUTU BAĞLAMINDA MİNNESOTA PROTOKOLÜ’NÜN İŞLEVİ”. Kırıkkale Hukuk Mecmuası 6/2 (October 1, 2026): 475-495. https://doi.org/10.59909/khm.06.02.003.
JAMA
1.Kaplan Arık A. YAŞAM HAKKININ USULİ BOYUTU BAĞLAMINDA MİNNESOTA PROTOKOLÜ’NÜN İŞLEVİ. KHM. 2026;6:475–495.
MLA
Kaplan Arık, Aslıhan. “YAŞAM HAKKININ USULİ BOYUTU BAĞLAMINDA MİNNESOTA PROTOKOLÜ’NÜN İŞLEVİ”. Kırıkkale Hukuk Mecmuası, vol. 6, no. 2, Oct. 2026, pp. 475-9, doi:10.59909/khm.06.02.003.
Vancouver
1.Aslıhan Kaplan Arık. YAŞAM HAKKININ USULİ BOYUTU BAĞLAMINDA MİNNESOTA PROTOKOLÜ’NÜN İŞLEVİ. KHM. 2026 Oct. 1;6(2):475-9. doi:10.59909/khm.06.02.003