Dobretsberger Dosyasına Bir Katkı: Avusturyalı Bir İktisatçının İktisadi ve Siyasi Çizgisi Üzerine
Abstract
Josef Dobretsberger, Avusturya İktisat Okulu’na mensup bir iktisatçı olarak bu okulun liberalizm, korporatizm ve sosyalizm yanlısı birçok düşünürü, iktisatçısı ve politikacısı ile dirsek teması kurmuştur. Nazi karşıtı olmasından ötürü Avusturya’dan zorunlu göç yaparak Türkiye’ye gelmiş ve İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi çatısı altında 1938-1941 arasında akademik faaliyetlerini sürdürmüştür. Bununla birlikte, Türkiye özelinde, Dobretsberger’in iktisat felsefesi ve politik serüveni yeterince irdelenmemiştir. İktisat felsefesi üzerine inşa ettiği iktisâdî sistem anlayışının ortaya konulması, ‘devletçi’ iktisat politikalarını uygulayan Türkiye’de iktisâdî düşüncenin koordinatlarının anlaşılması açısından önem arz etmektedir. Ayrıca Soğuk Savaş döneminde Avusturya’nın Doğu ve Batı Blokları arasındaki ‘tarafsızlık’ politikasına yaklaşımı da dikkat çekicidir. Bu çerçevede, makâlenin birincil amacı Dobretsberger’in iktisâdî sistemler hususunda benimsediği yolun ve yöntemin saptanmasıdır. Politik çizgisini aydınlatma çabası de ikincil amaç olarak belirlenmiştir.
Keywords
Josef Dobretsberger, İktisadi Sistemler, Soğuk Savaş, Avusturya Siyasi Tarihi, Avusturya İktisat Düşüncesi
Thanks
Bu makâleyi kaleme alırken Almanca bilmemenin olumsuz etkisini bir parça giderebilmek maksadıyla e-posta yazışmaları vasıtasıyla Avusturya “akademia”sından bâzı mühim isimlerle temas kurulmuştur: Heinz D. Kurz, Peter Rosner, Hansjörg Klausinger ve özellikle de Peter Ruggenthaler, Dobretsberger hakkında gerek ipuçları sunmaları gerekse de İngilizce kaynak tavsiyeleri ile “kolaylaştırıcı” bir katkıda bulundular. Onlara teşekkürü bir borç bilirim. Bununla birlikte makâledeki görüş ve değerlendirmeler ile muhtemel kusurların şahsıma ait olduğunu belirmek isterim.
References
- Autengruber, Peter (1996), “Univ.-Prof. Dr. Josef Dobretsberger – vom Bundesminister für soziale Verwaltung zum Obmann der Demokratischen Union”, Siegwald Ganglmair (ed.), Documentationsarchiv des österreichischen Widerstandes Jahrbuch 1996, Wien-Austria, ss. 172-203.
- Burghardt, Anton (1967), “Catholic Social Thought in Austria”, Social Research, 34 (2), pp. 369-382.
- CIA, (1950), Western Europe Division Office of Reports and Estimates: Working Paper, Division Weekly, (17.01.1950), CIA-RDP79-01090A000400030002-3.
- CIA, (1952a), Information on Dr. Josef Dobretsberger (18.02.1852), 519697e7993294098d50c173.
- CIA, (1952b), World Economic Conference Information Bulletins, (20.06.1952), CIA-RDP83-00415R012000020001-4.
- CIA, (1956a), The World Peace Movement, (01.10.1956), CIA-RDP78-00915R000300040002-2.
- CIA, (1956b), International Committee fort he Promotion of Trade (ICPT), (01.10.1956), CIA-RDP78-00915R000600140012-7.
- CIA, (1958), The International Communist Fronts in 1958, CIA-RDP78-00915R000900320080-9.
- CIA, (1971), The World Peace Council: A Soviet-Sponsored International Communist Front, CIA-RDP78-02646R000600220001-7.
- Demir, Ömer (2012), İktisat Metodolojisi, 2. Basım, İstanbul: Sentez Yayıncılık.