Kariyer Geçişlerini Kontrol Edebilir Miyiz? Kuramlar, Uygulamalar ve İpuçlarına Genel Bir Bakış

Özlem Ulaş Kılıç

Kariyer Geçişlerini Kontrol Edebilir Miyiz? Kuramlar, Uygulamalar ve İpuçlarına Genel Bir Bakış

Öz

İşsizlik ve istihdam oranlarını belirlemeye dönük yapılan tüm çalışmalar ile son yıllarda pandemi süreci ve Dördüncü Sanayi Devrim'nin getirileri, kariyer geçiş sürecindeki bireylerin sayısında bir artış olacağını öngörmektedir. Bu verilerden hareketle kariyer geçişinin ne olduğunun, kariyer geçişlerinde sunulan uygun hizmet ve uygulamaların, bu anlamda kariyer psikolojik danışması alanındaki gelişmelerin vurgulanmasının kariyer geçişlerinim herhangi bir formunu deneyimleyen bireylere etkili hizmetler sunulmasında önemli olacağı söylenebilir. Bu anlamda bu çalışma ile öncelikle kariyer geçişinin tanımlanması, geçişlerde önerilen modeller ve uygulamalar üzerine odaklanılarak, kariyer geçişini deneyimleyen bireyler ile çalışırken kariyer psikolojik danışmanlarına öneriler de bulunulması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ashforth, B. E., & Saks, A. M. (1995). Work-role transitions: A longitudinal examination of the Nicholson model. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 68, 157-175.
Bhat, C. S. (2010). Assisting unemployed adults find suitable work: A group intervention embedded in community and grounded in social action. The Journal for Specialists in Group Work, 35(3), 246-254.
Blustein, D. L., Chaves, A. P., Diemer, M. A., Gallagher, L. A., Marshall, K. G., Sirin, S., et al. (2002). Voices of the forgotten half: The role of social class in the school-to-work transition. Journal of Counseling Psychology, 49, 311-323.
Briscoe, J. P., Hall, D. T., & DeMuth, R. L. F. (2006). Protean and boundaryless careers: An empirical exploration. Journal of Vocational Behavior, 69(1), 30-47. Career One Stop (t.y.). https://www.careeronestop.org/ adresinden erişilmiştir.
Buyukgoze-Kavas, A. (2014). Validation of the Career Adapt-Abilities Scale-Turkish form and its relation to hope and optimism. Australian Journal of Career Development, 23(3), 125–132. doi: 10.1177/1038416214531931
Dünya Ekonomi Forumu (2016). The future of jobs: Employment, skills and workforce strategy for the Forth Industrial Revolution. Retrieved from http://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs.pdf
Feller, R. (2017). What is a HEROIC career mindset and how to have one. MCDA Wellspring. https://mailchi.mp/7a4b643b7ed3/what-is-a-heroic-career-mindset-and-how-to-have-one?e=%5BUNIQID%5D adresinden erişildi.
Fernandez, A., Fouquereau, E., & Heppner, M. J. (2008). The Career Transition Inventory: A psychometric evaluation of a French version (CTI-F). Journal of Career Assessment, 16(3), 384-398. doi: 10.1177/1069072708317384

Fraker, T., Baird, P., Mamun, A., Manno, M., Martinez, J., & Reed, D. (2012). The Social Security Administration’s Youth Transition Demonstration Projects: Interim Report on the Career Transition Program. Mathematica Policy Research, Washington, DC.
Gelissen, J., & de Graaf, P. M. (2006). Personality, social background, and occupational career success. Social Science Research, 35, 702-726.
Göktürk, S. (2019). Profesyonel yaşamın orta dönemindeki kadınların kariyer geçişleri: Nitel bir araştırma (Yayımlanmamış Yükseklisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Heppner, M. J. (1998). The career transition inventory: Measuring internal resources in adulthood. Journal of Career Assessment, 6, 135-145.
Heppner, M. J., Cook, S. W., Strozier, A. L., & Heppner, M. J. (1991). An investigation of coping styles and gender differences with farmers in career transition. Journal of Counseling Psychology, 38, 167-174.
Heppner, M. J., Fuller, B. E., & Multon, K. D. (1998). Adults in involuntary career transition: An analysis of the relationship between the psychological and career domains. Journal of Career Assessment, 6(3), 329-346.
Heppner, M. J., Multon, K. D., & Johnston, J. A. (1994). Assessing psychological resources during career change: Development of the Career Transition Inventory. Journal of Vocational Behavior, 44, 55-74.
Hepworth, S. J. (1980). Moderating factors of the psychological impact of unemployment. Journal of Occupational Psychology, 53(2), 139-145. doi: 10.1111/j.2044-8325.1980.tb00018.x
Holmes, T. J., & Rahe, R. H. (1967). The social readjustment rating scale. Journal of Psychosomatic Research, 11(2), 213-218. doi: 10.1016/0022-3999(67)90010-4
Ibarra, H. (2004). Career transition and change. Working Paper Series 2004/97/OB, INSEAD, Fontainebleau. https://flora.insead.edu/fichiersti_wp/inseadwp2004/2004-97.pdf adresinden erişilmiştir.
Ibarra, H. (2005). Becoming yourself: Identity, networks and the dynamics of role transition”, INSEAD Working Paper Series, No. 2004/21/OB. https://flora.insead.edu/fichiersti_wp/inseadwp2005/2005-51.pdf adresinden erişilmiştir.
İŞKUR (t.y.a). Projeler. https://www.iskur.gov.tr/kurumsal-bilgi/uluslararasi-iliskiler-ve-projeler/projeler/ adresinden erişilmiştir.
İŞKUR (t.y.b). 9. Genel Kurul çalışma raporu. https://media.iskur.gov.tr/13592/9-genel_kurul_raporu.pdf adresinden erişilmiştir.
İŞKUR. (2016). 2016 yıllık tabloları. http://www.iskur.gov.tr/kurumsalbilgi/istatistikler.aspx#dltop adresinden erişilmiştir.
Jackson, P. R., Stafford, E. M., Banks, M. H., & Warr, P. B. (1983). Unemployment and psychological distress in young people: The moderating role of employment commitment. Journal o f Applied Psychology, 68(3), 525-535. doi: 10.1037/0021-9010.68.3.525
Kalkınma Bakanlığı (2016). Orta vadeli program 2016 - 2018. http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/OrtaVadeliProgramlar/Attachments/12/Orta%20Vadeli%20Program%20(2016-2018)(Revize).pdf adresinden erişilmiştir.
Kepir-Savoly, D. D. (2017). Okuldan işe geçiş becerileri geliştirme programının kariyer uyumu ve kariyer iyimserliğine etkisi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Krumboltz, J. D., & Worthington, R. L. (1999). The school‐to‐work transition from a learning theory perspective. The Career Development Quarterly, 47(4), 312-325. doi: 10.1002/j.2161-0045.1999.tb00740.x
Knabem, A., Ribeiro, M. A., & Duarte, M. E. (2018). Early career construction for Brazilian higher education graduates: Trajectories and working-life projects. In V. Cohen-Scali, J. Rossier, & L. Nota (Eds). New perspectives on career counseling and guidance in Europe (pp. 105-118). Cham, Switzerland: Springer.
Latack, J. (1984). Career transitions within organizations: An exploratory study of work, nonwork, and coping strategies. Organizational Behavior and Human Performance, 34, 296-322.
Latack, J. C., Josephs, S. L., Roach, B. L., & Levine, M. D. (1987). Carpenter apprentices: Comparison of career transitions for men and women. Journal of Applied Psychology, 732, 393-400.
Lavallee, D. (2006). Career awareness, career planning and career transition needs among sports coaches. Journal of Career Development, 33, 66-79.
Lent, W. R., Hackett, G. ve Brown, S. D. (1999). A social cognitive view of school to work transition. The Career Development Quarterly, 47, 297-311.
Mirzanlı, D. (2016). Kâr amacı gütmeyen kuruluşlarda gönüllü çalışmanın kariyer geçişine etkileri: Avrupa gönüllü hizmeti örneği (Yayımlanmamış Yükseklisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Niles, S. G., In, H., & Amundson, N. (2014). Using an Action Oriented Hope-Centered Model of Career Development. Journal of Asia Pacific Counseling, 4(1), 1-13. doi: 10.18401/2014.4.1.1
ODTÜ Kariyer Planlama Uygulama ve Araştırma Merkezi. (t.y.). https://kpm.metu.edu.tr/en/career-planning-2/ adresinden erişilmiştir.
Popovic, M. (2004). Second chance: Career transitions of immigrants to Canada (Unpublished Master’s Thesis). The University of Calgary, Calgary.
Price, R. H. (1992). Psychological impact of job loss on individuals and families. Current Directions in Psychological Science,7, 9-11.
Rowley, K. M., & Feather, N. T. (1987). The impact of unemployment in relation to age and length of unemployment. Journal of Occupational Psychology, 60(4), 323-332. doi: 10.1111/j.2044-8325.1987.tb00264.x
Salmela-Aro, K., & Tuominen-Soini, H. (2010). Adolescents’ life satisfaction during the transition to post-comprehensive education: Antecedents and consequences. Journal of Happiness Studies, 11(6), 683-701. doi: 10.1007/s10902-009-9156-3
Sargent, L. D. (2003). Effect of downward status transition on perceptions of career success, role performance and job identification. Australian Journal of Psychology, 55, 114-120.
Savickas, M. L. (2015). Life-design counseling manual. Publisher: Author.
Schlossberg, N. K. (1994). Transition coping guidelines. Minneapolis: Personal Decisions International.
Schlossberg, N. K., Waters, E. B., & Goodman, J. (1995). Counseling adults in transition: Linking practice with theory (2nd Ed.). New York: Springer Publishing Company.
Seibert, S. E., & Kraimer, M. L. (2001). The five-factor model of personality and career success. Journal of Vocational Behavior, 58, 1-21.
Sterrett, E. A. (1999). A comparison of women’s and men’s career transitions. Journal of Career Development, 25(4), 249-259.
The National Bureau of Economic Research (2021). Business cycle dating. https://www.nber.org/cycles.html adresinden alınmıştır.
Türkiye İstatistik Kurumu (2021). İşgücü istatistikleri, Şubat 2021. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-Subat-2021-37487 adresinde alınmıştır.
Ulaş-Kılıç, Ö. (2021). A psychometric evaluation of the Career Transition Inventory with Turkish participants. International Journal for Educational and Vocational Guidance. https://doi.org/10.1007/s10775-021-09458-3
Uluslararası Çalışma Ofisi (2018). World employment and social outlook report. Retrieved from https://www.ilo.org/global/about-the-ilo/newsroom/news/WCMS_615590/lang--en/index.htm
Yükseköğretim Kurumu. (2019). Geleceğin meslekleri çalışmaları. https://www.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar/Yayinlarimiz/2019/gelecegin_meslekleri_calismalari.pdf adresinden erişilmiştir.
Wanberg, C. R. (1997). Antecedents and outcomes o f coping behaviors among unemployed and reemployed individuals. Journal of Applied Psychology, 82(5), 731-744. doi: 10.1037/0021-9010.82.5.731
Waters, L., Briscoe, J., & Hall, D. T. (2014). Using protean career attitude to facilitate a positive approach to unemployment. In M. Choetzee (Ed.), Psycho-social career meta-capacities (pp. 19-33). NY: Springer.
Watts-Dolan, K.A. (2010). The influences of personality hardness, trait anxiety, and psychological resources on career transition outcomes (Unpublished Doctoral Dissertation). Northern Illinois University, Illinois.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Özlem Ulaş Kılıç ^*
0000-0002-2757-7905
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

14 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

25 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 4 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA44HT93ZP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ulaş Kılıç, Ö. (2021). Kariyer Geçişlerini Kontrol Edebilir Miyiz? Kuramlar, Uygulamalar ve İpuçlarına Genel Bir Bakış. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 4(2), 61-77. https://izlik.org/JA44HT93ZP

AMA

1.Ulaş Kılıç Ö. Kariyer Geçişlerini Kontrol Edebilir Miyiz? Kuramlar, Uygulamalar ve İpuçlarına Genel Bir Bakış. KPDD. 2021;4(2):61-77. https://izlik.org/JA44HT93ZP

Chicago

Ulaş Kılıç, Özlem. 2021. “Kariyer Geçişlerini Kontrol Edebilir Miyiz? Kuramlar, Uygulamalar ve İpuçlarına Genel Bir Bakış”. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 4 (2): 61-77. https://izlik.org/JA44HT93ZP.

EndNote

Ulaş Kılıç Ö (01 Aralık 2021) Kariyer Geçişlerini Kontrol Edebilir Miyiz? Kuramlar, Uygulamalar ve İpuçlarına Genel Bir Bakış. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 4 2 61–77.

IEEE

[1]Ö. Ulaş Kılıç, “Kariyer Geçişlerini Kontrol Edebilir Miyiz? Kuramlar, Uygulamalar ve İpuçlarına Genel Bir Bakış”, KPDD, c. 4, sy 2, ss. 61–77, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44HT93ZP

ISNAD

Ulaş Kılıç, Özlem. “Kariyer Geçişlerini Kontrol Edebilir Miyiz? Kuramlar, Uygulamalar ve İpuçlarına Genel Bir Bakış”. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 4/2 (01 Aralık 2021): 61-77. https://izlik.org/JA44HT93ZP.

JAMA

1.Ulaş Kılıç Ö. Kariyer Geçişlerini Kontrol Edebilir Miyiz? Kuramlar, Uygulamalar ve İpuçlarına Genel Bir Bakış. KPDD. 2021;4:61–77.

MLA

Ulaş Kılıç, Özlem. “Kariyer Geçişlerini Kontrol Edebilir Miyiz? Kuramlar, Uygulamalar ve İpuçlarına Genel Bir Bakış”. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, c. 4, sy 2, Aralık 2021, ss. 61-77, https://izlik.org/JA44HT93ZP.

Vancouver

1.Özlem Ulaş Kılıç. Kariyer Geçişlerini Kontrol Edebilir Miyiz? Kuramlar, Uygulamalar ve İpuçlarına Genel Bir Bakış. KPDD [Internet]. 01 Aralık 2021;4(2):61-77. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44HT93ZP