Conference Paper

Küresel Gıda Güvenliği Riski: Ug99 Kara Pas Irkı

Volume: 10 Number: 3 December 26, 2019
EN TR

Küresel Gıda Güvenliği Riski: Ug99 Kara Pas Irkı

Abstract

Tüm dünya da buğday (Triticium sp.) sürdürülebilir gıda güvenliği için önemli besinler arasında yer almaktadır. Bu nedenle üretimi kritik düzeyde önemlidir. Fungal bir etmen olan kara pas (Puccinia graminis f. sp. tritici Erikss. & Henning) hastalığı, buğdayın yaprak, sap ve başaklarında görülmektedir. Hastalık tane ve saman, verim ve kalitesini farklı düzeylerde olumsuz etkilemektedir. Epidemi şartlarında hassas çeşitler de %90’a varan verim kayıplarının oluşabileceği de bilinmektedir. 1999 yılında Ug99 (TTKSK) kara pas ırkı belirlenmiştir. Yürütülen reaksiyon test çalışmaları sonucu, test edilen buğday genetik materyallerinin %90’ının bu ırka karşı hassas olduğu belirlenmiştir. Irk nedeniyle oluşabilecek epideminin bir sonucu olarak, dünya buğday üretiminde %19 düzeyinde azalma olabileceği ve 1 milyar kişinin etkilenebileceğine ilişkin senaryonun varlığı bilinmektedir.

Küresel gıda güvenliğinin sağlanması için uluslararası araştırma kuruluşları ve muhtemel risk altındaki ülkelerin katılımlarıyla Norman Borlaug öncülüğünde Borlaug Küresel Pas Girişimi (Borlaug Global Rust Initiative) oluşturulmuştur. Girişim tarafından yürütülen ve öne çıkan bazı çalışmaları şunlardır. 1) Ug99 kara pas ırkının hareketinin izlenmesi. 2) Ulusal ve uluslararası buğday materyallerinin Kenya ve Etiyopya tarla şartlarında da reaksiyonlarının belirlenmesi. 3) Oluşabilecek zararın en alt düzeye indirilmesi için bitki koruma önerilerinin sunulması. 4) Eğitim çalışmalarıyla insan kaynağı geliştirilmesi. 5) Uluslararası bilgilendirme için çalıştaylar düzenlenmesi olarak, özetlenebilir.

Yapılan çalışmalar başta rüzgarla yayılan hastalıklar olmak üzere, benzer hastalıkların kontrolünde model alınarak çözüm üretilmesine katkı sağlayabilir.

Keywords

Thanks

Çalışmanın derlenmesine bilgi, tecrübe, öneri ve öngörüleri ile katkı sağlayan sayın Lütfi ÇETİN, Dr. Fazıl DÜŞÜNCELİ ve Seval ALBUSTAN’a teşekkürü bir borç biliriz.

References

  1. 1)Akan, K., Mert, Z., Çetin, L., Salantur, A., Yazar, S., Dönmez, E., Özdemir, B., Yalçın, S:, Özer, Y. ve Wanyera, R. (2012). Bazı Buğday Genotiplerinin Lokal Sarı Pas ve Kara Pas Irklarıyla Ug99 Kara Pas Irkına Reaksiyonlarının Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 21 (1): 22-31
  2. 2)Akkaya, A. (1994). Buğday Yetiştiriciliği, Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Genel Yayın No: 1, Ders Kitapları Yayın No: 1, Kahramanmaraş.
  3. 3)Aktaş, H. (2001). Önemli Hububat Hastalıkları ve Sürvey Yöntemleri Kitapçığı Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müd. Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı 80 s. Ankara.
  4. 4)Anonim, (2008). Zirai Mücadele Teknik Talimatları, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Yayınları.
  5. 5)Anonim, (2019a). USDA, https://www.usda.gov/oce/commodity/wasde/ (Erişim tarihi 24.07.2019)
  6. 6)Anonim, (2019b). TÜİK, 2017. http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1001 (Erişim tarihi 24.07.2019)
  7. 7)Anonim, (2019c). The Borlaug Global Rust Initiative (BGRI) www.globalrust.org (Erişim tarihi 24.07.2019)
  8. 8)Bonman, J.M., Bockelman, H.E., Jin, Y., Hijmans, R.J. and Gironella, A.I.N. (2007). Geographic distribution of stem rust resistance in wheat landraces. Crop. Sci., 47, 1955-1963.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Conference Paper

Publication Date

December 26, 2019

Submission Date

September 24, 2019

Acceptance Date

December 5, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 10 Number: 3

APA
Koç, K., & Akan, K. (2019). Küresel Gıda Güvenliği Riski: Ug99 Kara Pas Irkı. Mantar Dergisi, 10(3), 41-49. https://doi.org/10.30708/mantar.624079
AMA
1.Koç K, Akan K. Küresel Gıda Güvenliği Riski: Ug99 Kara Pas Irkı. Mantar Dergisi. 2019;10(3):41-49. doi:10.30708/mantar.624079
Chicago
Koç, Kander, and Kadir Akan. 2019. “Küresel Gıda Güvenliği Riski: Ug99 Kara Pas Irkı”. Mantar Dergisi 10 (3): 41-49. https://doi.org/10.30708/mantar.624079.
EndNote
Koç K, Akan K (December 1, 2019) Küresel Gıda Güvenliği Riski: Ug99 Kara Pas Irkı. Mantar Dergisi 10 3 41–49.
IEEE
[1]K. Koç and K. Akan, “Küresel Gıda Güvenliği Riski: Ug99 Kara Pas Irkı”, Mantar Dergisi, vol. 10, no. 3, pp. 41–49, Dec. 2019, doi: 10.30708/mantar.624079.
ISNAD
Koç, Kander - Akan, Kadir. “Küresel Gıda Güvenliği Riski: Ug99 Kara Pas Irkı”. Mantar Dergisi 10/3 (December 1, 2019): 41-49. https://doi.org/10.30708/mantar.624079.
JAMA
1.Koç K, Akan K. Küresel Gıda Güvenliği Riski: Ug99 Kara Pas Irkı. Mantar Dergisi. 2019;10:41–49.
MLA
Koç, Kander, and Kadir Akan. “Küresel Gıda Güvenliği Riski: Ug99 Kara Pas Irkı”. Mantar Dergisi, vol. 10, no. 3, Dec. 2019, pp. 41-49, doi:10.30708/mantar.624079.
Vancouver
1.Kander Koç, Kadir Akan. Küresel Gıda Güvenliği Riski: Ug99 Kara Pas Irkı. Mantar Dergisi. 2019 Dec. 1;10(3):41-9. doi:10.30708/mantar.624079

The works submitted to our journals are first judged grammatically. After this phase, articles are sent two reviewers. If necessary, the third reviewer is assessed. In the publication of works, a decision is made by evaluating the level of contribution to science and readers within the criteria specified in the writing rules. Reviewers are requested to submit their assessments within 30 days at the latest. The reviewers' evaluations and the answers to these evaluations are reviewed by the editor and it is decided whether the work will be published or not.

International Peer Reviewed Journal

The journal doesn’t have APC or any submission charges

Creative Commons Lisansı
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License