Research Article

Sağlık Harcamalarının Beşeri Sermayeye Etkisi: OECD Ekonomilerinin Panel Veri Analizi

Number: 112 December 5, 2023
TR EN

Sağlık Harcamalarının Beşeri Sermayeye Etkisi: OECD Ekonomilerinin Panel Veri Analizi

Öz

Dünya Bankası Beşeri Sermaye Endeksi’ne göre beşeri sermaye, “eğitim ve sağlık” bileşenlerinden oluşmaktadır. Sağlık statüsü, bir toplumda bireylerin normal gündelik aktivitelerini sürdürebilmesini sağlayabilecek fiziksel ve mental performansıdır. Sağlık statüsünün en önemli belirleyicilerinden biri ise sağlık harcamalarıdır. Bu çalışmada; Grossman Modeli’ne dayanan bir Sağlık Üretim Fonksiyonu aracılığıyla, 32 OECD ekonomisinin 2000-2018 dönemi dengesiz panel veri seti ve 24 OECD ekonomisinin 2000-2015 dönemi dengeli panel veri seti kullanılarak; sağlık harcamalarının beşeri sermayenin bir girdisi ve aynı zamanda proxy’si olan sağlık statüsüne etkisi tahmin edilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak kullanılan sağlık statüsü ölçütleri şunlardır: Doğuştan Yaşam Beklentisi (LEBIRTH), Bir Yaş Altı Bebek Ölüm Oranları (IMR), Kaybedilen Potansiyel Yaşam Yılları’dır (PYLL). Bağımsız değişkenler ise Toplam Sağlık Harcamalarının GSYİH’ya Oranı, Kişibaşı Kamusal Sağlık Harcamaları, Kişibaşı Özel Sağlık Harcamaları ve Kişibaşı İlaç Harcamalarıdır. Analizlerde Hausman Testi sonuçlarına göre Sabit Etkiler ve Rassal Etkiler modelleri kullanılmıştır. Bulgular; sağlık harcamalarının sağlık statüsünü, dolayısıyla da beşeri sermaye ve ekonomik büyümeyi anlamlı ve beklenen yönde etkilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

sağlık harcamaları , sağlık statüsü , beşeri sermaye , büyüme

References

  1. Abel-Smith, Brian&World Health Organization. (‎1967)‎. An International Study of Health Expenditure and Its Relevance For Health Planning. World Health Organization.Public Health Papers, no. 32. https://apps.who.int/iris/handle/10665/62927 (04.01.2022)
  2. Ades, F.; Senterre, C.; de Azambuja, E.; Sullivan, R.; Popescu, R.; Parent, F.; Piccart, M. (2013) “Discrepancies in Cancer Incidence And Mortality and Its Relationship To Health Expenditure in The 27 European Union Member States”, Annals of Oncology, 24(11), 2897–2902.
  3. Akkoyunlu, S., Lichtenberg, F. R., Siliverstovs, B. & Zweifel, P. (2010). “Spurious Correlation in Estimation of The Health Production Function: A Note”, Economics Bulletin, 30(3), 2505-2514.
  4. Alvarez, I., Javier B., & Jose L. Z. (2017). “A Panel Data Toolbox for MATLAB”, Journal of Statistical Software, January, 76(6). (https://www.jstatsoft.org/article/view/V076i06)
  5. Asiskovitch, S. (2010). “Gender and Health Outcomes: The Impact Of Healthcare Systems and Their Financing on Life Expectancies Of Women And Men”, Social Science and Medicine, 70(6), 886-895.
  6. Babazono, A. & Hillman, A. L. (1994). “A Comparison of International Health Outcomes and Health Care Spending”, International Journal of Technology Assessment in Health Care, 10(3), 376-381.
  7. Baldacci, E., Guin-Siu, M. T. & De Mello, L. (2003). “More on The Effectiveness of Public Spending on Health Care And Education: A Covariance Structure Model”, Journal of International Development, 15(6), 709-725.
  8. Baltagi, Badi H. (2001). Econometric Analysis of Panel Data. 4th Edition. John Wiley and Sons.
  9. Baltagi, B. H., Moscone, F. & Tosetti, E. (2012). “Medical Technology and The Production of Health Care”, Empirical Economics, 42(2), 395-411.
  10. Becker, G. S. (1965). “A Theory of The Allocation of Time”, The Economic Journal, 75(299), 493–517.;
APA
Yüksel, A. Z., & Şengün, H. (2023). Sağlık Harcamalarının Beşeri Sermayeye Etkisi: OECD Ekonomilerinin Panel Veri Analizi. Liberal Düşünce Dergisi, 112, 103-134. https://doi.org/10.36484/liberal.1168935