Tekrarlayan Anjiyoödem Atakları İle Başvuran Hastaya Akılcı Yaklaşım
Öz
Öz
Anjiyoödem mukoza ve cildin derin tabakalarında bulunan kapillerlerden artmış plaz-ma sızmasına bağlı lokal, enflamatuar olmayan ve kendini sınırlayan bir ödem olaraktanımladır. Histamin ve bradikinin gibi iki ana mediatör, anjiyoödem vakalarının çoğu-nun patofizyolojisinde rol oynarlar. Bu mediatörlere göre, anjiyoödem esas olarak his-tamin- ve bradikinin-aracılı hastalık olarak sınıflandırılır. Anjiyoödem ürtikerin bir be-lirtisi olarak kabarıklıkla beraber olabilir ve bu şekli çoğunlukla histaminerjik (allerjik,IgE-aracılı) tiple ilişkilidir. Histaminerjik anjiyoödem en sık anjiyoödem tipidir. Anji-yoödem, akut (semptomlar 6 haftadan kısa sürerse) veya kronik (semptomlar 6 hafta-dan uzun sürerse) olarak iki şekilde ayrılabilir. Anjiyoödem, ürtikerle (kaşıntılı kaba-rıklık) beraber olup olmamasına göre de daha ileri sınıflanabilir. Kaşıntılı kabarıkla be-raber olan anjiyoödem, akut ya da kronik, spontan ya da indüklenebilir bir ürtikerin gös-tergesidir. Kabarıkla olmayan anjiyoödem, ürtikerli hastaların yine de %10’un da gö-rülebilir fakat ayrı bir semptom olarak da oluşabilir. Kabarıklık oluşmayan (kabarcık-sız) anjiyoödemin herediter şekilleri şöyledir: genetik C1 inhibitor (C1-INH) eksikli-ğiyle giden herediter anjiyoödem (HAÖ), faktör XII gen mutasyonu olup normal C1-INH ile giden HAÖ ve nedeni bilinmeyen HAÖ. Kabarıklık oluşmayan anjiyoödeminakkiz şekilleri 4 alttiptir. Akkiz C1-INH eksikliği, anjiyotensin konverting enzim inhi-bitor (ACE-i)’ün indüklediği, idiyopatik histaminerjik ve idiyopatik histaminerjik ol-mayan anjiyoödem. Bu tiplerden sadece idiyopatik histaminerjik olan histamin aracı-lı, diğerleri ise bradikinin aracılığıyla oluşan anjiyoödemlerdir. Herediter anjiyoödem,C1-INH kodlayan SERPING1 genindeki mutasyonlar sonucunda plazma düzeyinde düş-meye bağlı tekrarlayan ciddi şişme (anjiyoödem) ataklarıyla seyreden nadir görülen ge-netik bir bozukluktur. 2018 itibarıyla, C1-INH (SERPINGI) geninde 490’den fazla de-ğişik mutasyon bildirilmiştir. Günümüzde C1-INH eksikliğinin plazma kontakt (kallik-rein-kinin) sisteminin aktivasyonuna ve nihai olarak bradikinin aşırı üretimine yol aç-tığı bilinmektedir. 2000 yılı sonrasında, HAÖ hastalığı hakkındaki en yeni gelişme, C1-INH’in düzeyinin “normal” olduğu 3 yeni HAÖ tipinin bildirilmesidir. Faktör XII, An-jiyopoietin-1 ve Plazminojen gibi birkaç gende bazı anomaliler hastalığın bu yeni tipin-de tanımlanmıştır. Doğru teşhis ve uygun tedaviyi seçmek için, klinik tablonun bariz he-terojenliğinden dolayı, anjiyoödem fenotipinin ve semptomların altında yatan medya-törün iyi bilinmesi esastır. Histamin-aracılı anjiyoödemin asıl tedavisi antihistaminik,kortikosteroit ve epinefrin olmakla beraber, bu ilaçlar herediter ve bazı akkiz anjiyoö-dem tiplerinde işe yaramayacaktır. Bu derlemede, histaminerjik ve bradikinerjik anji-yoödeme özgün epidemiyoloji, patofizyoloji ve klinik spektrum ve bu hastalıkların ayı-rıcı tanısı olgu senaryoları eşliğinde son literatür verileri ışığında detaylı olarak tartışıl-maktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Kaynaklar 1- Misra L, Khurmi N, Trentman TL. Angioedema: Classification,management and emerging therapies for the perioperativephysician. Indian J Anaesth. 2016; 60(8):534-41. 2- Kaplan AP, Greaves MW. Angioedema. J Am Acad Dermatol.2005; 53(3):373-88. 3- Wu MA, Perego F, Zanichelli A, Cicardi M. Angioedema phe-notypes: disease expression and classification. Clin Rev AllergyImmunol 2016; 51(2):162-9. 4- Pattanaik D, Lieberman JA. Pediatric angioedema. Curr Al-lergy Asthma Rep. 2017; 17(9):60. 5- Cicardi M, Suffritti C, Perego F, Caccia S. Novelties in the diag-nosis and treatment of angioedema. J Investig Allergol Clin Im-munol 2016; 26 (4): 212 -21. 6- Jaiganesh T, Wiese M, Hollingsworth J, Hughan C, Kamara M,Wood P, et al. Acute angioedema: recognition and management inthe emergency department. Eur J Emerg Med. 2013; 20(1):10-7. 7- Rye Rasmussen EH, Bindslev-Jensen C, Bygum A. Angioedema--assessment and treatment. Tidsskr Nor Laegeforen. 2012;132(21): 2391-5. 8- Gill P, Betschel SD. The clinical evaluation of angioedema. Immunol Allergy Clin North Am. 2017; 37(3):449-66. 9- LoVerde D, Files DC, Krishnaswamy G. Angioedema. Crit CareMed. 2017; 45(4):725-35. 10- Triggianese P, Guarino MD, Pellicano C, Borzi M, Greco E,Modica S, et al. Recurrent angioedema: Occurrence, features,and concomitant diseases in an İtalian single-center study. IntArch Allergy Immunol. 2017; 172(1):55-63. 11- Bouillet L, Boccon-Gibod I, Berard F, Nicolas JF. Recurrentangioedema: diagnosis strategy and biological aspects. Eur JDermatol 2014; 24(3):293-6. 12- Lewis LM. Angioedema: etiology, pathophysiology, currentand emerging therapies. J Emerg Med. 2013; 45(5):789-96. 13-James C, Bernstein JA. Current and future therapies for the tre-atment of histamine-induced angioedema. Expert Opin Phar-macother 2017; 18(3):253-62. 14- Bernstein JA, Lang DM, Khan DA, et al: The diagnosis andmanagement of acute and chronic urticaria: 2014 update. J Al-lergy Clin Immunol 2014;133:1270-7 15- Powell RJ, Leech SC, Till S,Huber PAJ, Nasser SM, ClarkAT.BSACI guideline for the management of chronic urticaria andangioedema. Clin Exp Allergy. 2015; 45:547–65. 16- Maurer M, Magerl M, Ansotegui I, Aygören-Pürsün E, Betsc-hel S, Bork K, et al. The international WAO/EAACI guidelinefor the management of hereditary angioedema-The 2017 revisi-on and update. Allergy 2018; 73(8):1575-96. 17- Huston DP, Sabato V. Decoding the enigma of urticaria andangioedema. J Allergy Clin Immunol Pract. 2018; 6(4):1171-5. 18- Giavina-Bianchi P, Aun MV, Motta AA, Kalil J, Castells M.Classification of angioedema by endotypes. Clin Exp Allergy2015; 45(6):1142-3. 19- Bas M, Adams V, Suvorava T, Niehues T, Hoffmann TK, KojdaG. Nonallergic angioedema: role of bradykinin. Allergy. 2007;62(8):842-56. 20- Busse PJ, Smith T. Histaminergic Angioedema. Immunol Al-lergy Clin North Am. 2017; 37(3):467-81. 21- Moellman JJ, Bernstein JA, Lindsell C, Banerji A, Busse PJ,Camargo CA Jr, et al. A consensus parameter for the evaluati-on and management of angioedema in the emergency depart-ment. Acad Emerg Med. 2014; 21(4):469-84. 22- Barbara DW, Ronan KP, Maddox DE, Warner MA. Periopera-tive angioedema: background, diagnosis, and management. JClin Anesth 2013; 25(4):335-43. 23-Zuberbier T, Bernstein JA. A Comparison of the United Statesand international perspective on chronic urticaria guidelines. JAllergy Clin Immunol Pract. 2018; 6(4):1144-51. 24- Cicardi M, Aberer W, Banerji A, Bas M, Bernstein JA, Bork K,et al. Classification, diagnosis, and approach to treatment forangioedema: consensus report from the Hereditary Angioede-ma International Working Group. Allergy 2014; 69(5):602-16 25- James C, Bernstein JA. Current and future therapies for thetreatment of histamine-induced angioedema. Expert OpinPharmacother 2017; 18(3):253-62. 26- Mansi M, Zanichelli A, Coerezza A, Suffritti C, Wu MA, Vacchi-ni R, et al. Presentation, diagnosis and treatment of angioede-ma without wheals: a retrospective analysis of a cohort of 1058patients. J Intern Med. 2015; 277(5):585-93. 27-Malbrán E, Fernández Romero D, Juri MC, Larrauri BJ,Malbrán A. Epidemiology of angioedema without wheals in anallergy and immunology center. Medicina (B Aires). 2015;75(5):273-6. 28-Faisant C, Boccon-Gibod I, Mansard C, Dumestre Perard C,Pralong P, Chatain C, et al. Idiopathic histaminergic angioede-ma without wheals: a case series of 31 patients. Clin Exp Im-munol. 2016; 185(1): 81-5. 29-Eli M, Joseph M, Kuznik B, Menachem S. Chronic idiopathicangioedema: a single center experience. Int J Dermatol 2014;53(10):e421-7. 30-Bucher MC, Petkovic T, Helbling A, Steiner UC. Idiopathic non-his-taminergic acquired angioedema: a case series and discussion ofpublished clinical trials. Clin Transl Allergy. 2017;7:27. 31-Hahn J, Hoffmann TK, Bock B, Nordmann-Kleiner M, Trainotti S,Greve J. Angioedema. Dtsch Arztebl Int. 2017; 114(29-30):489-96. 32- Bork K, Wulff K, Witzke G, Hardt J. Hereditary angioedemawith normal C1-INH with versus without specific F12 genemutations. Allergy 2015;70(8):1004-12. 33- Lumry WR. Overview of epidemiology, pathophysiology, anddisease progression in hereditary angioedema. Am J ManagCare 2013; 19(7 Suppl):s103-10. 34- Cugno M, Zanichelli A, Foieni F, Caccia S, Cicardi M. C1-in-hibitor deficiency and angioedema: molecular mechanismsand clinical progress. Trends Mol Med. 2009;15(2):69-78. 35- Zuraw BL, Christiansen SC. HAE pathophysiology and underl-ying mechanisms. Clin Rev Allergy Immunol. 2016; 51(2):216-29. 36- Caccia S, Suffritti C, Cicardi M. Pathophysiology of hereditary angi-oedema. Pediatr Allergy Immunol Pulmonol. 2014; 27(4):159-63. 37- Zuraw BL. Hereditary angioedema with normal C1 inhibitor: Fourtypes and counting. J Allergy Clin Immunol. 2018; 141(3):884-5. 38- Zeerleder S, Levi M. Hereditary and acquired C1-inhibitor-de-pendent angioedema: from pathophysiology to treatment. AnnMed. 2016; 48(4):256-67. 39- Kaplan AP. Enzymatic pathways in the pathogenesis of he-reditary angioedema: the role of C1 inhibitor therapy. J AllergyClin Immunol. 2010; 126(5):918-25. 40- Schmaier AH. The contact activation and kallikrein/kininsystems: pathophysiologic and physiologic activities. J ThrombHaemost. 2016; 14(1):28-39. 41- Charlesworth EN. Differential diagnosis of angioedema. Al-lergy Asthma Proc. 2002; 23(5):337-9. 42- Kaplan AP, Joseph K. The bradykinin-forming cascade and itsrole in hereditary angioedema. Ann Allergy Asthma Immunol.2010; 104(3):193-204. 43- Cicardi M, Zuraw BL. Angioedema due to bradykinin dysregu-lation. J Allergy Clin Immunol Pract. 2018; 6(4):1132-41. 44-Cicardi M, Zanichelli A. Diagnosing angioedema. Immunol Al-lergy Clin North Am. 2013; 33(4): 449-56. 45-Bohra S, Kariya PB, Bargale SD, Kiran S. Clinicopathologicalsignificance of Melkersson-Rosenthal syndrome. BMJ CaseRep. 2015 Jul 31;2015. pii: bcr2015210138. 46- Sher J, Davis-Lorton M. Angioedema with normal laboratory values:the next step. Curr Allergy Asthma Rep 2013; 13(5):563-70.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Review
Authors
Publication Date
March 7, 2019
Submission Date
January 17, 2019
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2019 Volume: 11 Number: 2