Kimyasal Reaksiyonlarda Katalitik Membran Kullanımının İncelenmesi

Öz

Dünyada temel endüstrilerden biri olan kimya endüstrsinde katalitik reaksiyonlar kimyasal üretimin büyük kısmını oluşturur. Ayırma saflaştırma işlemlerinde sıkça kullanılan membran teknolojisi, katalizör teknolojisi ile birleştirilince, oluşan yeni hibrit yapılarla daha çevreci katalitik proseslere katkı sağlayabilir. Elde edilen hibrit yapıdaki katalitik membranlar kendi içlerinde reaksiyon ve ayırmayı beraber gerçekleştirirler. Böylece ek ayırma birimleri gerektirmezler. Reaksiyon sonucu yan ürünü tutarak veya geçirerek reaksiyon dönüşümünü arttırabilirler. Katalitik membranlar heterojen yapılı olduğu için reaksiyon karışımından geri kazanımları kolaydır. Etkinliklerinde çok az bir azalmayla tekrar kullanılabilirler. Kimya endüstrisinde sıkça rastlanan esterleşme reaksiyonlarında etil astetat, etil laktat, izopropil asetat üretiminde, transesterleşme reaksiyonlarında fosil yakıtlara çevreci bir alternatif olan biyodizel üretiminde, asetalizasyon reaksiyonlarında yakıt katkı maddesi ve parfümlerde kullanılan güzel kokuların üretiminde reaksiyonu katalizlemek ve dönüşümü arttırmak için kullanılırlar. Bu çalışmanın amacı katalitik membranlarla ilgili yapılacak çalışamalara ışık tutmaktır. Yapılan bu çalışmada üretimlerinden, kullanıldıkları reaksiyonlardan, katalitik reaksiyonlarda sağladıkları avantajlardan, kullanım koşullarından söz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Asetalizasyon
• Esterleşme
• Katalitik membran
• Transesterleşme

Kaynakça

1. [1] Ünlü D., Hilmioğlu Durmaz N., 2018. Pervaporation catalytic membrane reactor application over functional chitosan membrane. Journal of Membrane Science, 559, 138-147.
2. [2] Abdallah H., 2017. A Review on Catalytic Membranes Production and Applications. Bulletin of Chemical Reaction Engineering & Catalysis, 12, 136-156.
3. [3] Yenihan Yüzer N., 2018. Membran Reaktörde İzopropil Asetat Üretiminin İncelenmesi Yüksek lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli, 544676.
4. [4] Qing W., Liu F., Yao H., Sun S., Chen C., Zhang W., 2020. Functional catalytic membrane development: A review of catalyst coating techniques. Advances in Colloid and Interface Science, 282, 102207.
5. [5] Ceia T.F., Silva A.G., Ribeiro C.S., Pinto J.V., Casimiro M.H., Ramos A.M., Vital J., 2014. PVA composite catalytic membranes for hyacinth flavour synthesis in a pervaporation membrane reactor. Catalysis Today, 236, 98-107.
6. [6] Li N., Lu X., He M., Duan X., Yan B., Chen G., Wang S., 2021. Catalytic membrane-based oxidation-filtration systems for organic wastewater purification: A review. Journal of Hazardous Materials, 414, 125478.
7. [7] Ünlü D., 2020. Esterleşme Reaksiyonlarında Katalitik Membran Destekli Pervaporasyon Uygulamaları. BŞEÜ Fen Bilimleri Dergisi, 7, 1152-1169.
8. [8] Sousa J.M., Madeira L.M., Santos J.C., Mendes A., 2008. Polymeric Membrane Reactors, Nova Science Publishers, Porto, Portugal.

9. [9] Macanas J., Ouyang L., Bruening M.L., Munoz M., Remigy J.C., Lahitte J.F., 2010. Development of Polymeric Hollow Fiber Membranes Containing Catalytic Metal Nanoparticles. Catalysis Today, 156, 181-186.
10. [10] Wang B., Jackson E.A., Hoff J.W., Dutta P.K., 2016 Fabrication of Zeolite/Polymer Composite Membranes in a Roller Assembly. Microporous and Mesoporous Materials, 223, 247-253.
11. [11] Li W., Liu W., Xing W., Xu N., 2013. Esterification Of Acetic Acid And N-Propanol With Vapor Permeation Using NaA Zeolite Membrane. Industrial And Engineering Chemistry Research, 52, 6336−6342.
12. [12] Do Nascimento L.A.S., Angélica R.S., Da Costa C. E.F., Zamian J.R., da Rocha Filho G.N., 2011. Comparative study between catalysts for esterification prepared from kaolins. Applied Clay Science, 51, 267–273.
13. [13] Sorribas S., Kudasheva A., Almendro E., Zornoza B., de la Iglesia O., Téllez C., Coronas J., 2015. Pervaporation and membrane reactor performance of polyimide based Mixed matrix membranes containing MOFHKUST-1. Chemical Engineering Science, 124, 37-44.
14. [14] El-Zanati E., Ritchie S.M.C., Abdallah H., 2016. Development of Integrated Catalytic Membrane-Based Unit for Biofuel Production. Pertanika J. Sci. & Technol, 24, 89-99.
15. [15] Li M., Zhang W., Zhou S., Zhao Y., 2020. Preparation of poly (vinyl alcohol)/palygorskite-poly (ionic liquids) hybrid catalytic membranes to facilitate esterification. Separation and Purification Technology, 230, 115746.
16. [16] Liu Q., Shi J., Wang T., Dong W., Li W., Xing W., 2021. A novel catalytic composite membrane with anti-swelling for enhancing esterification of acetic acid with ethanol. Chemical Engineering Journal Advances, 6, 100088.
17. [17] Uğur Nigiz F., Hilmioğlu Durmaz N., 2018. Ethyl Lactate Synthesis by Catalytic Membranes in a Pervaporation-Assisted Membrane Reactor. Chem. Eng. Technol, 41, 836-844.
18. [18] Ünlü D., Hilmioğlu Durmaz N., 2014. Pervaporation catalytic membrane reactor study for the production of ethyl acetate using Zr(SO4)2.4H2O coated chitosan membrane. Chem Technol Biotechnol, 91, 122-130.
19. [19] Zhang H.L., Ding J.C., Zhao Z.D., 2012. Esterification of different FFAs with methanol by CERP/PES hybrid catalytic membrane for biodiesel production. J. Cent. South Univ, 19, 2895-2900.
20. [20] Zhang J., Li X., He B., Song Y., Ji Y., Cui Z., Li J., Younas M., 2020. Biodiesel Production through Heterogeneous Catalysis Using a Novel Poly(phenylene sulfide) Catalytic Membrane. Energy Fuels, 34, 7422-7429.
21. [21] Uğur Nigiz F., Hilmioğlu Durmaz N., 2016. Simultaneous separation performance of a catalytic membrane reactor for ethyl lactate production by using boric acid coated carboxymethyl cellulose membrane. Reac Kinet Mech Cat, 118, 557-575.
22. [22] Shi W., He B., Cao Y., Li J., Yan F., Cui Z., Zou Z., Guo S., Qian X., 2013. Continuous esterification to produce biodiesel by SPES/PES/NWF composite catalytic membrane in flow-through membrane reactor: Experimental and kinetic studies. Bioresource Technology, 129, 100-107.
23. [23] Tian F., Xu B., Li Y., Deng J., Zhang H., Peng R., 2020. A Highly Active, Readily Synthesized and Easily Separated Graphene Oxide (GO)/Polyethersulfone (PES) Catalytic Membrane for Biodiesel Production. Chemistry Select, 5, 1676-1682.
24. [24] Uğur Nigiz F., Hilmioğlu Durmaz N., 2017. A study on composite catalytic membrane manufacturing based on sodium alginate and lipase to be used in a pervaporation reactor. Res Chem Intermed, 43, 1149-1163.
25. [25] Candemir M., 2019. Katalitik membranla Oleik asit esterleşmesinin incelenmesi, Yüksek lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli, 546508.
26. [26] Shi W., Li H., Yu B., Zhang H., Su Y., 2021. Biodiesel Production Catalyzed by Polyvinyl Guanidineacetic Membrane.Catalysis Letters, 151, 153–163.
27. [27] Koberg M., Gedanken A., 2013. New and Future Developments in Catalysis: Chapter 9. Using Microwave Radiation and SrO as a Catalyst for the Complete Conversion of Oils, Cooked Oils, and Microalgae to Biodiesel, Elsevier Inc. Chapters, Ramat Gan, Israel.
28. [28] He B., Shao Y., Liang M., Li J., Cheng Y., 2015. Biodiesel production from soybean oil by guanidinylated chitosan. Fuel, 159, 33-39.
29. [29] Aca-Aca G., Loría-Bastarrachea M.I., Ruiz-Trevi~no F. A., Aguilar-Vega M., 2018.Transesterification of soybean oil by PAAc catalytic membrane: Sorption properties and reactive performance for biodiesel production. Renewable Energy, 116, 250-257.
30. [30] Luo Q., He B., Liang M., Kong A., Li J., 2017. Continuous transesterification to produce biodiesel under HTCC/ Na2SiO3/NWF composite catalytic membrane in flow-through membrane reactor. Fuel, 197, 51-57.
31. [31] Shi W., Li H., Su Y., Liu J., 2016. Biodiesel production by quaternized polysulfone membrane: Experimental and kinetics model. Energy Procedia, 104, 402-406.
32. [32] Guerreiro L., Pereira P.M., Fonseca I.M., Martin-Aranda R.M., Ramos A.M., Dias J.M.L., Oliveira R., Vital J., 2010. PVA embedded hydrotalcite membranes as basic catalysts for biodiesel synthesis by soybean oil methanolysis. Catalysis Today, 156, 191-197.
33. [33] Corzo-Gonza´lez Z., Loria-Bastarrachea M.I., Herna´ndez-Nun˜ez E., Aguilar-Vega M., Gonza´lez-Dı´az M.O., 2017. Preparation and characterization of crosslinked PVA/PAMPS blends catalytic membranes for biodiesel production. Polymer Bulletin, 74, 2741-2754.
34. [34] Yüzer N.Y., Hilmioğlu N., 2021. Applicability of membrane reactor for producing environment friendly fuel additive glycerol carbonate. Global NEST Journal, 23, 1-9.
35. [35] Zong Y., Yang L., Tang S., Li L., Wang W., Yuan B., Yang G., 2018. Highly Efficient Acetalization and Ketalization Catalyzed by Cobaloxime under Solvent-Free Condition. Catalysts, 8, 48.
36. [36] Qing W., Chen J., Shi X., Wu J., Hu J., Zhang W., 2017. Conversion enhancement for acetalization using a catalytically active membrane in a pervaporation membrane reactor. Chemical Engineering Journal, 313, 1396-1405.
37. [37] Trifoi A.R., Agachi P.Ş., Pap T., 2016. Glycerol acetals and ketals as possible diesel additives. A review of their synthesis protocols. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 62, 804-814.
38. [38] Hasırcı G., 2019. Katalitik membranla solketal sentezi, Yüksek lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli, 618933.