Pandemiler Tarihi

Hülya Parıldar; Mustafa Fevzi Dikici

Pandemiler Tarihi

Abstract

Pandemi terimi (eski Yunanca’dan pan: tüm + demos: insanlar), bir kıta, hatta tüm dünya yüzeyi gibi çok geniş bir alanda yayılan ve etkisini gösteren salgın hastalıkların genel ismi olarak karşımıza çıkar. Geçmiş salgınları anlamak, gelecektekilere daha iyi hazırlanmamızı sağlayabilir. Hayvan, toprak, su veya insandan insana geçen veba, sıtma, çiçek, kolera, kızamık, verem, AIDS ve grip gibi bulaşıcı hastalıklar, tarih boyunca toplum hayatını etkileyerek demografik, sosyal ve ekonomik sıkıntılar doğurmuştur. “Gelecekteki büyük felaket’’ ile nasıl başa çıkacağımız sorusunun cevabı, geçmiş salgınların kontrolü,sonuçları ve daha iyi sağlık koşullarını nasıl ortaya çıkardığının incelenmesi ile elde edilebilir

Keywords

References

1. Yurdakul ES. Tarihte Önemli Bulaşıcı Hastalık Salgınları. Turkiye Klinikleri J Public Health-Special Topics 2015;1(3):1-6.
2. Ataç A, Uçar M. Önemli Bulaşıcı Hastalıklar ve Yaşam Sürecine Etkileri. Bilim Tarihi Araştırmaları 2006;(2):33-42.
3. Irwin W. Sherman. Çeviren. Emel Tümbay, Mine Anğ Küçüker. Dünyamızı Değiştiren On İki Hastalık. 2016. İş bankası Kültür Yayınları.
4. Nikiforuk A. Mahşerin Dördüncü Atlısı, Salgın ve Bulaşıcı Hastalıklar Tarihi. Erkanlı S, çev. ed: İletişim Yayınları; Tarih Dizisi 12 ISBN-13: 978-975-4 70-853-0 © 2000 İstanbul 7. BASKI 2018.
5. Dirican R. Toplum Hekimliği. Dirican R, ed.Ankara: Hatipoğlu Yayınevi; 1990. p.11.
6. https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/depo/rehberler/COVID- 19_Rehberi.pdf 15/04/2020’de erişilmiştir.
7. http://www.emro.who.int/health-topics/corona-virus/index.html. 15/04/2020’de erişilmiştir.
8. Fears JR. The plague under Marcus Aurelius and the decline and fall of the Roman Empire. Infect Dis Clin North Am 200;18(1):65-77

9. Russell JC. That earlier plague. Demography.1968;5(1):174-84.
10. Bowes GK. Epidemic disease; past, present and future. J R Sanit Inst. 1946;66:174-9.
11. Inglesby TV, Dennis DT, Henderson DA, Bartlett JG, Ascher MS, Eitzen E, et al. Plague as a biological weapon: medical and public health management. Working Group on Civilian Biodefense. JAMA 2000;283(17):2281-90. doi:10.1001/ jama.283.17.2281.
12. Namal F, Kılıç S. Kolera. Turkiye Klinikleri J. Public Health- Special Topics 2015;1(3):13-9.
13.Muhsin AKBABA ve ark. Salgınlar ve Erken Uyarı Cevap Sistemleri. Turkiye Klinikleri J Public Health-Special Topics 2015;1(3):93-8.
14. https://www.who.int/csr/disease/smallpox/en/ 29/04/2020 tarihinde erişilmiştir.
15. Ocaktan ME. Sıtma. Turkiye Klinikleri J. Public Health-Special Topics 2015;1(3):60-7.
16. Howard Phillips and David Pillingray. The Spanish Influenza Pandemic of 1918 – 19. New Perspectives. Routledge Taylor and Francis Groups.
17. https://www.cdc.gov/flu/pandemic-resources/1957-1958-pandemic. html. 26/04/2020 tarihinde erişilmiştir.
18. https://www.cdc.gov/flu/pandemic-resources/1968- pandemic.html. 26/04/2020 tarihinde erişilmiştir.
19. https://www.cdc.gov/flu/pandemic-resources/2009-h1n1-pandemic. html.25/04/2020tarihinde erişilmiştir
20. Stein CE, Birmingham M, Kurian M, Duclos P, Strebel P (May 2003). "The global burden of measles in the year 2000—a model that uses country-specific indicators". J. Infect. Dis. 187(Suppl 1)
21. Gören S. Ordumuzda sağlık problemi ile ilgili işler. Askeri Veteriner Dergisi 1949; 169:146-1
22. Çalık R, Tepekaya M. Birinci Dünya Savaşı Esnasında Anadolu’daki Salgın Hastalıklar ve Ermeniler. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2006; 16:205-28.
23. https://www.toraks.org.tr/halk/News.aspx?detail= 2846.24/04/2020 tarihinde erişilmiştir.
24. Chen LH, Wilson ME. Yellow fever control: current epidemiology and vaccination strategies. Trop Dis Travel Med Vaccines. 2020;6:1. Published 2020 Jan 10. doi:10.1186/s40794- 020-0101-0.
25. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hiv-aids 28/04/2020 tarihinde erişilmiştir.
26. Cohen MS, Hellmann N, Levy JA, DeCock K, Lange J. The spread, treatment, and prevention of HIV-1: evolution of a global pandemic. J Clin Invest. 2008;118(4):1244􀀀1254. doi:10.1172/JCI34706 www.8

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Internal Diseases

Journal Section

Research Article

Authors

Hülya Parıldar ^* This is me
Türkiye

Mustafa Fevzi Dikici This is me
Türkiye

Publication Date

January 1, 2020

Submission Date

March 19, 2020

Acceptance Date

April 5, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 12 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA87WM57FA

Cite

RIS / Bibtex

APA

Parıldar, H., & Dikici, M. F. (2020). Pandemiler Tarihi. Klinik Tıp Aile Hekimliği, 12(1), 1-8. https://izlik.org/JA87WM57FA

AMA

1.Parıldar H, Dikici MF. Pandemiler Tarihi. Aile Hekimliği. 2020;12(1):1-8. https://izlik.org/JA87WM57FA

Chicago

Parıldar Hülya, and Mustafa Fevzi Dikici. 2020. “Pandemiler Tarihi”. Klinik Tıp Aile Hekimliği 12 (1): 1-8. https://izlik.org/JA87WM57FA.

EndNote

Parıldar H, Dikici MF (January 1, 2020) Pandemiler Tarihi. Klinik Tıp Aile Hekimliği 12 1 1–8.

IEEE

[1]H. Parıldar and M. F. Dikici, “Pandemiler Tarihi”, Aile Hekimliği, vol. 12, no. 1, pp. 1–8, Jan. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA87WM57FA

ISNAD

Parıldar Hülya - Dikici, Mustafa Fevzi. “Pandemiler Tarihi”. Klinik Tıp Aile Hekimliği 12/1 (January 1, 2020): 1-8. https://izlik.org/JA87WM57FA.

JAMA

1.Parıldar H, Dikici MF. Pandemiler Tarihi. Aile Hekimliği. 2020;12:1–8.

MLA

Parıldar Hülya, and Mustafa Fevzi Dikici. “Pandemiler Tarihi”. Klinik Tıp Aile Hekimliği, vol. 12, no. 1, Jan. 2020, pp. 1-8, https://izlik.org/JA87WM57FA.

Vancouver

1.Hülya Parıldar, Mustafa Fevzi Dikici. Pandemiler Tarihi. Aile Hekimliği [Internet]. 2020 Jan. 1;12(1):1-8. Available from: https://izlik.org/JA87WM57FA