Research Article

KALP HASTALIĞI TEŞHİSİNDE YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİNİN KULLANIMI VE KARŞILAŞTIRILMASI

Volume: 10 Number: 2 June 1, 2022
TR EN

KALP HASTALIĞI TEŞHİSİNDE YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİNİN KULLANIMI VE KARŞILAŞTIRILMASI

Abstract

Günümüzde insan ölümlerinin önemli bir kısmı kalp hastalıkları kaynaklıdır. Bu tür hastalıklar erken teşhis ile tedavi edildiğinde belirtilen ölüm oranları ciddi bir şekilde azalabilmektedir. Bu çalışmada Cleveland ve Z-Alizadehsani veri kümeleri için yapay zeka teknikleriyle kalp hastalığı teşhisi uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Cleveland veri kümesi için yaş, cinsiyet, göğüs ağrı türü, kan basıncı, kolesterol, kan şekeri, elektrokardiyografi sonucu, en yüksek kalp atış hızı, indüklenen göğüs ağrısı, eski zirve, eğim, majör damar sayısı, tal isimleriyle ifade edilen 13 özellik yapay zeka tabanlı erken teşhis sistemine girdi özellikler olarak verilmiştir. Z-Alizadehsani veri kümesi için ise veritabanında bulunan 55 özelliğin tamamı aynı yapay zeka sistemine girdi özellik olarak kullanılmıştır. Önerilen yapay zeka sisteminde Naive-Bayes, Lineer Regresyon, Polinomiyal Regresyon, Destek Vektör Makinası (DVM) gibi basit sınıflandırıcıların yanı sıra bir topluluk sınıflandırma yaklaşımı olan Rassal Orman ve Yapay Sinir Ağı tabanlı Çok Katmanlı Algılayıcı (ÇKA) kullanılmıştır. Yapılan deneylerde 10 K katlama ve Bekletme (20 çalıştırma) çapraz doğrulama yöntemleri kullanılmıştır. Çoklu Lineer Regresyon yaklaşımı bekletme yöntemiyle Cleveland veri kümesi için 0.90’a kadar doğruluk değeri üretirken Z-Alizadehsani veri kümesi için 0.91’e kadar doğruluk değeri üretmiştir. K katlama çapraz doğrulama yöntemi uygulandığında ise bu değerler iki veri kümesi için de 0.93’e kadar doğruluk oranına ulaşmıştır. DVM yöntemi Cleveland veri kümesi için K katlama yöntemiyle 0.97 doğruluk oranıyla en yüksek sonucu vermiştir. Genel olarak K katlama yönteminin Bekletme yöntemine göre daha başarılı sonuçlar ürettiği gözlemlenmiştir. Deneylerin detaylı sonuçları ve literatürde yapılan çalışmlarla karşılaştırmalı sonuçları çizelgelerde verilmiştir. Çalışmada kullanılan modeller Türkiye’deki hastane otomasyonları gibi sistemlere entegre edilerek hastalıkların erken ve doğru teşhis edilmesi sağlanabilecektir. Önerilen sistem, ideale yakın bir düzeyde geliştirildiğinde sürekli öğrenen bir web servis olarak hastanelerin otomasyon sistemlerine sunulabilecektir.

Keywords

References

  1. Alizadehsani, R., Habibi, J., Hosseini, M. J., Mashayekhi, H., Boghrati, R., Ghandeharioun, A., Bahadorian, B., Sani, Z. A., 2013, “A data mining approach for diagnosis of coronary artery disease”, Computer Methods and Programs in Biomedicine, Cilt 111, Sayı 1, ss. 52-61.
  2. Alizadehsani, Z., Alizadehsani, R., Roshanzamir, M., , 2017, Z-Alizadeh Sani Data Set, https://archive.ics.uci.edu/ml/datasets/Z-Alizadeh+Sani, ziyaret tarihi: 24 Ekim 2021
  3. Alkhodari, M., Fraiwan, L., 2021, “Convolutional and recurrent neural networks for the detection of valvular heard diseases in phonocardiogram recordings”, Computer Methods and Programs in Biomedicine, Cilt 200.
  4. Akalın, B., Veranyurt, Ü., Veranyurt, O., 2020, “Classification of individuals at risk of heart disease using machine learning”, Cumhuriyet Medical Journal, Cilt 42, Sayı 3, ss. 283-289.
  5. Arabasadi, Z., Alizadehsani, R., Roshanzamir, M., Moosaei, H., Yarifard, A. A., 2017, “Computer aided decision making for heart disease detection using hybrid neural network-Genetic algorithm”, Computer Methods and Programs in Biomedicine, Cilt 141, ss. 19-26.
  6. Ayon, S. I., Islam, M. M., Hossain, M. R., 2020, “Coronary artery heart disease prediction: a comparative study of computational intelligence techniques”, IETE Journal of Research, ss. 1-20.
  7. Chen, A. H., Huang, S. Y., Hong, P. S., Cheng, C. H., Lin, E. J., 2011, “HDPS: Heart disease prediction system”, 2011 computing in cardiology, IEEE, ss. 557-560.
  8. Cristianini, N., Shawe-Taylor, J., 2000, An introduction to support vector machines and other kernel-based learning methods, Cambridge university press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 1, 2022

Submission Date

August 1, 2021

Acceptance Date

April 19, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 10 Number: 2

APA
Ünlü, O., Ünlü, H., & Atay, Y. (2022). KALP HASTALIĞI TEŞHİSİNDE YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİNİN KULLANIMI VE KARŞILAŞTIRILMASI. Konya Journal of Engineering Sciences, 10(2), 396-411. https://doi.org/10.36306/konjes.975696
AMA
1.Ünlü O, Ünlü H, Atay Y. KALP HASTALIĞI TEŞHİSİNDE YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİNİN KULLANIMI VE KARŞILAŞTIRILMASI. KONJES. 2022;10(2):396-411. doi:10.36306/konjes.975696
Chicago
Ünlü, Onur, Hüma Ünlü, and Yılmaz Atay. 2022. “KALP HASTALIĞI TEŞHİSİNDE YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİNİN KULLANIMI VE KARŞILAŞTIRILMASI”. Konya Journal of Engineering Sciences 10 (2): 396-411. https://doi.org/10.36306/konjes.975696.
EndNote
Ünlü O, Ünlü H, Atay Y (June 1, 2022) KALP HASTALIĞI TEŞHİSİNDE YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİNİN KULLANIMI VE KARŞILAŞTIRILMASI. Konya Journal of Engineering Sciences 10 2 396–411.
IEEE
[1]O. Ünlü, H. Ünlü, and Y. Atay, “KALP HASTALIĞI TEŞHİSİNDE YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİNİN KULLANIMI VE KARŞILAŞTIRILMASI”, KONJES, vol. 10, no. 2, pp. 396–411, June 2022, doi: 10.36306/konjes.975696.
ISNAD
Ünlü, Onur - Ünlü, Hüma - Atay, Yılmaz. “KALP HASTALIĞI TEŞHİSİNDE YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİNİN KULLANIMI VE KARŞILAŞTIRILMASI”. Konya Journal of Engineering Sciences 10/2 (June 1, 2022): 396-411. https://doi.org/10.36306/konjes.975696.
JAMA
1.Ünlü O, Ünlü H, Atay Y. KALP HASTALIĞI TEŞHİSİNDE YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİNİN KULLANIMI VE KARŞILAŞTIRILMASI. KONJES. 2022;10:396–411.
MLA
Ünlü, Onur, et al. “KALP HASTALIĞI TEŞHİSİNDE YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİNİN KULLANIMI VE KARŞILAŞTIRILMASI”. Konya Journal of Engineering Sciences, vol. 10, no. 2, June 2022, pp. 396-11, doi:10.36306/konjes.975696.
Vancouver
1.Onur Ünlü, Hüma Ünlü, Yılmaz Atay. KALP HASTALIĞI TEŞHİSİNDE YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİNİN KULLANIMI VE KARŞILAŞTIRILMASI. KONJES. 2022 Jun. 1;10(2):396-411. doi:10.36306/konjes.975696

Cited By