Kariyer Adanmışlığı Ve Kariyer Hedef Tutarsızlığı İle İlgili Makalelerin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışma, kariyer adanmışlığı ve kariyer hedef tutarsızlığı ile ilgili Türkiye’de yapılmış araştırmaları inceleyen sistematik bir derleme çalışmasıdır. Çeşitli dahil etme ve hariç tutma kriterleriyle, bu araştırmaya dahil edilen makaleler, betimsel olarak incelemiş ve yapılan doküman analiziyle araştırmaların yayınlanma yılı, kullanılan araştırma desenleri, kullanılan ölçekler, örnekleme yöntemleri, örneklem büyüklükleri, bulgular gibi kategorilerde incelenerek bir sentez oluşturulmuştur.

Keywords

• Kariyer
• Kariyer Adanmışlığı
• Proaktif Davranış
• Kariyer Hedefi
• Kariyer Hedef Tutarsızlığı

Review of the Articles on Career Engagement and Career Goal Discrepancy

Abstract

This study is a systematic review examining research conducted in Turkey on career engagement and career goal discrepancy. The articles included in this research were examined descriptively, with various inclusion and exclusion criteria, and a synthesis was created by examining the studies in categories such as publication year research designs used, scales used, sampling methods, sample sizes, and finding through document analysis.

Keywords

• Career
• Career Engagement
• Proactive Behavior
• Career Goal
• Career Goal Discrepancy

References

1. Atay, M. R., & Büyükgöze-kavas, A. (2024). Pozitif kariyer hedef tutarsızlığı ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 72, 182-209. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1388311
2. Atıf Aleyashi, W. S., Çelik, A., & Sezal, N. (2023). Yetki devrinin proaktif davranışlar üzerindeki etkisinde açık iletişimin aracılık rolü. Türk & İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(38), 299-316. 10.29228/TIDSAD.72517
3. Austin, J. T. & Vancouver, J. B. (1996). Goal constructs in psychology: Structure, process, and content. Psychological Bulletin, 120, 338–375.
4. Bekar, F. (2024). İş yerindeki maneviyat engellerinin proaktif kariyer davranış üzerindeki etkisinde canlılığın aracı olumsuz dedikodunun durumsal aracı rolü: Sağlık çalışanları örneklemi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(4), 1629-1642.
5. Bezgin, S. (2024). Hemşire adaylarının cinsiyetlerine göre mesleki sonuç beklentileri, kariyer hedefi tutarsızlıkları ve psikolojik iyi oluşlarının incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(1), 16-28. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1344109
6. Boğazlıyan, E. E., Yalçın, S. B. & Avşaroğlu, S. (2023). Kariyer stresi ve kariyer adanmışlığı ilişkisinde bir yordayıcı olarak öğretmenlik mesleğine yönelik tutumun incelenmesi: Necmettin Erbakan Üniversitesi pedagojik formasyon öğrencileri örneği. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(2), 613-620. https://doi.org/10.33206/mjss.1146653
7. Çakmak Otluoğlu, K. Ö. & Akdoğanlı, Ç. (2019). Algılanan kariyer bariyerleri ve kariyer bariyerleri ile başa çıkmanın kariyere adanmışlık üzerindeki etkisi: Kadın çalışanlar üzerine bir araştırma. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, 3(2), 90-108. https://doi.org/10.35333/mukatcad.2020.128
8. Çelik, O. (2024). Üniversite öğrencilerinde kariyer adanmışlığı ile kişisel sorumluluk arasındaki ilişkide akademik motivasyonun aracı rolü. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(3), 1397-1422. https://doi.org/10.46778/goputeb.1507696

9. Çelik, N. (2007). Kariyer yönetimi ve insan kaynakları yönetimi uygulamaları. (2. Baskı). Gazi Kitapevi.
10. Çolakoğlu, K. & Gürel, A. (2024). Üniversite öğrencilerinin akademik hedef yönelimi düzeylerinin kariyer hedefi tutarsızlık düzeylerine yönelik etkileri: Spor bilimleri fakültesi örneği. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 47-63.
11. Crant, J.M. (2000). Proactive behavior in organizations. Journal of Management, 26(3), 435-462.
12. Creed, P. A. & Hood, M. (2015). The development and initial validation of a scale to assess career goal discrepancies. Journal of Career Assessment, 23(2), 308-317.
13. Doğanülkü, H. A. & Güneşlice, A. (2022). Gelecek vizyonları ile proaktif kariyer davranışları arasındaki ilişkide kariyer karar pişmanlığının düzenleyici rolü: Türkiye örneği [The moderating role of career decision regret in the relationship between visions about the future and proactive career behaviors: Turkey sample]. Ekev Akademi Dergisi, 26(91), 75-90. DOI: 10.17753/sosekev.1107761
14. Doğanülkü, H. & Tanrıtanır Bozpınar, Z. (2022). Umutsuzluğun proaktif kariyer davranışları üzerindeki etkisinde algılanan sosyal desteğin düzenleyici rolü. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 8(93), 25-31. http://dx.doi.org/10.26449/s ssj.3716
15. Doğanülkü, H. A. (2021). Üniversite öğrencilerinin belirsizliğe karşı tahammülsüzlük düzeylerinin proaktif kariyer davranışları ile ilişkisi. In International Marmara Social Sciences Congress (Spring 2021), Kocaeli University, Kocaeli, Turkey, 21-22 May, Proceeding E-Book, 160-163. ISBN: 978-605-70762-1-2
16. Dopson, L.R., Lee, P.C., Lee, M. J. & Lara, A. (2022). Perceived importance of career engagement initiatives in hospitality education. Journal of Hospitality & Tourism Education, 34(4), 291-299.
17. Dursun, M. & Tozoğlu, E. (2024). Öğretmen adaylarının mental iyi oluş ve kariyer adanmışlık düzeyleri arasındaki ilişki. Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi, 6(3), 254-261. https://doi.org/10.56639/jsar.1527399
18. Ertekin, A. B. (2021). Kariyer adanmışlığı ile yaşam doyumu arasındaki ilişki: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(3), 128-141.
19. Gökbaraz, N. & Bozyiğit, E. (2022). Birey-ebeveyn kariyer hedefi tutarsızlığı ölçeği: Türkçe formu faktör yapisi ve demografik değişkenlere göre analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 52, 147-158. https://doi.org/10.30794/pausbed.1076622
20. Görgülü, A. G. Z. & Bozgeyikli, H. (2024). Kariyer yetkinlikleri ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi1. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 14(2), 239-259, doi: 10.23863/kalem.2023.276
21. Fay, D. & Kamps, A. (2006). Work characteristics and the emergence of a sustainable workforce: Do job design principles matter? Gedrag & Organisatie, 19, 184-203.
22. Higgins, E. T. (1987). Self-discrepancy: A theory relating self and affect. Psychological Review, 94, 319–340.
23. Hirschi, A. & Freund, P. A. (2014). Career engagement: Investigating intraindividual predictors of weekly fluctuations in proactive career behaviors. The Career Development Quarterly, 62, 5-20. doi: 10.1002/j.2161-0045.2014.00066.x
24. Hirschi, A., Freund, P. A. & Herrmann, A. (2014). The career engagement scale: Development and validation of a measure of proactive career behaviors. Journal of Career Assessment, 22(4), 575-594.
25. Kahn, W.A. (1990). Psychological conditions of personal engagement and disengagement at work. Academy of Management Journal, 33(8), 692-727. https://doi.org/10.5465/256287.
26. Kara, A. (2024). Beliren yetişkinlerin kariyer adanmışlıkları, kariyer arzuları, kariyer uyumlulukları ve umutları arasındaki ilişkiler: İki aşamalı yapısal eşitlik modellemesiyle test edilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 59, 394-417. https://doi.org/10.53444/deubefd.1378977
27. Karaçam, Z. (2013). Sistematik derleme metodolojisi: Sistematik derleme hazırlamak için bir rehber. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1), 26-33.
28. Karaşin, Y. & Öztırak, M. (2023). Çalışanların kariyer adanmışlığının öznel iyi oluşları üzerindeki Etkisinin İncelenmesi: Sağlık sektöründe bir uygulama. Journal of Healthcare Management and Leadership, 1, 46-56. https://doi.org/10.35345/johmal.1252034
29. Korkmaz, O. (2024). Üniversite öğrencilerinin proaktif kariyer davranışının yordayıcısı olarak gelecek vizyonları: Umut, iyimserlik ve kötümserlik. Academic Social Resources Journal, 8(45), 1914-1922. DOI : 10.29228/ASRJOURNAL.67583
30. Korkmaz, O. (2023). Lone wolf personality, career adapt-abilities, proactive career behaviors, and life satisfaction: A serial mediation analyses through the career construction model of adaptation. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 194-212. https://doi.org/10.38151/akef.2023.50
31. Korkmaz, O., Kırdök, O., Alkal, A. & Akça, M. (2020). Kariyer adanmışlık ölçeği: Proaktif kariyer davranışlarının ölçümünün geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Social Sciences Studies Journal, 6(72), 4668-4677. Doi: 10.26449/sssj.2570
32. Kusan, M., Çakıcı, H. A., Çankaya, S., Erim, V. & Çon, M., (2021). Üniversite öğrencilerinin kariyer hedef tutarsızlıkları ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin incelenmesi. İçinde: J. R. Hernandez-Carrion, S. K. Ontunç (Editors), International Paris Conference On Social Sciences - VI Full Texts Book. Paris, Fransa, 9-11 Temmuz, New York, NY: Liberty Publications, 1–9. https://l24.im/Raoz
33. Locke, E. A. & Latham, G. P. (1990). A theory of goal setting and task performance. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall..
34. Mavisu, H. (2010). Bireysel kariyer planlamanın aşamalarından biri olarak hedef belirleme ve kariyer başarısı ilişkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
35. Muslu, A. & Temur, A. (2021). Proaktif kariyer adanmışlığı davranışları ölçeğinin Türkçeye uyarlama ve doğrulayıcı faktör analizi çalışması. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 15-28. https://doi.org/10.17336/igusbd.681944
36. Nilforooshan, P. & Salimi, S. (2016). Career adaptability as a mediator between personality and career engagement. Journal of Vocational Behavior, 94, 1-10.
37. Öksüz, T. S. & Perker, Y. (2024). Odyologların kariyer hedef tutarsızlığının mesleki motivasyona etkisinin incelenmesi. Türk Odyoloji ve İşitme Araştırmaları Dergisi, 7(1), 1-8.
38. Özman, C., Özsoy, D., Güneş, Ş., & Özer, İ. (2024). Spor gönüllülerinde kariyer adanmışlığı ve girişimci davranış ilişkisinin incelenmesi. Beden Eğitimi Spor Sağlık ve Efor Dergisi (BESSED), 1(1), 39-52.
39. Parker, S.K., Williams, H.M. & Turner, N. (2006). Modeling the antecedents of proactive behavior at work. Journal of Applied Psychology, 91(3), 636-652.
40. Presbitero, A. (2015). Proactivity in career development of employees: The roles of proactive personality and cognitive complexity. Career Development International, 20(5), 525-538. doi: 10.1108/CDI-03-2015- 0043.
41. Prisma Statement (2020). https://www.prisma-statement.org/
42. Saygılı, Z. & Avcı, N. (2023). Çalışanların görev odaklı ve insan odaklı liderlik tarzı algılarının adanmışlıktan sessiz istifaya değin farklılaşması üzerine bir inceleme. Anlambilim MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 3(1), 212-227.
43. Siyahtaş, A., Çavuşoğlu, S. B. & Kantar, A. N. (2023). Spor gönüllülerinin motivasyonları ile kariyer gelecekleri ve adanmışlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi, 15(1), 49-63. https://doi.org/10.55929/besad.1243177
44. Söner, O., Akpolat, G., Kaplan Akpolat, E., Bezgin, E., Sertkaya, E. & Koşar, M. (2024). Kariyer adanmışlıklarının anahtarı: Öğretmenlerin kariyer uyumları ve demografi denklemindeki yeri. The Journal of Social Sciences, 68(68), 69-82.
45. Stiles, T.W., Adams, T.H., Yalvaç, B. & Quick, C.M. (2023). Predicting undergraduate career goal change in research-intensive community. Journal of Research in Science Teaching, 60(7), 1431-1456. https://doi.org/10.1002/tea.21837
46. Tunç, E. & Tunç, M. F. (2022). Rehber öğretmenler ile psikolojik danışman adaylarının kariyer adanmışlıkları ve kariyer kararı pişmanlıkları. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 5(2), 34-50. https://doi.org/10.58501/kpdd.1108991
47. Uysal, H. & Özsarı, A. (2024). Karar verme stilleri ve kariyer adanmışlığı: Spor yöneticisi adayları araştırması. Journal of Management Archive, 1(1), 1-14. https://doi.org/10.70877/joma.3
48. Veldhoven, M. & Dorenbosch, L. (2008). Age, proactivity and career development. Career Development International, 13(2), 112-131. doi: 10.1108/13620430810860530
49. Williams, J.E. (1994). Gender differences in high school students’ efficacy-expectation/performance discrepancies across four subject matter domains. Psychology in the School, 31(3), 232-237. https://doi.org/10.1002/1520-6807(199407)31:3<232::AID-PITS2310310308>3.0.CO;2-7
50. Williams, K. J., Donovan, J. J. & Dodge, T. L. (2000). Self-regulation of performance: Goal establishment and goal revision processes in athletes. Human Performance, 13, 159–180, Michigan.
51. Yam, F.C., Alkın, S. & Barut, Y., (2020). Kariyer hedef tutarsızlık ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik Çalışması. İş ve İnsan Dergisi, 7(1) 23-32. doi: 10.18394/iid.629970 e-ISSN 2148-967X
52. Yavan, Ö. (2016). Örgütsel davranış düzleminde adanmışlık. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (25), 278-296.