Koçlarda Bazı Androlojikal Parametrelerin ve Biyokimyasal Özelliklerin Mevsimle İlişkisi
Abstract
Bu çalışmada, Afyonkarahisar’da yetiştirilen 18-20 aylık yaşta 10 baş Pırlak koç kullanıldı. Koçların 1 yıl süre ile aylık olarak morfometrik testis ölçümleri, spermatolojik özellikler, spermatozoa DNA hasarı, bazı biyokimyasal parametreleri ve hormon düzeyleri ile birlikte iklimsel veriler değerlendirildi. Morfometrik testis ölçüleri ağustos ile ekim ayları arasındaki dönemde diğer aylara göre yüksek bulunurken (p<0.05), ocak ile nisan ayları arasındaki dönemde en düşük değerler elde edildi. Sperma miktarları ile spermatozoa kitle hareketi, motilite ve yoğunluk değerleri ağustos ile ekim ayları arasındaki dönemde plazma membran bütünlüğü için ise yalnız kasım ayında en yüksek değerlerde bulundu (p<0.05). Anormal ve ölü spermatozoa oranları eylül ve ekim aylarında diğer aylara göre düşük bulunmuştur (p<0.05). Spermatozoa DNA hasarı yönünden en düşük değerler ekim ayında belirlendi. Kan serum testosteron düzeyleri eylül ve ekim aylarında diğer aylara göre yüksek bulunurken (p<0.05) triiodotronin en düşük değerleri ağustos, kasım ve aralık aylarında tespit edildi (p<0.05). Total protein, albumin, globulin miktarları kasım ayında yüksek bulunurken (p<0.05), trigliserid miktarları kasım ayında en düşük düzeyde tespit edildi. Diğer yandan spermatozoa DNA hasarı ile sperma miktarı (r: 0.18) ve anormal spermatozoa oranı (r: 0.30) arasında pozitif yöndeki, sperma viskozitesi (r: -0.32) ile negatif yöndeki ilişkiler önemli bulundu (p<0.01). Sonuç olarak koçlarda morfometrik testis ölçümleri, spermatolojik özellikler, spermatozoa DNA hasarı, bazı kan serumu biyokimyasal parametreleri ve hormon düzeylerinin mevsimlerden önemli düzeyde etkilendiği görülmektedir. Optimum değerlerin elde edildiği aşım sezonunun ağustos ayının ikinci yarısından itibaren kasım ayı ortalarına kadar devam ettiği ve morfometrik testis ölçümleri ile spermatolojik özellikler arasındaki korelasyon bulgularının damızlık seçiminde kullanılabileceği kanısına varıldı.
Keywords
References
- Agarwal A, Saleh RA, Bedaiwy MA. Role of reactive oxygen species in the pathophysiology of human reproduction. Fertil Steril. 2003; 79:829-843.
- Ahmadi A, Ng SC. Fertilizing ability of DNA-damaged spermatozoa. J Exp Zool. 1999; 284(6): 696-704. Aisen EG, Medina VH, Venturino A. Cryopreservation and post-thawed fertility of ram semen frozen in different trehalose concentrations. Theriogenology. 2002; 57:1801-1808.
- Aksoy M, Ataman MB, Karaca F, Kaya A. Merinos Koçlarda Testisin Morfometrik Ölçüleri ve Sperma Kalitesi Arasındaki İlişkinin Araştırılması. Vet. Bil. Derg. 1994; 10 (1-2):111-112.
- Ataman MB, Kaya A, Karaca F, Yıldız C, Çoyan K, Ergin A, Aksoy M. Toklularda Testisin Sezon İçi ve Sezon Dışı Morfometrik Ölçümleriyle Spermatolojik Özellikler Arasındaki İlişkinin Belirlenerek Damızlık Seçiminde Kullanılabilirliğinin Araştırılması. Hay. Araş. Derg. 1996; 6(1-2):1-7.
- Bucak MN, Tekin N. Protective effect of taurine, glutathione and trehalose on the liquid storage of ram semen. Small Rum Res. 2007; 73:103–108.
- Bucak MN, Tekin N, Kulaksız R. Koç spermasının kısa süreli saklanmasında antioksidanların etkisi. Lalahan Hay. Arast. Enst. Derg. 2007;47(2):15 – 21.
- Cebesoy FB, Ünlü C, Aydos K, Baltacı V. Sperm morfolojisi ve acridine orange boyamanın ICSI’deki fertilizasyon oranları ve embriyo kalitesi ile ilişkisi. J Turkish-German Gynecol Assoc. 2006; 7(2):110-114.
- Chan PJ, Corselli JU, Patton WC, Jacobson JD, Chan SR, King A. A simple comet assay for archived sperm correlates DNA fragmentation to reduced hyperactivation and penetration of zona-free hamster oocytes. Fertil Steril. 2001; 75(1):186-192.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
March 1, 2018
Submission Date
December 26, 2017
Acceptance Date
January 10, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 11 Number: 1
