Üniversite Öğrencilerinde Yaşamın Anlamı ile Öz-aşkınlık İlişkisinde Ölüm Anksiyetesinin Aracılık Rolü

Öz

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinde yaşamın anlamı ile öz-aşkınlık arasındaki ilişkisinde ölüm anksiyetesinin aracılık rolünün araştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın verileri 29 Mayıs Üniversitesi İktisadi ve İdari Bölümler Fakültesi’nden oranlı küme örnekleme yöntemiyle % 95 güven aralığında, ± % 5 örnekleme hatası ile seçilen 326 öğrenciye Kişisel Bilgi Formu, Yaşamın anlamı Ölçeği, Ölüm Anksiyetesi Ölçeği ve Öz-aşkınlık Ölçeği uygulanarak elde edilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre öz-aşkınlık ile yaşamın anlamı ve ölüm anksiyetesi arasında çoklu düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu ve ölüm anksiyetesinin yaşamın anlamı ile öz-aşkınlık ilişkisine aracılık rolü yaptığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• ölüm anksiyetesi,yaşamın anlamı,öz-aşkınlık,varoluşçuluk

References

1. Adler, A. (2000). Yaşama sanatı. (K. Şipal, Çev.) İstanbul: Say.
2. Akça, F. ve Köse, İ. A. (2008) Ölüm kaygısı ölçeğinin uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Klinik Psikiyatri, 11, 7-16.
3. Akın, A. ve Taş, İ. (2015). Yaşamın anlamı ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Studies, 10(3), 27-36. doi: 10.7827/TurkishStudies.7860
4. Aydoğan, A. S., Gülseren, Ş., Sarıkaya, Ö. Ö. ve Özen, Ç. (2015). Abdel-Khalek ölüm anksiyetesi ölçeği Türkçe formunun üniversite öğrencilerinde geçerlilik ve güvenilirliği. Nöropsikiyatri Arşivi, 52, 371-375. doi: 10.5152/npa.2015.8820
5. Aydoğdu, H. (2016). Kierkegaard ve Heidegger’de ölümün eksistensiyal-ontolojik çözümlemesi. Kaygı Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 27, 27-150.
6. Barrett, W. (2003). İrrasyonel insan. (S. Özer, Çev.) Ankara: Hece Yayınları.
7. Baron, R.M. ve Kenny, D.A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6): 1173-1182.
8. Bauman, Z. (2012). Ölümlülük ölümsüzlük ve diğer hayat stratejileri. (N. Demirdöven, Çev.) İstanbul: Ayrıntı.

9. Becker, E. (2014). Ölümü inkar. (A. Tüfekçi, Çev.) İstanbul: İz.
10. Benli, S. S., ve Yıldırım, A. (2017). Hemşirelerde Yaşam doyumu ve ölüme karşı tutum arasındaki ilişki. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(4), 167-179.
11. Bergman, Y. S., ve Bodner, E. (2018). The connection between subjective nearness-to-death and depressive symptoms: the mediating role of meaning in life. Psychiatry Research, 261, 269-273.
12. Borgna, E. (2015). Bekleyiş ve umut. (M. M. Çilingiroğlu, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi.
13. Brown, N. O. (1959). Life against death. Connecticut: Wesleyan University.
14. Camus, A. (2016). Sisifos söyleni. (T. Yücel, Çev.) İstanbul: Can.
15. Canetti, E. (2007). Ölüm üzerine. (G. Aytaç, Çev.) İstanbul: Payel.
16. Chiristian, L. J. (1986). Philosophy an ıntroduction of wondering. New York: College Publishing.
17. Çüçen, A. (2000). Heidegger'de varlık ve zaman. Bursa: Asa.
18. Dağlı, E. N. (2010). Yaşlılarda ölüm kaygısı ve dindarlık (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Selçuk Üniversitesi, Konya.
19. Debats, D. L. (1996). Meaning in life: Clinical relevance and predictive power. British Journal of Clinical Psychology, 35(4), 503-516.
20. Debats, L. H. M. (1996). Meaning in life: psychometric, clinical and phenomenological aspects. Groningen: University of Groningen.
21. Deleuze G. ve Guattari, P. F. (2015). Felsefe nedir?. (T. Ilgaz, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi.
22. Ditfurth, H. (1991). Korku ve kaygı. (N. Barın, Çev.) İstanbul: Metis.
23. Durant, W. (2005). On the meaning of life. New York: Promethean.
24. Eagleton, T. (2007). Hayatın anlamı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
25. Emmons, R. A. (2005). Striving for the sacred: personal goals, life meaning, and religion. Journal of Social Issues, 61(4), 731-745.
26. Erdoğdu, M. Y. ve Özkan M. (2007). Farklı dini inanışlardaki bireylerin ölüm kaygıları İle ruhsal belirtiler ve sosyo-demografik değişkenler arasındaki ilişkiler. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 14(3), 171-179.
27. Firestone, R. (2009). Beyond death anxiety. New York: Springer.
28. Foulquie, P. (1998). Varoluşçunun varoluşu. (Y. Şahan, Çev.) İstanbul: Toplumsal Dönüşüm.
29. Frankl, V. R. (1994). Duyulmayan anlam çığlığı. (S. Budak, Çev.) Ankara: Öteki.
30. Frankl, V. E. (2009). İnsanın anlam arayışı. (S. Budak, Çev.) İstanbul: Okuyan Us.
31. Frankl, V. R. (2014). Hayatın anlamı ve psikoterapi. (V. Atayman, Çev.) İstanbul: Say.
32. Freud, S. (2001). Haz ilkesinin ötesinde. (A. Babaoğlu, Çev.) İstanbul: Metis.
33. Fromm, E. (2006). Psikanaliz ve din. (E. Erten, Çev.) İstanbul: Say.
34. Guttman, D. (2008). Finding meaning in life and, at midlife and beyond. Westport: Greenwood.
35. Heidegger, M. (2011). Varlık ve zaman. (K. H. Ökten, Çev.) İstanbul: Agora.
36. Jong, J. ve Halberstadt, J. (2016). Death anxiety and religious belief. London: Bloomsbury Academic.
37. Jung, C. G. (1997). Analitik psikoloji. (E. Gürol, Çev.) İstanbul: Payel.
38. Kastenbaum, R. (Ed.). (2000). The psychology of death. New York: Springer Publishing Company.
39. Kaufmann, W. (2001). Dostoyevski’den Sartre’a varoluşçuluk. (A. Göktürk, Çev.) İstanbul: De.
40. Kellehear, A. (2015). Ölme üzerine bir inceleme. (B. Zeren, Çev.) İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi.
41. Keller, J. W., Sherry, D., & Piotrowski, C. (1984). Perspectives on death: A developmental study. The Journal of Psychology, 116, 137–142.
42. Kierkegaard, S. (2012). Kaygı kavramı. (T. Armaner, Çev.) İstanbul: İş Bankası.
43. Langs, R. (1997). Death anxiety and clinical practice. London: Karnac.
44. Levinas, E. (2014). Ölüm ve zaman. (N. Başer, Çev.) İstanbul: Ayrıntı.
45. Lyke, J. (2013). Associations among aspects of meaning in life and death anxiety in young adults. Death Studies, 37(5), 471-482.
46. Macdonald, M. J. ve Wong, P. T. P. (2012). The human quest for meaning: theories, research, and applications. London: Routledge.
47. Marshall, M. (2012). Logotherapy revisited: Review of the tenets of Viktor E. Frankl's logotherapy. Ottawa: Ottawa Institute of Logotherapy. May, R. (1996). The meaning of anxiety. New York: W. W. Norton.
48. Mengüşoğlu, T. (1988). İnsan felsefesi. İstanbul: Dergâh.
49. Orbach, I., Mikulincer, M., Gilboa-Schechtman, E., & Sirota, P. (2003). Mental pain and its relationship to suicidality and life meaning. Suicide and Life-Threatening Behavior, 33(3), 231-241.
50. Otway, L. J. ve Carnelley, K. B. (2013). Exploring the associations between adult attachment security and self-actualization and self-transcendence. Self and Identity, 12, 217-230. doi: 10.1080/15298868.2012.667570
51. Öztürk, Z. K. (2010). Yaşlı bireylerde ölüm kaygısı (Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi), T.C. Çukurova Üniversitesi, Adana.
52. Peterson, R. A., & Plehn, K. (1999). Measuring anxiety sensitivity. S. Taylor (Ed.), The LEA series in personality and clinical psychology. Anxiety sensitivity: Theory, research, and treatment of the fear of anxiety (ss. 61-81). New York: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
53. Reed, P. G. (1991). Self-transcendence and mental health in oldest-old adults. Nursing Research, 40(1), 5-11.
54. Robert, N. (1994). Death anxiety handbook: research, instrumentation, and application. Washington: Taylor&Francis.
55. Ross, K. (2010). Ölüm ve ölmek üzerine. (E. Uşşaklı, Çev.) İstanbul: April.
56. Sarıçam, H. (2015). Öz aşkınlık ölçeği Türkçe formunun psikometrik özellikleri. Eurasian Academy Of Sciences Social Sciences Journal, 5, 25-34.
57. Sartre, J. P. (2009). Varlık ve hiçlik. (T. Ilgaz ve G. Eksen, Çev.) İstanbul: İthaki.
58. Softa, H. K., Uçukoğlu, H., Karaahmetoğlu, G. U. ve Esen, D. (2011). Yaşlılarda ölüm kaygısı düzeyini etkileyen bazı faktörlerin incelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 4(1-2), 67-79.
59. Solomon, R. C. (2006). Dark feelings, grim thoughts: experience and reflection in Camus and Sartre. Indiana: Notre Dame Philosophical Reviews.
60. Spellman, W. M. (2017). Ölümün kısa bir tarihi. (A. B. Pekiner, Çev.) İstanbul: Can.
61. Soleimani, M. A., Sharif, S. P., Yaghoobzadeh, A., Yeoh, K. K., ve Panarello, B. (2018). Exploring the relationship between spiritual well-being and death anxiety in survivors of acute myocardial ınfarction: moderating role of sex, marital status and social Support. Journal of Religion and Health, 57(2), 683-703.
62. Tagay, Ö., Voltan-Acar, N., ve Nalbant, A. (2016). Logoterapide Kullanılan Kavramların ve Tekniklerin Türk Kültürü’nde Uygulanabilirliği. Ege Eğitim Dergisi, 17(1), 105-126.
63. Tillich, P. (2000). The courage to be. New Haven: Yale University.
64. Triplett, K. N., Tedeschi, R. G., Cann, A., Calhoun, L. G., ve Reeve, C. L. (2012). Posttraumatic growth, meaning in life, and life satisfaction in response to trauma. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 4(4), 400-410. doi: http://dx.doi.org/10.1037/a0024204
65. Vanagas, R. ve Rakšnys, A. V. (2014) The dichotomy of self-actualization and self-transcendence. Business Systems and Economics, 4(2), 196-203. doi: 10.13165/VSE-14-4-2-07
66. Vural, M. (2003). Aşkınlık. (A. Cevizci, Ed.) Felsefe sözlüğü. İstanbul: Etik.
67. Wolf, S. (2010). Meaning in life and why it matters. New Jersey: Princeton University.
68. Yalom I. (2001). Varoluşçu psikoterapi. (Z. Babayiğit, Çev.) İstanbul: Kabalcı.
69. Yalom, I. (2008). Güneşe bakmak ölümle yüzleşmek. (Z. Babayiğit, Çev.) İstanbul: Kabalcı.
70. Yüksel, M. Y., Güneş, F., & Akdağ, C. (2017). Investigation of the death anxiety and meaning in life levels among middle-aged adults. Spiritual Psychology and Counseling, 2(2), 165-181.