Kırılgan Narsisistik Özellikleri Yüksek Olan Bireylerde Narsisistik Yara ile Somatizasyon Arasındaki İlişkide Öfkeyi İfade Etmenin Düzenleyici Rolü
Abstract
Kırılgan narsisistik kendilik, ötekilerin duygu ve düşüncelerine karşı aşırı hassasiyet, büyüklenmeci fantezilere eşlik eden utanç, alınganlık, öfke ve reddedilme ile eleştiriye karşı duyarlılıkla karakterizedir. Bu yapı, dışsal onaya bağımlı benlik değerinin tehdit edildiği durumlarda narsisistik yaralanmalara yol açmakta, bu yaralanmalar da yoğun öfke duygusunu tetiklemektedir. Sözel olarak ifade edilemeyen öfkenin bedensel yolla dışa vurulması somatizasyon süreçlerini güçlendirebilmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, kırılgan narsisistik özellikleri yüksek bireylerde narsisistik yaralanma ile somatizasyon arasındaki ilişkide öfkeyi dışa ifade etmenin düzenleyici rolünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi, İstanbul ilinde yaşayan 303 kadın (%64,10) ve 170 erkek (%35,90) olmak üzere toplam 473 bireyden oluşmaktadır. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu ile Kırılgan Narsisizm Ölçeği (KNÖ), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Sürekli Öfke ve Öfke Tarzları Ölçeği (SÖÖTÖ) ve Somatizasyon Ölçeği (SÖ) uygulanmış, elde edilen veriler SPSS 25 programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, kırılgan narsisistik özellikleri yüksek bireylerde narsisistik yaralanma ve somatizasyon belirtileri arasındaki ilişkide öfkeyi dışa ifade etmenin düzenleyici rolü olmadığı; ancak bireylerin kırılgan narsisistik özellikleri ile somatizasyon belirtileri arasındaki ilişkide öfkeyi dışa ifade etmelerinin düzenleyici rolü olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, kırılgan narsisizmin bastırılmış öfke deneyimleriyle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Sözel olarak ifade edilemeyen öfkenin bedensel belirtiler aracılığıyla dışa vurulması, narsisistik yaralanmaların somatik yansımalarına işaret etmektedir. Bulgular, kırılgan narsisistik yapının psikosomatik süreçlerle etkileşimini anlamada öfke dışavurumu biçimlerinin önemini vurgulamakta ve klinik uygulamalarda öfke düzenleme becerilerine odaklanmanın koruyucu bir rol oynayabileceğini göstermektedir.
Keywords
References
- Bernstein, D. P., Fink, L., Handelsman, L. ve Foote, J. (1994). Initial reliability and validity of a new retrospective measure of child abuse and neglect. Ameri¬can Journal of Psychiatry, 151, 1132–1136. https://doi.org/10.1176/ajp.151.8.1132.
- Busch, F. N. (2014). Clinical approaches to somatization. Journal of Clinical Psychology: In Session, 70(5), 419–427. https://doi.org/10.1002/jclp.22086
- Cain, N. M., Pincus, A. L. ve Ansell, E. B. (2008). Narcissism at the crossroads: Phenotypic description of pathological narcissism across clinical theory, social/personality psychology, and psychiatric diagnosis. Clinical Psychology Reviews, 28(4), 638–656. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2007.09.006.
- DuPen, M. M., Van Tilburg, M. A., Langer, S. L., Murphy, T. B., Romano, J. M. ve Levy, R. L. (2016). Parental protectiveness mediates the association between parent-perceived child self-efficacy and health outcomes in pediatric functional abdominal pain disorder. Children, 3(3), 15. https://doi.org/10.3390/children3030015
- Dülgerler, Ş. (2000). İlköğretim okulu öğretmenlerinde somatizasyon ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği. (Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
- Freis, S. D., Brown, A. A., Carroll, P. J. ve Arkin, R. M. (2015). Shame, rage, and unsuccessful motivated reasoning in vulnerable narcissism. Journal of Social and Clinical Psychology, 34(10), 877–895. https://doi.org/10.1521/jscp.2015.34.10.877
- Given-Wilson, Z., Mcllwain, D. ve Warburton, W. (2011). Meta-cognitive and interpersonal difficulties in overt and covert narcissism. Personality and Individual Differences, 50(7), 1000–1005. https://doi.org/10.1016/j.paid.2011.01.014
- Green, A. ve Charles, K. (2019). Voicing the victims of narcissistic partners: A qualitative analysis of responses to narcissistic injury and self-esteem regulation. SAGE Open, 9(2). https://doi.org/10.1177/2158244019846693
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Clinical Psychology
Journal Section
Research Article
Authors
Özgün Özgönül
*
0000-0002-1489-4880
Türkiye
Publication Date
September 9, 2026
Submission Date
August 4, 2025
Acceptance Date
November 28, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 8 Number: 3