Hz. Muhammed'in Özelliklerinin Yazı ile Anlatımı; Hilye-i Şerifeler
Abstract
Özet
Müslüman sanatkârlar, kutsal kişilerin resimlerini yapmaktan kaçınmışlardır. Dolayısıyla, Hz. Muhammed’in resmini yapmaya birkaç minyatür dışında hiçbir sanatkâr cesaret edememiş ve gerek duymamıştır. Hz. Muhammed’i tasvir eden minyatürlerde de Hz. Peygamberin yüzü peçe ile örtülü bir şekilde resmedilmiştir. Sanatkârlar gerektiğinde Hz. Peygamber’i tanıyanların ve görenlerin tariflerinden yola çıkarak Hz. Muhammed’in özelliklerini yazıyla anlatma yoluna gitmişlerdir.
Hilye Arapça bir kelimedir ve “süs, zîynet, cevher, güzel sıfatlar, güzel yüz” gibi anlamlara gelmektedir. Hilye-i şerîf, hilye-i nebevî, hilye-i saâdet, ve hilye-i şerîfe gibi isimlerle de anılan hilye, İslâm edebiyatı ve hat sanatında Hz. Muhammed’in fiziksel, insanî ve ahlâkî özelliklerini, tavır ve hareketlerini anlatan eserlere verilen isimdir.
Hz. Muhammed, kızı Hz. Fâtıma’nın, bir daha yüzünü göremeyeceği endişesini dile getirmesi üzerine damadı Hz. Ali’ye “Hilyemi yaz; benden sonra onu gören, beni görmüş gibi olur” demiştir.
Hat sanatında nesih yazısına yön veren Hattat Hâfız Osman’ın (1642-1698) levha olarak tasarlayıp yazdığı hilye, günümüze kadar hattatların en çok tercih edip yazdıkları hilye formu olarak benimsenmiştir.
Keywords
References
- Acar, Ş. (1999). Türk Hat Sanatı. İstanbul: Antik A. Ş.
- Demiriz, Y. (1986). Osmanlı Kitap Sanatında Natüralist Üslupta Çiçekler. İstanbul: Acar Matbaacılık Tesisleri.
- Derman, F. Ç. (1998). “Halkârî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. C. 15 İstanbul: TDV Yayınları. 365-367.
- Derman, M. U. (2002). Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi Hat Koleksiyonundan Seçmeler. İstanbul: Akbank.
- Devellioğlu, F. (1984). Osmanlıca Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara: Aydın Kitabevi.
- Taşkale, F. (1990). “Hat Sanatı Yapıtlarından Seçkin Örnekler Hilyeler” Antik Dekor, (7), 90-96. Taşkale, Faruk, -Gündüz, Hüseyin, Hilye-i Şerîfe, İstanbul, 2011.
- Ünver, A. S. (1939). Türk Tezyinatında Halkâriye Dair. İstanbul: Arkitekt Neşriyat
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 30, 2023
Submission Date
December 21, 2022
Acceptance Date
April 28, 2023
Published in Issue
Year 2023 Number: 7
APA
Gündüz, B., & Gündüz, H. (2023). Hz. Muhammed’in Özelliklerinin Yazı ile Anlatımı; Hilye-i Şerifeler. Lale, 7, 46-59. https://izlik.org/JA74ZW35ZY
AMA
1.Gündüz B, Gündüz H. Hz. Muhammed’in Özelliklerinin Yazı ile Anlatımı; Hilye-i Şerifeler. Lale. 2023;(7):46-59. https://izlik.org/JA74ZW35ZY
Chicago
Gündüz, Betül, and Hüseyin Gündüz. 2023. “Hz. Muhammed’in Özelliklerinin Yazı Ile Anlatımı; Hilye-I Şerifeler”. Lale, nos. 7: 46-59. https://izlik.org/JA74ZW35ZY.
EndNote
Gündüz B, Gündüz H (April 1, 2023) Hz. Muhammed’in Özelliklerinin Yazı ile Anlatımı; Hilye-i Şerifeler. Lale 7 46–59.
IEEE
[1]B. Gündüz and H. Gündüz, “Hz. Muhammed’in Özelliklerinin Yazı ile Anlatımı; Hilye-i Şerifeler”, Lale, no. 7, pp. 46–59, Apr. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA74ZW35ZY
ISNAD
Gündüz, Betül - Gündüz, Hüseyin. “Hz. Muhammed’in Özelliklerinin Yazı Ile Anlatımı; Hilye-I Şerifeler”. Lale. 7 (April 1, 2023): 46-59. https://izlik.org/JA74ZW35ZY.
JAMA
1.Gündüz B, Gündüz H. Hz. Muhammed’in Özelliklerinin Yazı ile Anlatımı; Hilye-i Şerifeler. Lale. 2023;:46–59.
MLA
Gündüz, Betül, and Hüseyin Gündüz. “Hz. Muhammed’in Özelliklerinin Yazı Ile Anlatımı; Hilye-I Şerifeler”. Lale, no. 7, Apr. 2023, pp. 46-59, https://izlik.org/JA74ZW35ZY.
Vancouver
1.Betül Gündüz, Hüseyin Gündüz. Hz. Muhammed’in Özelliklerinin Yazı ile Anlatımı; Hilye-i Şerifeler. Lale [Internet]. 2023 Apr. 1;(7):46-59. Available from: https://izlik.org/JA74ZW35ZY