İmparatorluktan Cumhuriyete: Türk Siyasetinde “İktidar Boşluğunun” Doldurulması
Abstract
Mondros Mütarekesi sonrası imparatorluğun fiilen varlığını yitirmesi neticesinde bir iktidar boşluğu oluşmuştur. Devletin muhafazası amacıyla hareket eden, birçoğu yenileşme döneminde ordu içerisinde görev yapmış olan elitlerin ortaya koyduğu çaba, kısa süre içerisinde amaç ve yöntem değiştirmiştir. Ulusal egemenlik söylemini Anadolu’da dolaşıma sokan, öncülük ettiği meclis ve yönettiği ordu üzerinden iktidar boşluğunu dolduran Mustafa Kemal Paşa siyasi lider konumuna evirilmiştir. Mustafa Kemal Paşa’nın göstermiş olduğu çaba şahsi bir başarının ötesinde kısa
süre sonra kurulacak olan modern cumhuriyetin temellerini oluşturmuştur. Çalışma, Mustafa Kemal Paşa’nın geleneksel elitler ile olan mücadelesini ve Birinci Meclisin bu sürede oynadığı tarihsel rolü, iktidar ilişkileri bakımından çözümlemeyi hedeflemektedir.
süre sonra kurulacak olan modern cumhuriyetin temellerini oluşturmuştur. Çalışma, Mustafa Kemal Paşa’nın geleneksel elitler ile olan mücadelesini ve Birinci Meclisin bu sürede oynadığı tarihsel rolü, iktidar ilişkileri bakımından çözümlemeyi hedeflemektedir.
Keywords
İktidar Boşluğu, İttihat ve Terakki, Mustafa Kemal, Birinci Meclis
References
- Ahmad, Feroz (2010), “1914-1918 Savaşı Sırasında Jön Türk Politikasının İkilemi”, Mehmet Ö. Alkan (haz.), Tarık Zafer Tunaya Anısına: Yadigâr-ı Meşrutiyet, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, ss. 37-53.
- Akal, Emel (2012), Milli Mücadelenin Başlangıcında Mustafa Kemal, İttihat Terakki ve Bolşevizm, İstanbul: İletişim Yayınları.
- Akbal, İsmail ve Hacıfettahoğlu, İsmail (2018), “Milli Mücadele Dönemi-I (1919-1920): Teşkilatlanma Aşaması ve Kongreler Dönemi”, Adem Çaylak, Seyit Ali Avcu (ed.), Osmanlı’dan Günümüze Osmanlı’nın Siyasal Hayatı, Ankara: Savaş Yayınları, ss. 211-240.
- Akşin, Sina (1985), “Milli Mücadele ve İstanbul Hükümetleri”. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, c.5, İstanbul: İletişim Yayınları, ss.1176-1183.
- Akşin, Sina (1998), İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele Cilt II Son Meşrutiyet (1919-1920), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Aslan, Yavuz (1997), “Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti (23 Nisan 1920-30 Ekim 1923)”, Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek ve Salim Koca (ed.), Türkler, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, ss. 37-56.
- Atatürk, Mustafa Kemal (1967a), Nutuk Cilt: I 1919-1920, İstanbul: Türk Devrim Tarihi Enstitüsü.
- Atatürk, Mustafa Kemal (1967b), Nutuk Cilt: II 1919-1920, İstanbul: Türk Devrim Tarihi Enstitüsü.
- Ateş, Toktamış (2016), Türk Devrim Tarihi, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Aydemir, Şevket Süreyya (1993), Tek Adam Mustafa Kemal 2. Cilt 1919-1922, İstanbul: Remzi Kitabevi.