GÖRSEL OKUMA/GÖRSEL SUNU VE GÖRSEL OKURYAZARLIK BECERİLERİYLE İLGİLİ YAPILAN LİSANSÜSTÜ ÇALIŞMALARIN ANALİZİ

Bu çalışmanın amacı, eğitim-öğretim alanında yapılan “görsel okuma/görsel sunu” ve “görsel okuryazarlık” konulu doktora ve yüksek lisans tezlerini incelemektir. Çalışmada toplam 37 doktora ve yüksek lisans tezi, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesine göre incelenmiştir. Çalışmada elde edilen veriler betimsel analiz kullanılarak çözümlenmiş, sayısal olarak ifade edilmiş ve yorumlanmıştır. Tezler; yapıldıkları yıl, üniversite, ana bilim dalı, ele alınan konu, örneklem grubu, veri toplama araçları ve kullanılan yöntem değişkenlerine göre değerlendirilmiştir. Çalışmanın verileri, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanından eğitim-öğretim alanında kavram düzeyinde tarama yapılarak elde edilmiştir. Kavram taramasında, “görsel okuma, görsel sunu, görsel okuryazarlık” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Taramalar sonucunda “görsel okuryazarlık” ve “görsel okuma/görsel sunu” becerileriyle ilgili 11’i doktora 26’sı yüksek lisans olmak üzere 37 çalışmanın yapıldığı, en çok tezin üniversite bazında Gazi Üniversitesinde (f=11), ana bilim dalı bazında ilköğretim ana bilim dalında (f=11), yöntem bazında ise nicel yöntemde (f=23) yapıldığı belirlenmiştir. Ayrıca tezlerin çoğunluğunun hedef kitle bakımından ilköğretim birinci kademeye (f=13) yönelik olduğu ve veri toplama aracı olarak da en fazla anketin kullanıldığı (f=25) bulgusuna ulaşılmıştır.

The aim of this study is to examine doctoral and master’s theses on "visual reading/visual presentation" and "visual literacy" in the field of education. In the study, a total of 37 doctoral and master’s theses were examined according to document analysis; one of the qualitative research methods. The data obtained in the study were analyzed using descriptive analysis, expressed numerically and interpreted. The theses were evaluated according to the variables of the years when they were written, the universities in the body of which they were written, the departments/divisions, the subjects handled, the sample groups, the data collection tools and the methods used. The data of the study were obtained from the database of the Higher Education Council National Thesis Center by scanning at the concept level in the field of education. In the concept search, the keywords of "visual reading, visual presentation, visual literacy" were used. As a result of the scannings, it was determined that 37 studies, 11 of which are doctorate and 26 of which are master's theses, were carried out, that most of the theses were carried out at Gazi University (f = 11) on the basis of the university, and most in primary education on the basis of department/division and in the quantitative method (f = 23) on the basis of the method. In addition, it was found that most of the theses were aimed at the primary school first grade (f = 13) in terms of the target audience and the questionnaire method was used the most as the data collection tool (f = 25).