Kene
Öz
Virüs keneler ile transovarial ve transtadial olarak taşınmakta, kan emilen insan yada hayvana 6-12 saatlik bir sürede verilebilmektedir. Kırım-Kongo kanamalı ateşi (KKKA) hayvanlardan insanlara özellikle kenelerin kan emmesi ile bulaşan bir enfeksiyondur. Virüs koyun, keçi, sığır ve küçük memeli hayvanlarda belirtisiz enfeksiyona neden olmakta, bu hayvanlar hastalığın yayılmasında kaynak rolü oynamaktadır. Buna karşılık virüs insanlarda hastalık oluşturmaktadır. Hastalığın oluşumunda ve şiddetinde alınan virüs miktarı önem taşımaktadır. Kene ne kadar uzun süre kan emerse o kadar fazla miktarda virüs vereceğinden kenenin fark edilir edilmez çıkartılması önemlidir. Kene kan emdiği yerden öldürülmeden, ezilmeden ve kenenin ağız organelleri koparılmadan yavaşça çekilip alınmalıdır. Kan emen kenenin üzerine, kusmayı uyandırdığı için kesinlikle hiçbir sıvı, yakıcı madde, sabun köpüğü vs. dökülmemesi gerekir. İnsanlar virüsü, enfekte kenenin kan emmesi esnasında tükürük salgısı ile aldıkları gibi enfekte kenenin çıplak elle ezilmesi sırasında temasla, viremik hayvanların kan ve dokuları ile temasla, viremik hastaların kan ve diğer vücut sıvıları ile temas etmek suretiyle de almaktadır. Keneler hastalık etkenlerini nakletmelerinin yanı sıra, beslenme sürecinde konağa verdikleri protein içerikli tükürük salgılarından dolayı ölüm ile sonuçlanabilen şiddetli toksikasyonlara, irritasyon ve alerjilere yol açabilmektedirler. Kan emdikleri vücut bölgesinde ödem, yangı, hemoraji, kıl ve tüylerde bozukluğa neden olabildikleri gibi kan emmeleri sırasında deride oluşan yaralar, bakterial enfeksiyonlar için giriş kapısı oluşturmaktadır. Ayrıca bu yaralar myiasis externa’ya neden olan sineklerin invazyonuna da zemin hazırlamaktadır. Keneler konak üzerinde çok sayıda olduklarında kan kaybına ve enfeste hayvanlarda oluşan strese bağlı verim düşüklüğü ve gelişmede yavaşlamaya da neden olabilmektedirler
Anahtar Kelimeler
