Bureucratic Tutelage and Modernization in Republican Turkey

Number: 19 June 1, 2010
  • İlyas Söğütlü
TR EN

Cumhuriyet Türkiyesi’nde Modernleşme ve Bürokratik Vesayet

Abstract

Bu çalışma, Cumhuriyet dönemi Türk siyasetinin en önemli tartışma konularından biri olan “bürokratik vesayet” konusu üzerinedir. Çalışma, temel olarak, bürokrat seçkinlerin bu vasi konumunu hangi gerekçelere dayandırdıkları sorusu etrafında şekillenmiştir. Ulaşılan sonuç, 1950’ye kadar tam vesayet ve 1960 sonrasında ise bir yarı vesayet rejimi biçiminde karşımıza çıkan bu yapılanmanın, aydın-bürokratların modernlik algıları ve modernleş(tir)me yöntemlerinin bir uzantısı biçiminde ortaya çıktığıdır. Bürokrasinin, toplumsal hiyerarşideki geleneksel konumunu koruma refleksinin de bu yarı vesayet rejiminin kurulmasında etkili olduğu bu çalışmanın iddialarından bir diğeridir. Cumhuriyet seçkinleri, demokrasiyi, kayıtsız şartsız çağdaşlaşma projesinin bir parçası olarak benimsemiş olmakla birlikte, bunun pratiğe dökülmesini, halkın geleneksel düşünce kalıplarından sıyrılması ve aydınlatılması koşuluna bağlamışlardır. 1946 yılında daha çok dış nedenlerle Türkiye’de çok partili hayata geçilmesi ve siyasetin toplumsal taleplere göre biçimlenmeye başlaması, halkı, henüz siyasetin öznesi olacak konumda görmeyen bürokrat seçkinler açısından temel bir rahatsızlık kaynağı olmuştur. Bürokrat seçkinler bu durumda çözümü, çok partili yarışmacı bir düzen içinde bürokrasinin etkinliğini sürdürmesini sağlayacak karma bir kurumsallaşma örüntüsü yaratmakta bulmuşlardır. 1960 ve 1980 askeri müdahaleleri sonrasında yapılan anayasalarla siyasi iktidar, siyasi seçkinlerle bürokrasi arasında paylaştırılmış ve siyasi seçkinler kurulan bürokratik vesayet mekanizmalarıyla sıkı bir denetim altına alınmıştır

Keywords

References

  1. Afetinan, A (1983), Mustafa Kemal Atatürk’ün Karlsbad Hatıraları, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay.
  2. Ahmad, Feroz (1995), Modern Türkiye’nin Oluşumu, (Çev. Yavuz Alogdan), İstanbul: Sarmal Yay.
  3. Ahmad, Feroz (1996), Demokrasi Sürecinde Türkiye 1946-1980, (Çev. Ahmet Fethi), 2. Baskı, İstanbul: Hil Yay.
  4. Atatürk, Mustafa Kemal (1996), Nutuk, Cilt I-II, İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yay.
  5. Atatürk, Mustafa Kemal (1997), Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt I,II,III, 5.Baskı Ankara: Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Yay., (Cilt I: 1997a, Cilt II: 1997b, Cilt III: 1997c).
  6. Atay, Falih Rıfkı (1984), Çankaya, İstanbul: Bateş A.Ş.
  7. Bozkurt, Mahmut Esat (1967), Atatürk İhtilali, İstanbul: Altın Kitaplar.
  8. Cizre Ümit (2005), Muktedirlerin Siyaseti, Çev.Cahide Ekiz, İstanbul: İletişim Yay.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

İlyas Söğütlü This is me

Publication Date

June 1, 2010

Submission Date

June 1, 2010

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2010 Number: 19

APA
Söğütlü, İ. (2010). Cumhuriyet Türkiyesi’nde Modernleşme ve Bürokratik Vesayet. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 49-68. https://izlik.org/JA23FB63UX
AMA
1.Söğütlü İ. Cumhuriyet Türkiyesi’nde Modernleşme ve Bürokratik Vesayet. KOSBED. 2010;(19):49-68. https://izlik.org/JA23FB63UX
Chicago
Söğütlü, İlyas. 2010. “Cumhuriyet Türkiyesi’nde Modernleşme Ve Bürokratik Vesayet”. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 19: 49-68. https://izlik.org/JA23FB63UX.
EndNote
Söğütlü İ (June 1, 2010) Cumhuriyet Türkiyesi’nde Modernleşme ve Bürokratik Vesayet. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 19 49–68.
IEEE
[1]İ. Söğütlü, “Cumhuriyet Türkiyesi’nde Modernleşme ve Bürokratik Vesayet”, KOSBED, no. 19, pp. 49–68, June 2010, [Online]. Available: https://izlik.org/JA23FB63UX
ISNAD
Söğütlü, İlyas. “Cumhuriyet Türkiyesi’nde Modernleşme Ve Bürokratik Vesayet”. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 19 (June 1, 2010): 49-68. https://izlik.org/JA23FB63UX.
JAMA
1.Söğütlü İ. Cumhuriyet Türkiyesi’nde Modernleşme ve Bürokratik Vesayet. KOSBED. 2010;:49–68.
MLA
Söğütlü, İlyas. “Cumhuriyet Türkiyesi’nde Modernleşme Ve Bürokratik Vesayet”. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 19, June 2010, pp. 49-68, https://izlik.org/JA23FB63UX.
Vancouver
1.İlyas Söğütlü. Cumhuriyet Türkiyesi’nde Modernleşme ve Bürokratik Vesayet. KOSBED [Internet]. 2010 Jun. 1;(19):49-68. Available from: https://izlik.org/JA23FB63UX