Sınırları ve Mekânı Yeniden Düşünmek Tarihteki Bumerang: “İmparatorluk”
Öz
İmparatorluk yalnızca tarihsel bir kavram değil, aynı zamanda sosyal bilimlerde karşılaştırmalı analizin hedefi de olmuştur. Bazı düşünürler eski ve yeni imparatorlukları karşılaştırmakta ve onların dünya politikası içindeki rolleri hakkında yazmaktadır. Elinizdeki makale, yakın dönemde sosyal teoride gündeme gelen ‘imparatorluğun yeniden keşfi” meselesini ele almaktadır. Bu amaçla makalede imparatorluk ve ulus devletin geleceği hakkında düşünen ve yazan Herfried Münkler, Karen Barkey, Carl Schmitt, Benedict Anderson, Halil İnalcık, Kemal Tahir, Hüsamettin Arslan gibi bazı yazarların bu konudaki görüşleri ele alındı. Makalenin temel amacı imparatorluk vizyonunun parçalanmış ve bölünmüş durumumuza ve ulus devletin yarattığı spiritüel karmaşaya deva olup olamayacağını analiz etmektir. Bugün hayatımızın merkezinde bulunan problemler ulus devlet vizyonunun aksine imparatorluk vizyonuyla tarihimize ve imparatorluk geçmişimize geri dönmeyi gerektirmektedir. Bu makalede Osmanlı İmparatorluğu’nun vizyonunu kısmen analiz ettiğimiz gibi, hedefimiz imparatorluk ve ulus devlet konteksinde sınırları ve mekânı Schmitt’in kavramlarıyla yeniden düşünmektir.
Anahtar Kelimeler
: İmparatorluk,ulus devlet,Sınır,Mekan,Demokratik İmparatorluk
References
- ANDERSON Benedict, Hayali Cemaatler, Milliyetçiliğin Yayılması ve Kökenleri, çev. İskender Savaşır, Metis Yayıncılık, İstanbul, 1995. ARSLAN Hüsamettin, “İmparatorluğun Dansı”, Derin Tarih, sayı: 67, İstanbul, 2017BARDAKÇI Murat, Enver, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2015Barkey, Karen, Farklılıklar İmparatorluğu Osmanlılar, Bir Karşılaştırmalı Tarih Perspektifi, çev. Ebru Kılıç, Versus Kitap, İstanbul, 2008D’ENCAUSSE Héléne Carrére, Dünyayı Değiştiren Altı Yıl, 1985-1991, Sovyet İmparatorluğu’nun Yıkılışı, çev. Şehsuvar Aktaş, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2015DOUZİNAS Costas, İnsan Hakları ve İmparatorluk, Kozmopolitanizmin Siyasal Felsefesi, çev. Kasım Akbaş, Rabia Sağlam, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2017FERGUSON Niall, İmparatorluk, Britanya’nın Modern Dünyayı Biçimlendirişi, çev. Nurettin Elhüseyni, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2015GOODY Jack, Tarih Hırsızlığı, çev. Gül Çağalı Güven, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2018HARDT Michael ve NEGRI Antonio, Empire, Harvard University Press, Cambridge, 2000 HARVEY David, The New Imperialism, Oxford University Press, Oxford, 2005İNALCIK Halil, İmparatorluktan Cumhuriyete, Kronik Kitap, İstanbul, 2019İNALCIK Halil, Seçme Eserleri, Devlet-İ Aliyye, Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar –I, Klasik Dönem (1302-1606): Siyasal, Kurumsal ve Ekonomik Gelişim, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2018, İstanbulLACOSTE Yves, Coğrafya Her şeyden Önce Savaş Yapmaya Yarar, Ayrıntı Yayınları, çev. Selim Sezer, İstanbul, 2014MANN Michael, Incoherent Empire, Verso, Londra,2005MARDİN Şerif, “Osmanlı İmparatorluğu”, İmparatorluk Sonrası: Sovyetler Birliği ve Rus, Osmanlı ve Habsburg İmparatorlukları içinde, Ed. Karen Barkey, Mark Von Hagen, çev. Ebru Kılıç, Versus Kitap, İstanbul, 1997MARDİN Şerif, “Yenileşme Dinamiğinin Temelleri ve Atatürk”, Makaleler I: Türkiye’de Toplum ve Siyaset, İletişim Yayınları, İstanbul, 1990MOTYL, Alexander J., “İmparatorluğu Düşünmek”, İmparatorluk Sonrası: Sovyetler Birliği ve Rus, Osmanlı ve Habsburg İmparatorlukları içinde, Ed. Karen Barkey, Mark Von Hagen, çev. Ebru Kılıç, Versus Kitap, İstanbul, 1997MÜNKLER Herfried, İmparatorluklar, Eski Roma’dan ABD’ye Dünya Egemenliğinin Mantığı, çev. Zehra Aksu Yılmazer, İletişim Yayınları, İstanbul, 2012SCHMİTT Carl, “Kara ve Deniz”, Tarih ve Siyaset Üzerine İki Deneme, çev. Gültekin Yıldız, Paradigma Yayınları, İstanbul, 2009SCOTT James C., Devlet Gibi Görmek: İnsanlık Durumunu Geliştirmeye Yönelik Projeler Nasıl Başarısız Oldu?, çev. Nil Erdoğan, Versus Kitap, 2008STEİNWEG Marcus, Aşikârlık Dehşeti: Sahte Kesinlikler, çev. Erkan Ünal, İthaki Yayınları, İstanbul, 2019TAHİR Kemal, Notlar 13/Sosyalizm, Toplum ve Gerçek, Bağlam Yayınları, İstanbul, 1992TAHİR Kemal, Notlar/Çöküntü, Bağlam Yayınları, İstanbul, 1992TİLLY Charles, “İmparatorluklar Nasıl Yıkılır”, İmparatorluk Sonrası: Sovyetler Birliği ve Rus, Osmanlı ve Habsburg İmparatorlukları, , s. 11-32 Ed. Karen Barkey, Mark Von Hagen, çev. Ebru Kılıç, Versus Kitap, İstanbul, 1997İnternetÜnlü Barış R., “İmparatorluk Fikrinin Gelişimi”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 237-266, 65-3, http://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423870159.pdf