Ölçek Geliştirme Süreçlerine İlişkin Bir Derleme Çalışması

In the field of social sciences, the role of scales used to measure implicit characteristics of individuals that cannot be directly observed is undeniably significant in conducting research based on the quantitative paradigm. Particularly in more specific subfields of social sciences such as education, psychology, and sociology that focus on human behavior, the knowledge produced is largely based on data obtained through scales. The use of scales is not limited to scientific studies. Scales used in school guidance services or psychology clinics significantly influence decisions made about individuals. Therefore, it is crucial that scales, which have a direct or indirect impact on human life, are developed in a valid and reliable manner. However, a review of the literature reveals that, despite the use of scales in the social sciences dating back more than a century, there are numerous theoretical and technical errors in scale development studies. The aim of this study is to describe the common errors seen in scale development processes and to introduce the fundamental procedures that should be followed in scale development studies, along with new approaches in the field. In this regard, it is expected that this study will serve as a guide for new scale development practices and contribute to the production of valid and reliable information.

Sosyal bilimler alanında nicel paradigmaya dayalı araştırmaların yürütülmesinde, insanlara ait doğrudan gözlemlenemeyen örtük özellikleri ölçmek amacıyla kullanılan ölçeklerin rolü yadsınamaz bir gerçektir. Özellikle eğitim, psikoloji, sosyoloji gibi sosyal bilimlerin insan davranışına odaklanan daha özgül alt alanlarında üretilen bilgi, büyük oranda ölçekler aracılığıyla elde edilen verilere dayanmaktadır. Ölçeklerin kullanımı sadece bilimsel çalışmalar ile sınırlı değildir. Okul rehberlik servisleri veya psikoloji kliniklerinde kullanılan ölçekler, bireyler hakkında verilecek kararları büyük oranda etkilemektedir. Bu nedenle doğrudan veya dolaylı olarak insan yaşamı üzerinde etkili olan ölçeklerin geçerli ve güvenilir bir şekilde geliştirilmesi oldukça önemlidir. Ancak alan yazın incelendiğinde sosyal bilimler alanında ölçeklerin kullanımı bir asırdan daha eskiye dayanmasına rağmen ölçek geliştirme çalışmalarında pek çok kuramsal ve teknik hataların olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, ölçek geliştirme süreçlerinde yaygın olarak görülen hataları betimleyerek ölçek geliştirme çalışmalarında uyulması gereken temel prosedürler ile birlikte ölçek geliştirme alanındaki yeni yaklaşımları okuyucuya tanıtmaktır. Bu açıdan, bu çalışmanın yeni ölçek geliştirme uygulamaları için bir kılavuz görevi üstlenerek geçerli ve güvenilir bilginin üretilmesine katkı sunması beklenmektedir.