“Kendiliğindenlik-Güdümlülük” Tartışmaları Çerçevesinde 15 Temmuz’a Bakmak

Number: 87 September 1, 2017
Fatih Ertugay , Ali Çiçek
TR EN

“Kendiliğindenlik-Güdümlülük” Tartışmaları Çerçevesinde 15 Temmuz’a Bakmak

Öz

Her sosyo-politik olay gibi 15 Temmuz darbe girişimi ve ona karşı gösterilen toplumsal direniş ve direnç de, toplumsal ve politik alanda bir takım sonuçlar meydana getirdi ve getirmeye de devam edecek gibi gözükmektedir. Bu sonuçlardan birisi de 15 Temmuz’un, rekabet halindeki politik iddialar ile bunların teori ve politik eylemden neşvünema bulan söylem repertuarları üzerinde oluşturduğu çarpıcı etkidir. 15 Temmuz gecesi ve sonrasındaki kitlesel mobilizasyon, bu hareketliliğe dönük iki farklı bakış açısını da beraberinde getirdi. Bunlardan ilki, söz konusu hareketliliğin büyük oranda bir kendiliğindenlik içerdiği, bireysel ölçekte duygusal ve rasyonel gerekçelerin aynı anda tetiklediği bir kararın ürünü-sonucu olduğu; ikincisi ise, bu hareketliliğin büyük oranda sistematik çağrılar ve organizasyonel yapıların uyandırması ve kanalize etmesinin ürünü-sonucu olduğu yönündedir. İkinci bakış açısına göre bu nedenlerden ötürü, bahse konu mobilizasyon, güdümlü-yönlendirilmiş bir kolektif hareketlilik olarak değerlendirilebilir.Çalışma bu iki bakış açısını, içerdikleri sosyo-politik anlamları ve göndermeleri de hesaba katarak daha önce yapılmış olan bazı saha verileri eşliğinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu analizden çıkarılabilecek muhtemel sonuçlar arasında, Türkiye’de aydın, entelektüel ve akademik çevrelerin bazı toplumsal olaylara neden ve hangi gerekçelerle, ne tür bakış açıları geliştirdiklerinin değerlendirmesi de yer alacaktır

Anahtar Kelimeler

15 Temmuz,Kendiliğindenlik,Güdümlülük,Mobilizasyon,Modernleşme

References

  1. ALKAN, Haluk, “15 Temmuz’u Anlamak: Parametreler ve Sonuçlar”, Bilig Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 79, Güz 2016.
  2. BAUMAN, Zygmunt,Siyaset Arayışı, 2. Baskı, Çev. Tuncay Birkan, Metis, İstanbul 2012.
  3. BİLGİN, Nuri, Siyaset ve İnsan, Bağlam Yayınları, İstanbul 2005.
  4. ÇETİN, Halis ve GÖRÜŞÜK, Levent, Siyaset Psikolojisi, Orion Yayınevi, Ankara 2015.
  5. ÇETİN, Halis, Krizler Kahramanlar ve Hainler, Modernleşme Geleneği 1500- 1800(I. Cilt), Orion Yayınevi, Ankara 2016.
  6. ÇOBANOĞLU, Yavuz, “İslamcılık ile Demokrasi İlişkisi”, BirGün Pazar, Yıl: 3, Sayı: 494, 28.08.2016.
  7. DEMİREL, Tanel, “15 Temmuz Darbe Girişimi: İlk İzlenimler”, Hür Fikirler, http://www.hurfi- kirler.com/15-temmuz-darbe-girisimi-ilk-izlenimler-tanel-demirel/, (erişim:05.07.2017).
  8. DOĞAN, Sevinç, “Kefaretçi Eylem, Siyasal Özneleşme ve Mobilizasyon”, Birikim Aylık Sosya- list Kültür Dergisi, Sayı: 330, Ekim 2016.
  9. ERTUGAY, Fatih, 15 Temmuz Darbe Girişimi: Hatırladıklarımız ve Hatırlayacaklarımız, Kadim Yayınları, Ankara 2017.
  10. ERTUGAY, Fatih, “Bugünden 15 Temmuz’a Bakmak”, Diyanet Dergisi, Sayı:319, Temmuz 2017.
APA
Ertugay, F., & Çiçek, A. (2017). “Kendiliğindenlik-Güdümlülük” Tartışmaları Çerçevesinde 15 Temmuz’a Bakmak. Liberal Düşünce Dergisi, 87, 89-105. https://izlik.org/JA27PJ75RE