Birleşmiş Milletler'in Kişisel Verilerin Korunmasına Dair Çalışmaları

Birleşmiş Milletler’in doğrudan kişisel verilerin korunması konusunu ele alan ve bu alanda önemli düzenlemeler içeren ilk belgesi 1990 yılında Genel Kurul tarafından kabul edilen “Bilgisayar Ortamında işlenen Kişisel Veri Dosyalarının Düzenlenmesine ilişkin Rehber İlkeler”dir. Ancak, Birleşmiş Milletler bu belgeden sonra çok uzun süre kişisel veriler konusunu doğrudan ele almamıştır. BM’nin konuyu tekrar ele almasında Edward Snowden tarafından 2013 yılında yapılan açıklamaların ve kişisel verilerin korunması alanında çalışan örgütlerin önemli bir rolü olmuştur. BM Genel Kurulu 2013 yılından itibaren belirli aralıklarla güncellenen “Dijital Çağda Mahremiyet Hakkı” başlığını taşıyan kararları kabul etmiştir. Bu kararlarda kişisel verilerin korunması konusu önemli bir yer tutmaktadır. BM Genel Kurulu bu kararlarında özellikle 2018 yılından sonra yapay zekâ teknolojilerinin kullanımının kişisel verilerin korunması açısından yarattığı sorunlar üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu çalışmada, öncelikle BM Genel Kurulunun kişisel verilerin ve mahremiyet hakkının korunmasına ilişkin kararları değerlendirilmiştir. Ayrıca BM İnsan Hakları Konseyi, BM İnsan Hakları Komiserliği ve BM Özel Raportörlerinin bu alanda yaptığı çalışmalar incelenmiştir.

The first United Nations document directly addressing the protection of personal data and containing significant regulations in this area was “Guidelines for the Regulation of Computerized Personal Data Files” adopted by the General Assembly in 1990. However, the UN did not directly address the issue of personal data for a long time after this document. Edward Snowden's revelations in 2013 and the efforts of organizations working in the field of personal data protection played a significant role in the UN's reconsideration of the issue. Since 2013, the UN General Assembly has adopted resolutions titled “The Right to Privacy in the Digital Age” updated periodically. The protection of personal data occupies a significant place in these resolutions. In these resolutions, the UN General Assembly has particularly focused on the problems created by the use of artificial intelligence technologies in terms of personal data protection since 2018. This study primarily evaluates the UN General Assembly's resolutions on the protection of personal data and the right to privacy. Furthermore, the work of the UN Human Rights Council, the UN Commissioner for Human Rights, and UN Special Rapporteurs in this area is examined.

Das erste Dokument der Vereinten Nationen, das sich direkt mit dem Schutz personenbezogener Daten befasste und wichtige Regelungen in diesem Bereich enthielt, waren die „Leitlinien für die Regulierung computerisierter personenbezogener Datendateien“, die 1990 von der Generalversammlung verabschiedet wurden. Allerdings befassten sich die Vereinten Nationen nach diesem Dokument lange Zeit nicht direkt mit dem Thema personenbezogener Daten. Die Enthüllungen von Edward Snowden im Jahr 2013 und die Bemühungen von Organisationen im Bereich des Datenschutzes trugen maßgeblich dazu bei, dass die UN dem Thema erneut Aufmerksamkeit schenkte. Seit 2013 verabschiedet die UN-Generalversammlung regelmäßig aktualisierte Resolutionen mit dem Titel „Das Recht auf Privatsphäre im digitalen Zeitalter“. Der Schutz personenbezogener Daten nimmt in diesen Resolutionen einen wichtigen Platz ein. Die UN-Generalversammlung konzentrierte sich in diesen Resolutionen insbesondere auf die Probleme, die durch den Einsatz von Technologien der künstlichen Intelligenz im Hinblick auf den Datenschutz entstanden sind, insbesondere nach 2018. Diese Studie analysiert primär die Resolutionen der UN-Generalversammlung zum Schutz personenbezogener Daten und zum Recht auf Privatsphäre. Des Weiteren wird die Arbeit des UN-Menschenrechtsrats, des UN-Hochkommissars für Menschenrechte und der UN-Sonderberichterstatter in diesem Bereich untersucht.