Research Article

Temel Dini Bilgiler Dersi (İslam I, İslam II ) Öğretim Programına Yönelik Öğretmen Görüşleri

Volume: 8 Number: 2 December 29, 2024
EN TR

Temel Dini Bilgiler Dersi (İslam I, İslam II ) Öğretim Programına Yönelik Öğretmen Görüşleri

Öz

Din eğitimi, insan varlığının tüm yönleriyle ilgilenir. İnsanı kendi bakış açısından değerlendirerek, onun hayattaki konumunu ve ilişkilerini inceler. Ülkemizde din eğitimi, tarihi süreç içerisinde çeşitli dönemlerden geçerek günümüze gelmiştir. Din eğitimi ve öğretimi alanında en önemli değişiklikler 2012 yılında yapılmış ve zorunlu Din Kültürü ve Ahlak Dersine ek olarak “Kur'an-ı Kerim”, "Peygamberimizin Hayatı" ve "Temel Dini Bilgiler" gibi seçmeli dersler programa eklenmiştir. Araştırmamızın konusu olan Temel Dini Bilgiler dersi, düz ortaokullarda 5, 6, 7 ve 8. sınıflarda seçmeli olarak sunulurken, farklı sınıf düzeylerinde toplamda 2 kez okutulmaktadır. İmam hatip ortaokullarında ise zorunlu bir ders olarak 6. ve 7. sınıflarda haftada bir saat olarak okutulmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’deki din eğitiminin tarihsel süreçte geçirdiği değişiklikleri ele alarak, 2012'de uygulamaya konulan ve 2017'de güncellenen Temel Dini Bilgiler (İslam I, İslam II) ders müfredatının, öğretmenlerin görüşlerine dayalı kapsamlı bir değerlendirmesini yapmayı amaçlamaktadır. Araştırma, TDB dersinin hedeflerini, içeriğini, eğitim-öğretim süreçlerini, ölçme-değerlendirme yöntemlerini ve genel özelliklerini incelemeye odaklanmıştır. Özellikle, programda yapılan değişikliklerin yeterliliği, yeni müfredatın öğretmen ve öğrenciler üzerindeki etkileri, ünite ve kazanımların öğrenci seviyelerine uygunluğu gibi konular, araştırmanın ana odak noktalarını oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, öğretmenlerin deneyimlerine dayalı olarak müfredatın hedef, içerik, öğrenme-öğretme durumu ve ölçme–değerlendirme gibi alanlarda etkinliğini ve işlevselliğini incelemektir. Araştırma, tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ana problem ve alt problemleri belirlenmiş ve bu problemlere yönelik hipotezlerin geçerliliğini sınamak için 48 maddelik bir ölçek geliştirilmiştir. Araştırmanın evrenini İstanbul’daki imam hatip ortaokulları ve ortaokullarda görev yapan öğretmenler oluştururken, örneklem, rastgele ve kartopu örnekleme yöntemiyle belirlenmiş 235 öğretmenden oluşmaktadır. Katılımcıların demografik özellikleri, cinsiyet dağılımları, mezun oldukları fakülteler ve görev yaptıkları okullar gibi çeşitli veriler, çalışmanın bulgularının analizinde kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, TDB ders müfredatının çeşitli yönleriyle ilgili öğretmenlerin görüşlerini ortaya koymuştur. Araştırmaya göre, öğretmenlerin Temel Dinî Bilgiler (İslam 1-2) dersi öğretim programıyla ilgili hedef, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme gibi temel alanlarda farklı memnuniyet düzeylerinin olduğu gözlemlenmiştir. Genel olarak anket cevaplarına bakıldığında, öğretmenlerin öğretim programına yönelik “orta” düzeyde bir kullanılabilirlik algısına sahip oldukları görülmektedir. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgulara dayalı olarak, TDB dersi öğretim programının daha etkili hale getirilmesi için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

This study, Assoc. Dr. It was prepared under the supervision of Süleyman Gümrükçüoğlu using the master's thesis entitled “Teachers' Opinions on the Basic Religious Studies Course (Islam I, Islam II) Curriculum” completed on 24.05.2024 at the Institute of Social Sciences of Marmara University

References

  1. Aydın, Mehmet Zeki. Din Öğretimde Yöntemler. Ankara: Nobel akademik Yayıncılık, 2011.
  2. Bahçekapılı, Mehmet. Türkiye’de Din Eğitimini Dönüşümü (1997-2012). İstanbul: İlke Yayınları, 2012.
  3. Bahçekapılı, Mehmet. Yeni Eğitim Sisteminde Seçmeli Din Dersleri. İstanbul: İlke Yayınları, 2013.
  4. Bilgin, Beyza. Eğitim Bilimi ve Din Eğitimi. Ankara: Gün Yayınları, 2007.
  5. Büyüköztürk, Şener. Deneysel desenler: Öntest-Sontest, Kontrol Grubu, Desen Ve Veri Analizi. Ankara: Pegem A Yayıncılık, 2014.
  6. Çekin, Abdulkadir. “İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretim Programı ile Ortaokul Temel Dini Bilgiler Dersi (İslam; I-II) Öğretim Programı Kazanımlarındaki Duyuşsal Hedefler Üzerine Karşılaştırmalı Bir Araştırma”, Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi(6), (2016), 55-97. https://doi.org/10.18498/amauifd.251529
  7. Çekin, Abdullah. “Din Ve Eğitiminin Toplumsal Yönü Üzerine Değerlendirmeler”, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 2(2), (2013), 36-48. dergipark.org.tr›tr/download/article-file/92679
  8. Çiftçi, Harun. Ortaokul Din, Ahlak Ve Değerler Alanı Seçmeli Derslerinin Öğretmen, Öğrenci ve Veli Görüşleri İle Değerlendirilmesi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2024

Submission Date

July 19, 2024

Acceptance Date

October 31, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 8 Number: 2

ISNAD
Beykoz, Asiye - Gümrükçüoğlu, Süleyman. “Temel Dini Bilgiler Dersi (İslam I, İslam II ) Öğretim Programına Yönelik Öğretmen Görüşleri”. Kocaeli İlahiyat Dergisi 8/2 (December 1, 2024): 200-239. https://doi.org//kider.1518917.