Ceza muhakemesinin gereği gibi yürütülebilmesi ve cezaların infazının kendisinden beklenen amaçlara hizmet edebilmesi için sanık ve hükümlülerin risk ve ihtiyaçlarının doğru bir şekilde tespit edilebilmesi gerekir. Bu amaçla ceza adaleti sisteminde aktüeryal risk değerlendirme araçlarına başvurulmasının elli yılı aşkın bir tarihçesi söz konusudur. Geçtiğimiz yirmi beş yıllık süreçte ise, risk değerlendirme araçlarının bilgisayar destekli olarak kullanılabilmesi imkanı doğmuştur. Günümüzde bu şekilde kullanılan araçlardan biri de COMPAS’tır. Bir psikolojik ölçekler bütünü olan COMPAS, statik ve dinamik risk faktörleri ile failin ihtiyaçlarını dikkate alarak onun hakkında bir değerlendirme yapılabilmesini sağlamaktadır. Bu araçtan yararlanılarak hem sanığın tutuklu yargılanıp yargılanmayacağı hem hangi cezayla cezalandırılmasının daha uygun olacağı hem de koşullu salıverilmeden yararlandırılmasının doğru olup olmayacağı yönünde tespitler yapılabilmektedir. Faydalarına karşın, bu aracın kullanımına ilişkin ciddi endişeler de söz konusudur. Özellikle programın ayrımcılığa neden olduğu ve silahların eşitliği ilkelerini ihlal ettiği iddiaları halen tartışılmaktadır. Kanaatimizce Türkiye’de de benzer bir programın kullanılması mümkün olmakla birlikte, Türk ceza adaleti sistemi bu tür programların yalnızca infaz aşamasında kullanımına uygundur.
Ceza Muhakemesi Hukuku Risk Değerlendirme Araçları COMPAS Risk-ihtiyaç Modeli Denetimli Serbestlik
For the proper conduct of criminal proceedings and for the execution of sentences to serve their intended purposes, it is essential to accurately identify the risks and needs of defendants and convicts. In this regard, actuarial risk assessment tools have been utilized in the criminal justice system for over fifty years. Over the past twenty-five years, it has become possible to use these tools in a computer-assisted manner. One such tool in use today is COMPAS. As a comprehensive set of psychological scales, COMPAS enables assessments by considering both static and dynamic risk factors, as well as the offender’s needs. Using this tool, determinations can be made regarding whether a defendant should be detained during trial, which punishment would be most appropriate, and whether conditional release is suitable. Despite its advantages, there are significant concerns regarding the use of this tool. In particular, claims that the program causes discrimination and violates the principles of equality of arms are still being debated. In our opinion, while it is possible to implement a similar program in Turkey, the Turkish criminal justice system is only suitable for utilizing such programs at the execution stage.
Primary Language | Turkish |
---|---|
Subjects | Criminal Law |
Journal Section | Research Article |
Authors | |
Publication Date | |
Submission Date | January 21, 2025 |
Acceptance Date | March 28, 2025 |
Published in Issue | Year 2025 Volume: 5 Issue: 1 |
This work is licensed under Attribution-NonCommercial 4.0 International