An Analysis of the Relationship between Interest-Free Financing of Agricultural Production and Agricultural Growth Using Contemporary Econometric Methods

Türk bankacılık sektöründe faizsiz bankacılık prensibiyle faaliyet gösteren katılım bankaları tarım bankacılığında giderek uzmanlaşmaktadırlar. Tarım bankacılığı, tarım işletmelerine mali durumlarını yönetmeleri, üretim faaliyetlerini sürdürmeleri ve işlerini daha da büyütmeleri konusunda yardımcı olmak için finansal hizmetler sağlayan bankacılık sektörünün uzmanlaşmış bir ihtisas alanıdır. Tarım bankacılığı kapsamında finansal hizmetlerin verilmesindeki temel amaçlardan biri, bankalardan elde edilen finansal kazanımların yanı sıra tarım işletmelerinin birim alandan yüksek verim elde etmelerini sağlayarak tarım sektörünün büyümesine daha önemli katkı sağlamaktır. Dolayısıyla katılım bankaları da diğer bankalar gibi bu amaca ulaşmak için çok çeşitli hizmetler sunmaktadırlar. Katılım bankalarının hizmetlerinin etkilerinin araştırılması, dikkate değer bir araştırma konusudur. Bu çalışma, Türkiye’deki katılım bankalarının tarım sektörüne sağladıkları finansmanın tarımsal gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) üzerindeki etkisini zaman serisi analiziyle incelemektedir. Analizde kullanılan veri setleri, katılım bankalarının sağladıkları tarımsal finansman ve tarımsal GSYİH değerlerini içermektedir. İncelenen dönem, 2005Q1 ve 2023Q4 arasını kapsamaktadır. Analizde uygulanan yöntemler arasında Fourier Artırılmış Dickey-Fuller (FADF) birim kök testi, Fourier Otoregresif Gecikmesi Dağıtılmış (FADL) eşbütünleşme testi, Hata Terimleriyle Genişletilmiş En Küçük Kareler (RALS-FADL) eşbütünleşme testi ve Fourier Toda-Yamamoto (FTY) nedensellik testi yer almaktadır. Eşbütünleşme testlerine göre katılım bankaları tarafından sağlanan tarımsal finansmandaki %1’lik yükseliş, tarımsal GSYİH'nin uzun vadede %0,80, kısa vadede ise %0,15 yükselmesine neden olmaktadır. Eşbütünleşme test sonuçları, nedensellik testinden elde edilen bulgularla da desteklenmektedir. Sonuç olarak, Türkiye'deki katılım bankalarının tarım sektörüne tahsis ettikleri fonlardaki artışın tarımsal GSYİH'deki artışı tetiklediği ortadadır. Bu bağlamda, tarım sektörünün sürdürülebilir bir şekilde büyüyebilmesi için başta Hazine desteğini alan kamusal sermayeli Ziraat Katılım Bankası A.Ş. olmak üzere diğer tüm katılım bankalarının tarım sektörüne yönelik verdikleri mali desteği her yıl artırarak sürdürmeleri önerilmektedir.

Participation banks, operating on the principle of interest-free banking in the Turkish banking sector, have increasingly specialized in agricultural banking. Agricultural banking is a specialized sector of the banking industry that provides financial services to agricultural enterprises to help them manage their financial status, sustain their production activities, and further grow their businesses. Besides the financial gains accrued by banks, one of the primary objectives of providing financial services under agricultural banking is to enable agricultural enterprises to achieve high productivity per unit area, thereby contributing more significantly to growth in the agricultural sector. Hence, participation banks, similar to other banks, offer a diverse range of services to achieve this goal. Investigating the effects of participation banks' services is a noteworthy research topic. By employing time series analysis, this study examines the impact of participation banks' financing of the agricultural sector on agricultural gross domestic product (GDP) in Türkiye. The data sets used in the analysis include the agricultural financing supplied by participation banks and the agricultural GDP values. The period examined spans from 2005Q1 to 2023Q4. The methods applied in the analysis include the Fourier Augmented Dickey-Fuller (FADF) unit root test, the Fourier Autoregressive Distributive Lag (FADL) cointegration test, the Residual Augmented Least Squares-Fourier Autoregressive Distributive Lag (RALS-FADL) cointegration test, and the Fourier Toda-Yamamoto (FTY) causality test. According to the cointegration tests, a 1% increase in the agricultural financing provided by participation banks leads to a rise in agricultural GDP by 0.80% in the long-run and 0.15% in the short run. The results of the cointegration test are further supported by the findings of the causality test. Consequently, it is evident that the growth in funding allocated to the agricultural sector by participation banks in Türkiye triggers a surge in agricultural GDP. In this regard, it is recommended that all participation banks, particularly the publicly funded Ziraat Katılım Bankası A.Ş., which receives support from the Treasury, continue to increase their financial support to the agricultural sector annually to ensure its sustainable growth.