Understanding Asian City From Its Own Thoughts: A Methodology Proposition

Öz

There is an intimate relationship between space and thought.Each civilization has its own unique life style, settlements which are the living spaces of this life style, and the space organization where these settlements are arranged.Although the emergence of cities is the result of economic and religious concerns, the thoughts that shape the way of life of city builders and their followers have reproduced and shaped urban spaces. City, which is in constant change and self-renewal, has other meanings beyond its individual elements.Therefore, archeology alone is inadequate in research of the origins of cities, and the influences of the founding texts in the establishment of city and in its social life should be added to this.The lack of a multidisciplinary method of integrating such philosophy, religion and city historiography is felt more and more today, when the perception of civilization is uniformized.

The article aims to present a new methodology that will be produced from the constitutive texts.  That methodology will also change the imputative meanings of the city typology produced by Asian societies. In this context, Chinese, Indian and Iranian civilizations, which form the basis of Asiatic societies, have been studied. As a necessity of the methodology, the period during which the constitutive texts of these three civilizations from the beginning to the end have been examined.

Anahtar Kelimeler

• Space-Thought Relationship,Ancient Asian Cities,Constitutive Texts,Origin of Cities

Asya Şehrini Kendi Düşüncesinden Anlamak: Bir Metodoloji Önerisi

Öz

Mekân ile düşünce arasında kopmaz bir ilişki bulunmaktadır. Her uygarlığın kendisine özgü bir hayat biçimi, bu hayat tarzının oluşturduğu birlikte yaşama alanları olan yerleşimleri, bu yerleşimlerin düzenlendiği bir mekân organizasyonu bulunmaktadır. Her ne kadar şehirlerin ortaya çıkışı ekonomik ve dinsel kaygıların sonucu olsa da, şehri kuranların ve takipçilerinin yaşam tarzına yön veren düşünceleri şehir mekânlarını çeşitlendirerek yeniden üretmiş ve şekillendirmiştir. Sürekli bir değişim ve kendini yenileme içinde olan şehir, kendisini oluşturan tek tek öğelerin ötesinde başka başka anlamlar da içermektedir. Bu yüzden şehirlerin kökenlerine dair yapılan araştırmalarda arkeoloji tek başına yetersiz kalmakta, kurucu metinlerin şehrin kuruluşuna ve toplumsal yaşamına etkileri de buna eklenmelidir. Bu şekilde felsefeyi, dini ve şehir tarihçiliğini kaynaştıran multidisipliner bir yöntemin eksikliği, medeniyet algısının tek tipleştirildiği günümüzde daha fazla hissedilmektedir.

Bu makale, Asya toplumlarının ürettiği şehir tipolojisine yüklenen anlamların değişeceği, kurucu metinlerden yola çıkarak üretilecek yeni bir metodoloji sunmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda çalışmada Asya tipi toplumların temelini oluşturan Çin, Hint ve İran medeniyetleri üzerinde durulmuştur. Metodolojinin gereği olarak da bu üç medeniyete dair kurucu metinlerin tamamlandığı dönem hedef alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Mekân-Düşünce İlişkisi,Antik Asya Şehirleri,Kurucu Metinler,Şehirlerin Kökeni

Kaynakça

1. Adams, Robert McCorbick. 2007. The Evolution of Urban Society: Early Mesopotamia and Prehispanic Mexico. New Brunswick: Aldine Transaction.
2. Bayur, Yusuf Hikmet. 1946. Hindistan Tarihi I. Cilt. Ankara: TTK Basımevi.
3. Brandon, Samuel George Frederick. 1970. A Dictionary of Comperative Religion. London: Scribner.
4. Braudel, Fernand. 1990. Akdeniz: Mekân ve Tarih,çeviren Necati Erkurt. İstanbul: Metis Yayınları.
5. Carter, Harold. 1977. “Urban Origins: A Review” Progress in Human Geography. vol.1/1 12-32.
6. Chan, Wing-tsit. 1987. “Chinese Religion: Religious and Philosophical Texts.” Encyclopedia of Religion editor Mircea Eliade. Michigan: MacMillan.
7. Childe, Gordon. 2007. Tarihte Neler Oldu? çevirenler Alaaddin Şenel ve Mete Tunçay. İstanbul: Kırmızı Yayınları.
8. Eberhard, Wolfgang. 1987. Çin Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.

9. Fu, Zhengyuan. 1996. China’s Legalists: The Earliest Totalitarians and Their Art of Ruling. New York: An East Gate Book.
10. Göregenli, Melek. 2010. Çevre Psikolojisi: İnsan Mekân İlişkileri. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
11. Gregory, Derek, Urry, John. 1985. Social Relations and Spatial Structures. Hampshire: Macmillan.
12. Günaltay, Mehmed Şemseddin. 1919. Tarih-i Edyan. İstanbul: Kanaat Matbaa ve Kitabhanesi.
13. Harvey, David. 2003. Sosyal Adalet ve Şehir, Çeviren M. Moralı. İstanbul: Metis Yayınları.
14. Hatt, Paul K. & Reiss, Albert J. Jr. 2002. “Kentsel Yerleşimlerin Tarihi.” 20. Yüzyıl Kenti, derleyen ve çeviren Bülent Duru ve Ayten Alkan. Ankara: İmge Kitabevi. (27-35).
15. Hinnells, John R. 1988. The Penguin Dictionary of Religions. London: Penguin Books.
16. Işım, Mehmet Ali. 1976. Upanişadlar: Tanrının Soluğu. İstanbul: Dergah Yayınları.
17. Johnston, Ian. 2010. The Mozi: A Complete Translation. Hong Kong: The Chinese University Press.
18. Kramer, Samuel Noah. 2000. Tarih Sümerde Başlar. İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
19. Legge, James. 1885. The Sacred Books of China, The Text of Confucianism, Part IV: The Li Ki, XI-XLVI.Oxford: Clarendon Press.
20. Mumford, Lewis. 2007. Tarih Boyunca Kent: Kökenleri, Geçirdiği Dönüşümler ve Geleceği. Çevirenler Gürol Koca, Tamer Tosun. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
21. Sait Halim Paşa. 2012. Buhranlarımız ve Son Eserleri, hazırlayan M. Ertuğrul Düzdağ. İstanbul: İz Yayıncılık.
22. Suzuki, Daisetz Teitaro. 2012. Çin Felsefesi Tarihi, çeviren Ahmet Aydoğan. İstanbul: Say Yayınları.
23. Tuna, Korkut. 2013. Toplum Açıklama Girişimi Olarak Şehir Teorileri. İstanbul:İz Yayıncılık.
24. Ülken, Hilmi Ziya. 1992. Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi. İstanbul: Ülken Yayınları.
25. Wei, Wu. 2005. A Tale of the I Ching, How The Book of Changes Began: An Enchanted Journey into the Origins and Inner Workings of the I Ching. Malibu: Power Press.
26. Wenren, Jun. 2013. Ancient Chinese Encyclopedia of Technology: Translation and Annotation of the Kaogong Ji (the Artificier’s Record). London and New York: Routledge.
27. Wheatley, Paul. 1971. The Pivot of the Four Quarters, A Preliminary Enquiry into the Origins and Character of the Ancient Chinese City. Edinburgh: Edinburgh University Press.
28. White, Jon Manchip. 1963. Everyday Life in Ancient Egypt. Mineola, New York: Dover Publications.
29. Wilhelm, Richard. 2013. I Ching ya da Değişimler Kitabı, çeviren Levent Özşar. Bursa: Biblos Kitabevi.
30. Yıldırım, Nimet. 2011. Ardavirafname. İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
31. Yu-Lan, Fung. 2009. Çin Felsefesi Tarihi çeviren Fuat Aydın. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.