Sosyalist İktisadi Hesaplama Tartışması: Metodolojik Bir İnceleme
Öz
İktisadi hesaplama tartışmasında Mises ve Hayek tarafından sosyalizme yöneltilen eleştiriler, aynı zamanda hâkim iktisat modelinin de eleştirileri olarak ele alınmalıdır. Walrasgil genel denge ve tam rekabet piyasası modelleri sosyalist iktisatçılar Taylor ve Lange tarafından sosyalizmin ekonomik olarak başarılı olacağını göstermek için kullanılmıştır. Hem liberal hem de sosyalist iktisatçılar tarafından, Mises ve Hayek’in bu iki modele getirdikleri eleştiriler tam olarak kavranamadığı için sosyalizmin, en azından piyasa ekonomisi kadar başarılı olacağı şeklinde yanlış bir kanı hâkim olmuştur. Yakın zamanda ortaya çıkan kompleksite iktisadının hâkim iktisada yönelttiği metodolojik eleştiriler, Mises ve özellikle Hayek tarafından yöneltilen eleştirilerin haklılığını göstermiştir. Böylece, Mises ve Hayek’in sosyalizmde iktisadi hesaplamanın imkânsız olduğu şeklindeki eleştirileri kompleksite iktisadı ile bir kez daha ortaya konmuştur. Sonuç olarak, sosyalist iktisatçıların Walrasgil genel denge ve tam rekabet piyasası modellerine dayanmayan yeni modellerle sosyalizmde iktisadi hesaplamanın mümkün olduğunu göstermeleri gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Sosyalizm , İktisadi Hesaplama Tartışması , Kompeksite İktisadı
References
- Arthur, W. Brian, Durlauf, Steven ve Lane, David, A. (1997), “Introduction: process and emergence in the economy”, W. Brian Arthur, Steven N. Durlauf ve David A. Lane (ed.), The economy as an evolving complex system II, Series in the Sciences of Complexity, Addison-Wesley, Reading, MA (1997), pp. 1-14
- Arthur, W. Brian (1999), “Complexity and the Economy”, Science, s. 284, ss. 107-109.
- Arthur, W. Brian (2013), “Complexity economics: a different framework for economic thought”, Santa Fe Institute Working Paper, 2013-04-012, ss. 1-22.
- Boeetke, Peter (2013), “Mises’in Sosyalizm’inin Önemi”, (çev. Ünsal Çetin), Liberal Düşünce, y. 22, s. 72, ss. 65-75.
- Durlauf, Steven N. (2012), “Complexity, economics, and public policy”, Politics, Philosophy & Economics, s. 11(1), ss. 45–75.
- Gloria, Sandye (2019), “From Methodological Individualism to Complexity: The Case of Ludwig Lachmann”, Review of Political Economy, c. 31, s. 2, ss. 216-232.
- Göcen, Serdar (2015), “F. A. Hayek’in Bilgisizlik Teorisi Çerçevesinde Piyasa, Denge ve Planlama”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 20, s. 3, ss.385-404.
- Gräbner, Claudius (2017), “The Complementary Relationship Between Institutional and Complexity Economics: The Example of Deep Mechanismic Explanations”, Journal of Economic Issues, c. 51, s. 2, ss. 392-400.
- Hayek, Fredrich August (1948), “Economics and Knowledge”, Fredrich August Hayek (ed.), Individualism and Economic Order, Chicago: The University of Chicago Press, ss. 33-56.
- Hayek, Fredrich August (2007), “Bilginin Toplumda Kullanımı”, (çev. Turan Yay), Liberal Düşünce, c. 12, s. 45, ss. 153-166.