Bir Osmanlı Kadısının Gözüyle Siyaset: Letâifü’l-efkâr ve kâşifü’l-esrâr Yahut Osmanlı Saltanatını Fıkıh Diliyle Temellendirmek

Öz
Bu çalışma, bir Osmanlı kadısı olan Hüseyin b. Hasan es-Semerkandî’nin Arapça olarak muhtemelen
935/1529 yılında kaleme alıp Letâifü’l-efkâr ve kâşifü’l-esrâr adını verdiği ve Kanûnî Sultân
Süleyman devri vezir-i azamı İbrahim Paşa’ya ithaf ettiği ansiklopedik mahiyetteki eser çerçevesinde
Osmanlı siyaset düşüncesinin fıkıh ilmiyle irtibatlı eserlere sahip olup olmadığı noktasındaki
belirsizliğe ışık tutmayı hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler: Osmanlı siyaset düşüncesi, siyasî-fıkhî ahkâm, adalet, hilâfet.
The Politics from the Perspective of an Ottoman Judge: Latāif al-afkār va kāshif al-asrār or
an Explanation of the Ottoman Sultanate from the Perspective of Islamic Jurisprudence
Abstract
The study aims to enlighten the question of whether there is a study penned from a fiqhī approach
in the literature of Ottoman political thought or not. Methodologically, the study focuses
on an encyclopaedic book, Latāif al-afkār va kāshif al-asrār written in Arabic probably in 935/1529
by Husain bin al-Hasan al-Samarqandī, an Ottoman judge, and dedicated to Ibrahim Pāshā,
Grand Vizier of Sultan Sulaymān the Lawyer.
Keywords: Ottoman political thought, politico-juridical ahkâm, justice, caliphate.