Sovyetler Birliği’nde Dil Politikası

Number: 88 December 1, 2017
Mehmet Uzman
TR EN

Sovyetler Birliği’nde Dil Politikası

Öz

20. yüzyılın başlarında dünyayı derinden sarsan en önemli siyasî olayın Rusya’da gerçekleşen 1917 Ekim Devrimi, diğer bir ifadeyle Bolşevik İhtilali olduğunu söyleyebiliriz. Tabiî bu ihtilalin en önemli neticesi ise 1922 yılında Sovyetler Birliği’nin kurulması olmuştur. Birlik’in kurulması ise en çok Türk Dünyası’nı etkilemiştir. Rusya’nın hâkim ve kurucu üye sıfatıyla uyguladığı milletler politikası ve bunun başat unsuru olan dil politikası Türk dillerini derinden etkilemiştir. Diğer bir ifadeyle Sovyetler Birliği örneği dile iradî müdahalenin en çarpıcı örneklerini sergilemiştir. Yazı sistemlerinden kelime hazinesine kadar Rusça dışındaki bütün diller bu politikalardan köklü bir şekilde etkilenmiştir. Bu makalede Sovyetler Birliği’nde uygulanan dil politikası incelenecektir. Birlik dağıldıktan sonra bağımsızlıklarına kavuşan ülkelerde uygulanan “tersine” denebilecek dil politikalarına da değinilecektir

Anahtar Kelimeler

Sovyetler Birliği,dil politikası,milletler politikası,Yafet dil teorisi

References

  1. BALDAUF, I., Schrift Reform Und Schriftwechsel Bei Den Muslimischen Rußland -und Sowjettür- ken: Symptome Der Ideengeschichtlichen Und Kulturpolitischen Entwicklung, Akademiai Kiado Yayınları, Budapest 1993.
  2. BELEVİTSKİY, S., “О Çom Şol Spor”, Revolyutsiya i Yazık, 1931, no. 1, s. 11-20
  3. BRASS, P. R., “Language and National Identity: Soviet Union and India”, , A. J. Motyl (edit.), Thinking Theoretically About Soviet Nationalities: History and Comparison in the Study of the USSR, Colombia University Yayını, New York 1995, s. 99-128.
  4. BRUCHIS, M., “The Effect of the USSR’s Language Policy on the National Languages of Its Turkic Population”, Yaacov Ro’i (edit.), The USSR and the Muslim World: Issues in Domes- tic and Foreign Policy, Allen and Unwin, London 1984, s. 129-147.
  5. FİERMAN, W., Language Planning and National Development: The Uzbek Experience, The Ha- gue: Mouton yayını., Berlin-New York 1991
  6. GÖLE, N., Mühendisler ve İdeoloji: Öncü Devrimcilerden Yenilikçi Seçkinlere, Metis Yayınları, İstanbul 1998.
  7. GRANDE, G., “N. Ya. Marr i Novoe Uçenie o Yazıke”, Revolutsiya i Natsionalnosti, 1935, no. 2, s. 36-42.
  8. GULYAMOV, A. G., “Razvitie Uzbekskogo Literaturnogo Yazıka v Sovetskiy Period”, UzSSC Fenler Akademiyasining Ahboroti, 1948, no. 5, s. 15-22.
  9. GULYAMOVA, M., İz İstorii Formirovaniya Uzbekskoy Sovetskoy İntelligentsii (1933-1937), Taşkent 1962.
  10. HAARMANN, H., Language in Ethnicity: a view of basic ecological relations, Mouten de Gruy- ter, Berlin-New York 1986.
APA
Uzman, M. (2017). Sovyetler Birliği’nde Dil Politikası. Liberal Düşünce Dergisi, 88, 41-56. https://izlik.org/JA75MB83EX