THE EFFECT OF PERCEIVED ORGANIZATIONAL AGILITY ON LEADER–MEMBER EXCHANGE: AN APPLICATION AT AZERBAIJAN STATE UNIVERSITY OF ECONOMICS

Yıl 2026, Sayı: 9 , 59 - 79 , 30.03.2026

Leyla Sultanlı

https://doi.org/10.62080/kmfed.1895180

https://izlik.org/JA55AR89LK

Öz

The aim of this study is to examine the impact of employees’ perceptions of organizational agility on their perceptions of leader–member exchange among staff at the Azerbaijan State University of Economics, and to investigate whether perceived organizational agility has a positive effect on leader–member exchange. Within the scope of the study, employees’ perception levels of organizational agility and leader–member exchange were also examined, along with whether these levels differed significantly according to employees’ gender, position, age, and length of work experience. First, individual literature reviews were conducted on the concepts of organizational agility and leader–member exchange, and the sub-dimensions of these concepts were explained from various perspectives. The data collection phase of this study was conducted among 228 academic and administrative staff members working at the Baku campus of the Azerbaijan State University of Economics. Data were collected through a survey and analyzed with SPSS 22.0 for Windows and AMOS 23. In this study, participants’ perceptions of organizational agility were assessed using the Organizational Agility Scale developed by Sharifi and Zhang (1999), and their perceptions of leader–member exchange were measured using the Leader–Member Exchange Scale developed by Liden and Maslyn (1998). The results of the study revealed that participants reported high levels of perceived organizational agility and leader–member exchange. The results indicated that employees’ perceived levels of organizational agility differed significantly based on gender, age, and length of experience. However, no statistically significant difference was observed with respect to position. Conversely, employees’ perceived levels of leader–member exchange were found not to differ significantly by gender, position, age, or length of experience. A statistically significant positive relationship was found between organizational agility and leader–member exchange, indicating that organizational agility positively and significantly affects leader–member exchange.

Anahtar Kelimeler

Organizational agility; , leader–member exchange; , perceived organizational agility; , erceived leader–member exchange

Algılanan Örgütsel Çevikliğin Lider–Üye Etkileşimi Üzerindeki Etkisi: Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi’nde Bir Uygulama

https://izlik.org/JA55AR89LK

Öz

Bu çalışmanın amacı, Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi çalışanlarının algıladıkları örgütsel çevikliğin lider–üye etkileşimine ilişkin algıları üzerindeki etkisini incelemek ve algılanan örgütsel çevikliğin lider–üye etkileşimi üzerinde olumlu bir etkisinin olup olmadığını araştırmaktır. Çalışma kapsamında ayrıca çalışanların örgütsel çeviklik ve lider–üye etkileşimi algı düzeyleri incelenmiş; bu düzeylerin çalışanların cinsiyetine, görev pozisyonuna, yaşına ve çalışma süresine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği analiz edilmiştir.

Öncelikle örgütsel çeviklik ve lider–üye etkileşimi kavramlarına ilişkin ayrı ayrı literatür taramaları yapılmış ve bu kavramların alt boyutları farklı bakış açılarıyla açıklanmıştır. Araştırmanın veri toplama aşaması, Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi’nin Bakü kampüsünde görev yapan 228 akademik ve idari personel üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler anket yöntemiyle toplanmış ve Windows için SPSS 22.0 ile AMOS 23 programları kullanılarak analiz edilmiştir.

Bu çalışmada katılımcıların örgütsel çeviklik algıları, Sharifi ve Zhang (1999) tarafından geliştirilen Örgütsel Çeviklik Ölçeği ile; lider–üye etkileşimi algıları ise Liden ve Maslyn (1998) tarafından geliştirilen Lider–Üye Etkileşimi Ölçeği kullanılarak ölçülmüştür. Araştırma sonuçları, katılımcıların algılanan örgütsel çeviklik ve lider–üye etkileşimi düzeylerinin yüksek olduğunu göstermiştir. Bulgular, çalışanların algıladıkları örgütsel çeviklik düzeylerinin cinsiyet, yaş ve çalışma süresine göre anlamlı farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Buna karşılık, görev pozisyonu açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öte yandan, çalışanların lider–üye etkileşimi algı düzeylerinin cinsiyet, pozisyon, yaş ve çalışma süresine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir.

Ayrıca örgütsel çeviklik ile lider–üye etkileşimi arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiş; örgütsel çevikliğin lider–üye etkileşimini olumlu ve anlamlı biçimde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel çeviklik; , lider-üye değişimi; , algılanan örgütsel çeviklik; , algılanan lider-üye etkileşimi

Kaynakça

• Abaslı, K. (2018). Örgütsel Dışlanma, İşe Yabancılaşma ve Örgütsel Sinizm İlişkisine Yönelik Öğretmen Görüşleri. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
• Akkaya, B., & Tabak, A. (2018). “Örgütsel Çeviklik Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. İş ve İnsan Dergisi, 5(2): 185-206.
• Aslan, Ş., & Özata, M (2009). “Lider-Üye Etkileşiminin (LMX) Yöneticiye Duyulan Güven Düzeyine Etkisi”. Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 9(17): 95-116
• Bauer, T. N., & Green, S. G. (1996). “Development of Leader–Member Exchange: A Longitudinal Test”. Academy of Management Journal, 39(6): 1538–1567.
• Bolat, İ. (2011). “Lider Üye Etkileşimi ve Tükenmişlik İlişkisi”. İş-Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 13(2): 63-80.
• Dehaghil, M. R. (2016). “The Relation of Information Security Management System Efficiency with Organizational Agility: A Case Study of Isfahan Mobarakeh Steel Company”. International Journal of Business and Management, 11(8): 116–123.
• Dienesch R.M. & Liden R.C. (1986). “Leader-Member Exchange Model of Leadership: A Critique and Further Development”. Academy of Management Review, 11 (3): 618- 634.
• Göksel, A. & Belgin, A. (2012). “Lider Üye etkileşimi Düzeyinin Örgütsel Bağlılık Üzerine Etkisi: Görgül Bir Araştırma”. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(2): 247-271.
• Gönülölmez, A. (2019). Örgütsel Çevikliğin Kazanılmasında Yapısal Bilgi Süreçleri Ve Seyahat Acentalarında İşletme Performansına Etkileri, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
• Hossein S. & Zhengwen Z. (1999). "A Methodology for Achieving Agility in Manufacturing Organisations: An Introduction". International Journal of Production Economics, 62: 7-22.
• Karagöz, Y. (2017). SPPS ve AMOS Uygulamalı Nicel-Nitel-Karma Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Yayın Etiği. Nobel Yayıncılık, Sivas, 1. Basım
• Kaşlı, M. (2009). Otel İşletmelerinde İş görenlerin Kişilik Özellikleri, Lider-Üye Etkileşimi ve Tükenmişlik İlişkisinin İncelenmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Anabilim Dalı Doktora Tezi.
• Liang, Q., & Yin, F. (2024). “Empirical Study on the Relationship between Leader–Member Exchange, Employee Trust, and Team Knowledge Sharing”. Sustainability, 16(18): 8057. https://doi.org/10.3390/su16188057
• Liden, R. C., & Maslyn, J. M. (1998). “Multidimensionafity of Leader-Member Exchange: An Empirical Assessment Through Scale Development”. Journal of Management, 24(1): 43-72.
• Ordun, G. & Aktaş, H. (2014). “Lider-Üye Etkileşimi Faktörlerinin Liderler ve Astlar Tarafından Karşılıklı Algılanması: Bir Perakende İşletmesi Çalışanları Üzerinde Araştırma”. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 43(1): 120–135
• Özutku, H. (2007). “Yönetici-Ast Etkileşimi ile İş Tatmini Arasındaki İlişki”. Amme İdaresi Dergisi, 40(2): 79-98.
• Permatasary, S. R., & Abadi, F. (2024). “The Effect of People Agility, Organization Agility Support, Agility Process, and Working Experience to Enhance Perceived Successfulness of Agile Execution on Digital Transformation (Case study: Astra Group of Heavy Equipment Mining, Construction & Energy)”. In Proceedings of the 5th International Conference on Global Innovation and Trends in Economy 2024 (INCOGITE 2024) (pp. 947–962). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/978-94-6463-585-0_64
• Sağır, M., & Gönülölmez, A. (2019). “Yapısal Sermaye ve İnsan Sermayesinin İşletme Performansına Etkileri: Örgütsel Çevikliğin Aracılık Rolü”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(27): 58–77.
• Santalla-Banderali, Z., & Alvarado, J. M. (2022). “Incidence of Leader–Member Exchange Quality, Communication Satisfaction, and Employee Work Engagement on Self-Evaluated Work Performance”. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(14): 8761.
• Sever, E., & Paksoy, M. (2021). “Örgütsel Çeviklik Açısından Örgüt Kültürü ve Firma Performansı Üzerine Bir Alan Araştırması”. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 7(13): 313–353.
• Soldner J.L. (2009). “Relationships Among Leader-Member Exchange, Organizational Citizenship Behavior, Organizational Commitment, Gender, and Dyadic Duration In a Rehabiliton Organization”. Dissertations, 7: 1-141.
• Sucu, M. (2020). İşletmelerde Çeviklik, İKSAD yayınları
• Şahin, A., İşci, E., & Tarım, M. (2025). “Organizational Agility in the VUCA Environment of Businesses: A Field Study”. International Journal of Health Management and Tourism, 10(2): 294-320.
• Uğurluoğlu, Ö., Şantaş, F. & Demirgil, B. (2013). “Lider-Üye Etkileşimi ve Tükenmişlik İlişkisi: Hastanelerde Bir Uygulama”. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 16(1): 1-21
• Volmer, J., Niessen, C., Spurk, D., Linz, A., & Abele, A. E. (2011). “Reciprocal Relationships between Leader–Member Exchange (LMX) and Job Satisfaction: A Cross‐Lagged Analysis”. Applied Psychology: An International Review, 60(4): 522–545.
• Wendler, R. (2016). “Dimensions of Organizational Agility in the Software and IT Service Industry: Insights from an Empirical Investigation”. Communications of the Association for Information Systems, 39(1): 439-482.
• Yang, C. & H. M. Liu. (2012). “Boosting Firm Performance via Enterprise Agility and Network Structure”. Management Decision. 50(6): 1022-1044.
• Yıldız, G., Özutku, H. & Cevrioğlu, E. (2008). "Lider-Üye Etkileşimine Çok Boyutlu Yaklaşım: Liden ve Maslyn’in Dört Boyutlu Lider-Üye Etkileşim Ölçeğinin Psikometrik Özelliklerine Yönelik Görgül Bir Araştırma”. Akademik İncelemeler, 3(1): 95-123.