FEN LİSESİNDE GÖREVLİ ÖĞRETMENLERİN YAŞADIĞI SORUNLARIN BELİRLENMESİ (HAKKARİ FEN LİSESİ ÖRNEĞİ)

Abstract

Fen liseleri bilim ve teknolojik anlamdaki gelişmelere ilgi duyan, matematik ve fen alanlarında başarılı öğrencilerin yer aldığı kurumlardır. Bu kurumlarda çalışan öğretmenlerin kurumun amaçlarının gerçekleştirilmesindeki rolü son derece önemlidir. Çünkü öğretmenler, ülkenin kalkınmasında önemli bir yeri olan genç kuşakların yetiştirilmesinde önemli bir görevi üstlenmişlerdir. Bu nedenle öğretmenlerin işlerini en iyi şekilde yapabilmeleri için öncelikle iyi yetiştirilmeleri ve sonra da kendilerini işe vermelerini sağlayacak uygun koşulların sağlanması gerekmektedir. Bu araştırmada Fen Lisesi öğretmenlerinin fiziksel alanla, öğretim programıyla, öğrencilerle, velilerle ve yönetimle ilgili yaşadığı sorunlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Hakkari Fen Lisesi’nde görev yapan uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 10 öğretmen oluşturmuştur. Öğretmenlerin seçiminde cinsiyet, branş ve kıdem yıllarının farklı olmasına özen gösterilmiştir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmada, öğretmen görüşlerinin belirlenmesi için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme öncesinde görüşmenin yapılacağı yer ve zaman araştırmacı ve katılımcı ile belirlenmiştir. Araştırmacılar tarafından hazırlanan görüşme formu beş ana başlığın altında yer alan üçer sorudan oluşmaktadır. Araştırmanın sonuçlarına göre fen lisesi öğretmenlerinin okulun fiziksel alanıyla, öğretim programıyla, öğrenciyle, yönetimle ve velilerle ilgili sorunlar yaşadığını ortaya çıkmıştır. Bir ülkenin kalkınmasında ve gelişmesinde nitelikli bireylerin yetişmesini sağlayacak olan kurumların başında gelen fen liselerindeki öğretmenlerin sorunlarının giderilmesi bu kurumlardan beklenen performansın gerçekleşmesini sağlayacaktır.

Keywords

• Fen lisesi
• Fiziki alan
• Öğretim programı
• Veli
• Yönetim

Determining the Problems Experienced by Science High School Teachers(Hakkari Science High School Example)

Abstract

Science high schools are institutions that host students who are interested in scientific and technological developments and who are successful in mathematics and science. The role of teachers working in these institutions is extremely important in achieving the goals of the institution. Because teachers have undertaken an important task in raising young generations who have an important place in the development of the country. For this reason, in order for teachers to do their job in the best way possible, they must first be well trained and then provide appropriate conditions that will enable them to devote themselves to the job. This research aims to determine the problems experienced by Science High School teachers regarding the physical space, curriculum, students, parents and management. The study group of the research consisted of 10 teachers working at Hakkari Science High School in the 2023-2024 academic year, selected by convenient sampling method. In the selection of teachers, care was taken to ensure that their gender, branch and years of experience were different. A case study, one of the qualitative research designs, was used in the study. In the study, a semi-structured interview form was used to determine teachers' opinions. Before the interview, the place and time of the interview were determined with the researcher and the participant. The interview form prepared by the researchers consists of three questions under five main headings. According to the results of the research, it was revealed that science high school teachers had problems with the school's physical space, curriculum, students, administration and parents. Solving the problems of teachers in science high schools, which are among the institutions that will raise qualified individuals in the development and development of a country, will ensure the expected performance of these institutions.

Keywords

• Science high school
• Physical environment
• Curriculum
• Parent
• Management.

References

1. Abazoğlu, İ., Yıldırım, O. & Yıldızhan, Y. (2016). Geçmişten günümüze Türk eğitim sisteminde öğretmen yetiştirme. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(6),143-160. https://dergipark.org.tr/tr/pub/goputeb/issue/34311/379503#article_cite
2. Akaygün, S., Elmas, R., Kara, H., Karataş, F.Ö. & Yıldırım, G. (2016). Fen lisesi kimya öğretmenlerinden bir yansıtma: güncellenen kimya öğretim programı ile ilgili görüşler. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,18(2), 737-770. https://doi.org/10.17556/jef.36724
3. Aslanargun, E. & Özakça, B. (2015). Akademik başarıları yüksek olan öğrencilerin başarı düzeylerine ailelerinin katkıda bulunma biçimleri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(3), 9-21. https://doi.org/10.18037/ausbd.77527
4. Bal, R. (2020). Türkiye’de ilk fen lisesinin açılış süreci, bilimsel gelişmeler ve değerlendirmeler. Kesit Akademi Dergisi,6(25), 481-496. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kesitakademi/issue /59177/849577#article_cite
5. Blase, J. J. (1986). A qualitative analysis of sources of teacher stress: consequences for performance. American Educational Research Journal, 23, 13-40.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç, E., Çakmak, A., Özcan, E., Karadeniz, Ş. & Demirel F. (2011). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. (10. Baskı) Pegem yayınları.
7. Constantino, S. M. (2002). High School Student Perspectives on the Interaction Between Family Involvement and Peer Relationship on Their Own School Engagement Practice, Dissertation submitted to the Faculty of the Virginia Polytechnic Institute and Atate University, Virginia.
8. Çakmak, Ö. (2008). Eğitimin ekonomiye ve kalkınmaya etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 11, 33-41. https://dergipark.org.tr/tr/pub/zgefd/issue/ 47957/606767#article_cite

9. Çelikten, M., Şanal, M. & Yeni, Y. (2005). Öğretmenlik mesleği ve özellikleri. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(19), 207-237. https://dergipark.org.tr/tr/pub/erusosbilder/issue/ 25118/265225#article_cite
10. Çevik, O. & Çakır, E. (2023). Eğitim kurumlarında algılanan hizmet kalitesinin belirlenmesine yönelik bir inceleme: Karaman Tobb Fen Lisesi örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 25(44), 257-278. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kmusekad/issue/78068/1232812#article_cite
11. Demir, G. (2020). Çok kriterli karar verme teknikleri ile aynı dilimdeki fen liselerinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
12. De Jesus, S. N. & Conboy, J. (2001). A stress management course to prevent teacher distress The International Journal of Educational Management 15, 131-137.
13. Edwards, N. C. (2006). School facilities and student achievement: student perspectives on the connection between the urban learning environment and student motivation and performance. Doctorate Thesis, Philosophy Department of the Ohio State University, Ohio, America.
14. Erjem, Y. (2005). Eğitimde yabancılaşma olgusu ve öğretme: Lise öğretmenleri üzerine sosyolojik bir araştırma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(4), 395-417. https://dergipark.org.tr/ tr/pub/tebd/issue/26122/275175#article_cite
15. Epstein J.L. & Jonsorn N.R. (2004). School, Family and Community Partnerships Link the Plan. The Educatıon Dıgest, 69 (6), 19-23
16. Geçer, A.K. (2010). Teknik öğretmen adaylarının öğretim teknolojisi ve materyal geliştirme dersine yönelik deneyimleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi,7(2), 1-25. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yyuefd/issue/13710/165987#article_cite
17. Gürgün, M. (1980). Üstün Beyin Gücü Eğitimi ve Fen Lisesi Tecrübesinin Sosyo-Ekonomik Bakımdan Değerlendirilmesi. Ankara: Devlet Planlama Teşkilatı Yayını. https:// dergipark.org.tr/tr/pub/kesitakademi/issue/59177/849577
18. Harrison, S. (2003). Mutlu Çocuk. (Çeviren, Murat Sağlam) 1.Basım, İstanbul: Dharma Yayınları.
19. Helvacı, M. A., & Aydoğan, İ. (2011). Etkili okul ve etkili okul müdürüne ilişkin öğretmen görüşleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 41-60. https://doi.org/10.12780/UUSBD91
20. Herndon, M. K. (2001). The Role of Family in the Successof African American Collage Students, Dissertation submitted to the Faculty of the Virginia Polytechnic Institute and Atate University, Virginia.
21. Kavcar, C. (2002). Cumhuriyet Döneminde dal öğretmeni yetiştirme. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 35(1-2), 1-14. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000058
22. Lackney, J. A. (1999). Why optimal learning environment matter. Mississippi: Mississippi State University, Mississippi State Educational Design Institute.
23. Lyons, J. B. (2001). Do school facilities really impact a child’s education? 12 Şubat 2010 tarihinde http://www.cefpi. org:80/issuetraks.html adresinden alınmıştır.
24. Metin, O. & Ünal, Ş. (2022). İçerik analizi tekniği: iletişim bilimlerinde ve sosyolojide doktora tezlerinde kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (Özel Sayı 2), 273-294. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227356
25. Ozan- Leymun, Ş., Odabaşı, H.F. & Kabakçı-Yurdakul, İ. (2017). Eğitim ortamlarında durum çalışmasının önemi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 5(3), 367-385. https://dergipark.org.tr/tr/pub/enad/issue/32382/360180#article_cite
26. Pithers, R. T. & Fogarty, G. J. (1995). Occupational stress among vocational teachers’. British Journal of Educational Psychology, 65, 3-14.
27. Resmi Gazete. (2006). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/12/20061223-9.htm. Erişim tarihi: 15. 01. 2024
28. Russell, D. W., Altmaier, E., & VanVelzen, D. (1987). Job-related stress, social support, and burnout among classroom teachers. Journal of Applied Psychology, 72, 269-274.
29. Sağlam, M & Çiçek S. A. (2005). Öğretmenlik mesleğinin maddi yönüne ilişkin genel bir değerlendirme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(3), 317-328. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26123/275186#article_cite
30. Sarıbaş, S. ve Babadağ, G. (2015). Temel eğitimin temel sorunları. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 3(1), 18-34. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ajeli/issue/1524/18724 #article_cite Starr, L. (2003). A Dozen activities to Promote Parent Involvement.
31. Şensoy, S. & Sağgöz, A. (2015). Öğrenci başarısının sınıfların fiziksel koşulları ile ilişkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 87-104. https://dergipark. org.tr/tr/pub/kefad/issue/59449/854074#article_cite
32. Sinclair, K. E., & Ryan, G. (1987). Teacher anxiety, teacher effectiveness, and student anxiety. Teacher and Teacher Education, 3, 249-253.
33. Subaşı, M. & Okumuş, K. (2017). Bir Araştırma Yöntemi Olarak Durum Çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419-426. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunisosbil/issue/34503/424695#article_cite
34. Suna, H.E., Gür, B.S., Gelbal, S. & Özer, M. (2020). Fen lisesi öğrencilerinin sosyoekonomik arka planı ve yükseköğretime geçişteki tercihleri. Yükseköğretim Dergisi,10(3), 356-370. https://doi.org/10.2399/yod.20.734921
35. Şahin, M. (2021). Uzaktan eğitim sürecinde öğretmenlerin yaşadığı sorunlar. Journal of History School, 52, 1734-1757. http://dx.doi.org/10.29228/Joh.50089
36. Taşar, H. H. (2021). Fen liselerinin vizyon, misyon ve değer ifadelerinin incelenmesi: Ankara ili örneği. 21. Yüzyılda Eğitim Ve Toplum, 10(28), 205-224. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ egitimvetoplum/issue/62961/955637#article_cite
37. Türk, E. (2018). Fen lisesi öğrencileri üstün yetenekli mi? üstün yeteneklilerin eğitiminde fen liselerinin önemi. Milli Eğitim Dergisi, 47(1), 437-444. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ milliegitim/issue/40518/483369#article_cite
38. Vandier, B. (2011). The impact of school facilities on the learning environment. Doctorate Thesis, Capella University, America.
39. Yavuz, C. & Karadeniz, C. B. (2009). Sınıf öğretmenlerinin motivasyonunun iş tatmini üzerine etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(9), 508-519. http://earsiv.odu.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11489/2823/Sınıf%20Öğretmenlerinin%20Motivasyonunun%20İş%20Tatmini%20Üzerine%20Etkisi.pdf?sequence=1&isAllowed=y
40. Yazıcı, H. (2009). Öğretmenlik mesleği, motivasyon kaynakları ve temel tutumlar: kurumsal bir bakış. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(1), 33-46. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefdergi/ issue/49070/626125#article_cite
41. Yılmaz, A. & Ceylan, Ç.B. (2011). İlköğretim okul yöneticilerinin liderlik davranış düzeyleri ile öğretmenlerin iş doyumu ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17(2), 277-394. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kuey/issue/10328/126615#article_cite.