Hayat Bilgisi Öğretim Programlarının Karşılaştırılması: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ve Türkiye Cumhuriyeti Örneği

Bu araştırmanın amacı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) 2016 hayat bilgisi ve Türkiye 2018 hayat bilgisi öğretim programlarının öğretim programının temel öğeleri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bu amaçla araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2016 KKTC (KKTC) ve 2018 Türkiye hayat bilgisi öğretim programları oluşturmaktadır. Veriler doküman incelemesi tekniğiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre KKTC hayat bilgisi öğretim programı ile Türkiye hayat bilgisi öğretim programının dayandıkları eğitim felsefesi, amaçları, öğrenme- öğretmen süreci, ölçme ve değerlendirme süreci açısından benzer özellikleri taşıdığı; programın yapısı ve içerik açısından farklılıklar olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu farklılıklar şunlardır; KKTC hayat bilgisi öğretim programının öğrenme alanı temelli; Türkiye hayat bilgisi öğretim programının ünite temelli içeriğe sahip olduğu, öğrenme çıktı sayısının KKTC hayat bilgisi öğretim programında daha fazla olduğudur. Ayrıca değerler açısından KKTC 2016 hayat bilgisi öğretim programının çok kültürlülüğe hitap eden değerlere; Türkiye 2018 hayat bilgisi öğretim programının temel değerlere yer verildiği bulgularına ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre şu önerilerde bulunulmuştur; KKTC hayat bilgisi öğretim programının beceriler kısmının hayat bilgisi dersine özgü beceriler ile ilgili desteklenmesi ve açıkça ifade edilmesi programın ülkenin yerel ve gelecek durumunu yansıtabilen öğretim programları oluşturulma gerekçesine uygun olacaktır. Bununla birlikte Türkiye hayat bilgisi dersi açısından uzun bir tarihsel geçmişe sahiptir; her iki ülkenin bu dersin hem yerel hem de küresel boyutta ihtiyaç duyulan insan gereksinimlerini yetiştirme hedefi açısından etkileşimde olması karşılıklı uygulama çalışmalarına yer verilmesi önerilmektedir.

Acemoğlu, Y. (2006). KKTC Türk Cumhuriyeti ve Türkiye Cumhuriyeti'ndeki güzel sanatlar liselerinde okutulan piyano dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. (Yayımlanmamış Yüksek lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi. Bursa. Altan, B. A. (2018). Examination of primary educationteachers’ opinions on childabuse in life science course objectives Hayat bilgisi dersi kazanımlarında çocuk istismarına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin değerlendirilmesi. Journal of Human Sciences, 15(2), 1033-1048. Angelides, P., Stylianou, T., &Leigh, J. (2004). Kıbrıs'ta çok kültürlü eğitim: çok kültürlü asimilasyon potası mı?. Kültürlerarası Eğitim, 15(3), 307-315. Arastaman, G., Öztür-Fidan, İ., & Fidan, T. (2018). Nitel araştırmada geçerlik ve güvenirlik: Kuramsal bir inceleme. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 37-75. Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9 (1), 23-28. BaysaL, Z. N., Tezcan, Ö., & Araç, K. E. (2018). Türkiye ve Almanya-Hamburg hayat bilgisi dersinin karşılaştırılması: Genel bir bakış. Journal of Theoretical Educationa lScience, 11(1), 117-134. Brown, G. T. L., & Michaelides, M. P. (2011). Ecologicalrationality in teachers' conceptions of assessment across samples from Cyprus and New Zealand. EuropeanJournal of Psychology of Education, 26(3), 319-337. Daglı, G. (2013). A Comparative Case Study: Opinions of ministry of education, teachers, parents, and managers of union about education reforms in northcyprus. Educational Sciences: Theory and Practice, 13(1), 131-135. Hajisoteriou, C., &Angelides, P. (2015). Listening to children’s voices on intercultural education policy and practice. International Journal of Qualitative Studies in Education, 28(1), 112-130. Kanbul, S., &Uzunboylu, H. (2017). Importance of coding education and roboticapplications for achieving 21st-century skills in northcyprus. International Journal of Emerging Technologies in Learning, 12(1), 130- 140. Koç, A. (2021). Kıbrıs ve Türkiye din kültürü ve ahlak bilgisi (4-8. Sinif) ders kitaplarındaki görsellerin karşılaştırmalı değerlendirilmesi. OMUIFD: Ondokuz Mayıs University Review of the Faculty of Divinity, (50), 363-393. Koruroğlu, A., & Başkan, G.A. (2013). Türkiye Cumhuriyeti ve KKTC Türk Cumhuriyeti'nde tarih eğitimine genel bir bakış. Procedia-Sosyal ve Davranış Bilimleri, 89, 786-791. Krefting, L. (1991). Rigor in qualitative research: the assessment of trustworthiness. The American Journal of Occupational Therapy, 45 (3), 214-222. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı [KKTCMEB] (2005). Kıbrıs Türk eğitim sistemi. Lefkoşa. KKTC Milli Eğitim Bakanlığı ve Kültür Bakanlığı [KKTC MEB] (2016). Kıbrıs Türk eğitim sistemi. Lefkoşa. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı [KKTC MEB] (2018). Kıbrıs Türk eğitim sistemi. Lefkoşa. Mertkan-Özünlü, S. (2007). Kuzey Kıbrıs'ta eğitim politikası bağlamında nitel görüşme hakkında yansıtıcı açıklamalar. Nitel Araştırma, 7(4), 447-459. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook: qualitative data analysis (Second edition). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications, Inc. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), (2018). Hayat Bilgisi Öğretim Programı. Ankara. Milli Eğitim Yayınları. Sönmez, V. (2005). Hayat ve sosyal bilgiler öğretimi öğretmen kılavuzu. Ankara: Anı Yayıncılık. Ütkür-Güllühan, N. & Guseinova, E. (2021). Hayat bilgisi dersi öğretim program ve ders kitapları: Türkiye ve Rusya karşılaştırması. Journal of Qualitative Research in Education, 28, 79-99. doi: 10.14689/enad.28.4 Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (10. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.