Türkiye’de Çalışan Odyologların Yaşadığı Mesleki Stres Düzeyinin Belirlenmesi

Öz

Amaç: Odyologlar, işlerindeki yoğunluğun ve sorumlulukların yanı sıra, hasta ilişkileri, zaman baskısı ve teknik zorluklar gibi çeşitli faktörlere maruz kalmaktadırlar. Bu nedenle, mesleki stres düzeylerinin belirlenmesi, iş yerindeki sağlık ve refahlarının geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmaya, farklı ortamlarda çalışan 21-50 yaş arası 150 odyolog katıldı. Katılımcılara 6 demografik 16 likert sorudan oluşan anket uygulandı. İstatiksel analiz için SPSS 25.0 programında Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U test yöntemlerine başvuruldu. Bulgular: Odyologların cinsiyet, yaş, çalışılan süre, çalışılan kurum ve kurumdaki mevut odyolog sayısının mesleki stres düzeyi puanları üzerinde istatiksel olarak anlamlı fark elde edildi (p<0,05). Çalışılan bölgeye göre inceleme yapıldığında anlamlı fark bulunmamasına rağmen Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde stres düzeyleri diğer bölgelere göre daha yüksek elde edildi. Sonuç: Bu çalışma, odyologlar arasında mesleki stres düzeyini değerlendirmek için önemli bir adımdır. Odyologların iş yerindeki stres faktörlerini belirlemek ve bu stresi yönetmek için stratejiler geliştirmek, mesleklerini daha sürdürülebilir hale getirmek için olası sonuçlar değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Odyoloji
• mesleki stres
• çalışma yönetimi

The Evaluation Of Occupational Stress Level In Audiologısts

Öz

Aim: In addition to the intensity and responsibilities of their work, audiologists are exposed to various factors such as patient relationships, time pressure and technical difficulties. For this reason, it is aimed to determine occupational stress levels and to improve their health and well-being at work. Method: 150 audiologists between the ages of 21-50, working in different environments, participated in the study. A questionnaire consisting of 6 demographic and 16 likert questions was applied to the participants. Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U test methods were used in SPSS 25.0 program for statistical analysis. Results: A statistically significant difference was found in the occupational stress level scores of the audiologists in terms of gender, age, working time, the institution where they worked, and the number of current audiologists in the institution (p<0.05). Although there was no significant difference when analyzed according to the region studied, stress levels were found to be higher in the Eastern and Southeastern Anatolia Regions than in the other regions. Conclusion: This study is an important step towards assessing the level of occupational stress among audiologists. The possible outcomes were evaluated for audiologists to identify the stress factors in the workplace and develop strategies to manage this stress, making their profession more sustainable.

Anahtar Kelimeler

• Audiology
• occupational stress
• practice management

Kaynakça

1. Bolat, O. (2011). İş yükü, iş kontrolü ve tükenmişlik ilişkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2), 87-101. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/30360
2. Brännström, K. J., Båsjö, S., Larsson, J., Lood, S., Lundå, S., Notsten, M., & Taheri, S. T. (2013). Psychosocial work environment among Swedish audiologists. International Journal of Audiology, 52(3), 151-161. https://doi.org/10.3109/14992027.2012.743045
3. Carmona-Barrientos, I., Gala-León, F. J., Lupiani-Giménez, M., Cruz-Barrientos, A., Lucena-Anton, D., & Moral-Munoz, J. A. (2020). Occupational stress and burnout among physiotherapists: A cross-sectional survey in Cadiz (Spain). Human Resources For Health, 18, 1-10. https://doi.org/10.1186/s12960-020-00537-0
4. Çetin, Y., & Yayan, E. H. (2020). Hastanede çalışan hemşirelerin hemşirelik dışı görevleri ve nedenlerinin incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 23(2), 221-226. https://doi.org/10.17049/ataunihem.480712
5. Emanuel D. C. (2021). Occupational stress in U.S. audiologists. American Journal of Audiology, 30(4), 1010–1022. https://doi.org/10.1044/2021_Aja-20-00211
6. Gökdeniz, İ. (2017). Özel sektör ve kamu yönetiminde kariyer planlaması. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 19(32), 123-131. https://hdl.handle.net/11492/1364
7. Güvener, H., Aytekin, M., & Ayhan, E. (2021). Sağlık çalışanlarının demografik özelliklere göre hasta güvenliği kültürüne yönelik algıları. 7. Internatıonal İstanbul Scientific Research Congress, December 18-19, 2021
8. Haksal, P. (2007). Acil servis personelinde görülen ikincil travmatik stres düzeyinin disosiyasyon düzeyi, sosyal destek algısı ve başa çıkma stratejileri açısından incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

9. Kaymakçı, S., Aydın, S., Çaputlu, K., & Şerbetçioğlu, M. B. (2022). Rehabilitasyon merkezlerinde çalışan odyologların mesleki görüşlerinin değerlendirilmesi. Türk Odyoloji ve İşitme Araştırmaları Dergisi, 5(1), 6-11. https://doi.org/10.34034/tjahr.1088820
10. Karagöz Y. (2017). Spss ve Amos uygulamalı nicel-nitel karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. Nobel Yayın Dağıtım.
11. Karahan, A., Gürpınar, K., & Özyürek, P. (2007). Hizmet sektöründeki işletmelerin örgüt içi stres kaynakları: Afyon il merkezindeki hastanelerde çalışan cerrahi hemşirelerinin stres kaynaklarının belirlenmesi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(1), 27-44. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/69113
12. Kemper, E., Willis, K., & Simpson, A. (2021). ‘When you are on your own, everything is your responsibility’: Experiences of audiologists and audiometrists working in rural Australia. Australian Journal of Rural Health, 29(3), 382-390. https://doi.org/10.1111/ajr.12711
13. Kılıç, C. & İnci, F. (2015). Acil tıp çalışanlarında travmatik stres: Yaş ve eğitimin koruyucu etkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 25(24), 236-241. https://turkpsikiyatri.com/PDF/C26S4/02.pdf
14. Kluger, M. T., Townend, K., & Laidlaw, T. (2003). Job satisfaction, stress and burnout in Australian specialist anaesthetists. Anaesthesia, 58(4), 339-345. https://doi.org/10.1046/j.1365-2044.2003.03085.x
15. Köroğlu, B. İ. (2023). Odyologların çalışma hayatında maruz kaldığı psikososyal risklerin incelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. KTO Karatay Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
16. Mengist, B., Amha, H., Ayenew, T., Gedfew, M., Akalu, T. Y., Assemie, M. A., ... & Desta, M. (2021). Occupational stress and burnout among health care workers in ethiopia: A systematic review and meta-analysis. Archives of Rehabilitation Research And Clinical Translation, 3(2), 100125. https://doi.org/10.1016/j.arrct.2021.100125
17. Peiró, J. M., & Salvador, A. (1993). Desencadenantes Del Estrés Laboral (Vol. 2). Madrid: Eudema.
18. Ravi, R., Yerraguntla, K., Gunjawate, D. R., Guddattu, V., & Bellur, R. (2016). Professional quality of life in audiologists and speech language pathologists working in India. Journal of Workplace Behavioral Health, 31(3), 162-172. https://doi.org/10.1080/15555240.2016.1192475
19. Severn, M. S., Searchfield, G. D., & Huggard, P. (2012). Occupational stress amongst audiologists: Compassion satisfaction, compassion fatigue, and burnout. International Journal of Audiology, 51(1), 3-9. https://doi.org/10.3109/14992027.2011.602366
20. Yeşil, A. (2010). 112 Acil sağlık hizmetlerinde çalışan sağlık çalışanlarında ruhsal travma ve ilişkili sorunların yaygınlığı. [Yüksek Lisans Tezi]. Kocaeli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.