Aristoteles versus Hegel: Antik Bilgeliğin Çarpıtılması Üzerine Notlar
Öz
Aristoteles’in siyaset felsefesi kendisinden sonraki birçok düşünürün etkisine kapılarak kendi zamanına uyarladığı ve aşmaya çalıştığı bir doruk noktasıdır. Aristoteles, Platon’un idea ile gerçek dünya arasında kurduğu karşıtlığı ve idealist felsefeyi (tabii materyalist felsefeyi de) madde-form öğretisi aracılığıyla aştı. Platon’un ve daha sonra birçoklarının idealizm-materyalizm karşıtlığına karşı, Aristoteles varlığı ve gerçekliği “oluş” temelinde ele aldı ve bu karşıtlığın geçersizliğini ilan etti. Maddesiz form, formsuz madde olamayacağı için Platon bir çıkmaza giriyor ve maddeyi forma feda ediyordu. Halbuki Aristoteles’te madde ve form iç içe geçmiş, birbirini tamamlayan birlik veya bütünlüktür. Varlık bu birlik içinde kendini yaratma potansiyelini açığa çıkarır ve doğal olan ereğinin peşinden ilerledikçe kendini geçekleştirir. Aristoteles’te doğal olan şey aynı zamanda erekseldir.
References
- AKARSU, Bedia, (1998), Çağdaş Felsefe, İstanbul: İnkılap Yayınları.
- ARİSTOTELES, (1990), Politika, Çev: Mete Tuncay, İstanbul: Remzi Yayınları.
- ARİSTOTELES, (1999), Eudemos’a Etik, Çev: Saffet Babür, Ankara: Dost Yayınları.
- ARNHART, Larry, (2004), Siyasi Düşünce Tarihi, Çev: Ahmet Kemal Bayram, Ankara: Adres Yayınları.
- BAĞCE, H.Emre, (2003), “Küresel Savaşların Eşiğinde Kant ve Hegel’i Yeniden Oku- mak”, Doğu Batı, Sayı 24, ss.105-123.
- BAĞCE, H.Emre, (2004),“Modernliğin Temelleri ve İkircikli Serüveni”, Modernlik ve Modernleşme Sürecinde Türkiye, (Der.), Güngör Erdumlu, Ankara: Babil Yayınları.
- CHAMBERS, G. William Keith, (1998), İlk Çağ Felsefesi Tarihi, Çev: Ahmet Cevizci, An- kara: Gündoğan Yayınları.
- CHİROT, Daniel, (1985), “The Rise of the West”, American Sociological Review, Cilt 50, ss.181-195.
- ELSTER, John, (1985), “Rationality, Morality and Collective Action”, Ethics, Cilt 96, No 1, ss.136-155.
- GELLNER, Ernest, (1992), Reason and Culture: The Historic Role of Rationality and Ra- tioralism, Oxford: Blackwell.