-

Abstract

Objectives: Diabetes is an important disease with an every day increasing prelevance. Diabetes patients experience psychological problems as well as physical problems which may negatively influence treatment process. If the psychological distress level of patients and related factors were determined, more healthy physical treatments could be carried out. For this reason, the aim of this study was to assess anxiety, depression and psychological distress (total score of anxiety+depression) and the related factors (i.e., ways of coping, perceived social support, self efficiency in relation to diabetes, expressed emotions, and loss of resources) among patients with Type 2 diabetes in the light of the scope of Conservation of Resources theory.Patients and Methods: Sociodemographic and Illness Information form and also six different scales about psychological distress and related factors were administered to 116 diabetes patients. To investigate the relationship between the variables the independent samples t test, regression and correlation analysis were performed.Results: It was found that nearly half of the diabetes patients exprienced high levels of anxiety and depression. More importantly, it was observed that helplessness coping and resource loss were positively related to all psychological problems. However, optimistic coping was negatively associated with such psychological problems. In addition, it was indicated that increased emotional over-involvement domain of expressed emotion was only associated with decrease in general psychological distress.Conclusion: It was found that resource loss, coping strategies and expressed emotions were found to be related to psychological distress. It was suggested that psychological intervention programs should focus on issues identified in this study

Keywords

• Type 2 diabetes, Depression, Anxiety

Diyabet hastalarının ruhsal sorunlarının Kaynakların Korunması kuramı kapsamında incelenmesi

Abstract

ÖZET Amaç: Diyabet, her geçen gün yaygınlığı artan önemli bir hastalıktır. Diyabet hastaları fiziksel sorunlar yanında pek çok ruhsal sorunla karşılaşmakta ve bu sorunlar hastaların tedavi süreçlerini de olumsuz etkileyebilmektedir. Hastaların yaşadığı ruhsal sorunların düzeyi ve ilişkili olduğu faktörler belirlenerek tedavi edilirse fiziksel tedavileri de daha sağlıklı yürütülebilir. Bu nedenle, bu araştırmanın amacı Tip 2 diyabet hastalarının kaygı, depresyon ve genel ruhsal sorunlarıyla (kaygı+depresyon toplam puanı) ilişkili faktörlerin (baş etme yolları, algılanan sosyal destek, öz yeterlik, duygu dışa vurumu ve kaynak kaybı) Kaynakların Korunması kuramı kapsamında incelenmesidir. Hastalar ve Yöntem: Araştırmaya toplam 116 diyabet hastası katılmıştır. Sosyo-demografik ve Hastalıkla İlgili Bilgi Formu’nun yanı sıra 6 ayrı ölçek uygulanmıştır. Değişkenler arası ilişkilerin incelenmesi için bağımsız gruplar için t testi, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Diyabet hastalarının yaklaşık yarısının yüksek düzeyde kaygı ve depresyon yaşadıkları bulunmuştur. Çaresiz baş etme ve kaynak kaybının ruhsal sorunların tümüyle pozitif yönde ilişkili olduğu, iyimser baş etmenin ise tüm ruhsal sorunlarla negatif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Algılanan duygu dışavurumunun, duygusal aşırı ilgilenme boyutundaki artış ise sadece genel ruhsal sorunlardaki azalmayla ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Psikolojik müdahale ve destek programlarında araştırmada belirlenen konulara odaklanılması yararlı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, Depresyon, Kaygı

Keywords

• Tip 2 diyabet, Depresyon, Kaygı

References

1. Guyton AC, Hall JE. Tıbbi Fizyoloji. Çağlayan Yeğen B, Çavuşoğlu H, çeviri ed. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri, 2007, 884-98.
2. Helgeson V, Snyder PR, Escobar O, Siminerio L, Becker D. Comparison of adolescents with and without diabetes on indices of psychosocial functioning for three years. J Pediatr Psychol 2007; 32: 794-806. doi: 10.1093/jpepsy/jsm020
3. Rubin RR. Counselling and psychotherapy in diabetes mellitus. In: Snoek FJ, Skinner TC, eds. Psychology in Diabetes. West Sussex: John Wiley & Sons, Ltd, 2005, 171- 94.
4. Anderson RJ, Freedland KE, Clouse RE, Lustman PJ. The prevalence of comorbid depression in adults with diabetes. Diabetes Care 2001; 24:1069-78. doi:10.2337/ diacare.24.6.1069
5. Collins MM, Corcorant P, Perry IJ. Anxiety and depression symptoms in patients with diabetes. Diabet Med 2009; 26:151-61. doi: 10.1111/j.1464-5491.2008.02648.x.
6. Smith KJ, Beland M, Clyde M, et al. Association of diabetes with anxiety: A systematic review and meta-analysis. J Psychosom Res 2013; 74:89-99. doi:10.1016/j. jpsychores.2012.11.013.
7. Wilfey D, Berkowitz R, Goebel-Fabbri A, et al. Binge eating, mood, and quality of life in youth with Type 2 diabetes. Diabetes Care 2011; 34: 858-60. doi: 10.2337/dc10-1704.
8. Goodwin RD, Davidson JR. Self-reported diabetes and posttraumatic stress disorder among adults in the community. P r e v M e d 2 0 0 5 ; 4 0 : 5 7 0 - 7 4 . d o i : 1 0 . 1 0 1 6 / j . ypmed.2004.07.013.

9. Wearden A, Tarrier N, Davies R. Partners’ expressed emotion and the control and management of Type 1 diabetes in adults. J Psychosom Res 2000; 49:125-30. doi: 10.1016/S0022- 3999(00)00141-0.
10. Zhang CX, Chen YM, Chen WQ. Association of psychosocial factors with anxiety and depressive symptoms in Chinese patients with Type 2 diabetes. Diabetes Res Clin Pract 2008; 79:523-30. doi: 10.1016/j.diabres.2007.10.014
11. Hobfoll S. Conservation of resources: a new attempt at conceptualizing stress. Am Psychol 1989; 44:513-24. doi. org/10.1037/0003-066X.44.3.513.
12. Sacco W, Bykowski CA. Depression and hemoglobin A1c in Type 1 and Type 2 diabetes: The role of self-efficacy. Diabetes Res Clin Pract 2010; 90:141-46. doi: 10.1016/j. diabres.2010.06.026.
13. Benight C, Bandura A. Social cognitive theory of posttraumatic recover. The role of perceieved self efficacy. Behav Res Ther 2004; 42:1129-48. doi: 10.1016/j. brat.2003.08.008.
14. Bean D, Cundy T, Petrie KJ. Ethnic differences in illness perceptions, self efficacy and diabetes self-care. Psychol Health 2007; 22:787-811. doi: 10.1080/14768320600976240.
15. Cherrington A, Wallston K A, Rothman RI. Exploring the relationship between diabetes, self-efficacy, depressive symtoms, and glycemic control among men and women with Type 2 diabetes. J Beh Med 2010; 33:81-89. doi: 10.1007/ s10865-009-9233-4.
16. Kanbara S, Taniguchi H, Sakaue M, et al. Social support, self efficacy and psychological stres responses among outpatients with diabetes in Yogyakarta, Indonesia. Diabet Res Clin Pract 2008; 80:56-62. doi: 10.1016/j.diabres.2007.12.015.
17. Sacco W, Wells KJ, Vaughan CA, Friedman A, Perez S, Matthew R. Depression in adults with Type 2 diabetes: The role of adherence, Body Mass Index, and self efficacy. Health Psychol 2005; 24:630-34. doi.org/10.1037/0278- 6133.24.6.630.
18. Adam J, Folds L. Depression, self-efficacy, and adherence inpatients with Type 2 diabetes. J Nurs Pract 2014; 10:646- 52. doi:10.1016/j.nurpra.2014.07.033.
19. Duangdao KM, Roesch SC. Coping with diabetes in adulthood: A meta-analysis. J Behav Med 2008; 31:291-300. doi: 10.1007/s10865-008-9155-6.
20. Smari J, Valtysdottir H. Dispositional coping, psychological distress, and disease control in diabetes. Pers Individ Dif 1997; 22:151–56. doi: 10.1016/S0191-8869(96)00199-7.
21. Sacco WP, Yanover T. Diabetes and depression. The role of social support and medical symtoms. J Behav Med 2006; 29:523-31. doi: 10.1007/s10865-006-9072-5.
22. Karlsen B, Bru E. The relationship between diabetes-related distress ans clinical variables and perceived support among adults with Type 2 diabetes: A prospective study. Int J Nurs Stud 2014; 51:438-447. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2013.06.016.
23. Barrowclough C, Hooley JM. Attributions and expressed emotion: A review. Clin Psychol Rev 2003; 23:849-80. doi: 10.1016/S0272-7358(03)00075-8.
24. King S. Is expressed emotion cause or effect in the mothers of sziophrenic young adults? Schizophr Res 2000; 45:65-78. doi: 10.1016/S0920-9964(99)00174-7.
25. Hinrichsen GA, Pollack S. Expressed emotion and the course of late-life depression. J Abnorm Psychol 1997; 106:336-40. doi.org/10.1037/0021-843X.106.2.336.
26. Bresi C, Cornaggia CM, Beghi M, Porcellana M, Iandoli II, Invernizzi G. Epilepsy and family expressed emotion: Results of a prospective study. Seizure 2007; 16:416-23. doi: 10.1016/j.seizure.2007.02.015.
27. Ölçer S, Fiş NP, Berkem M, Karadağ B. Astımlı çocukların benlik saygıları ve annelerinin duygu dışavurum düzeylerinin değerlendirilmesi. Türk Pediatri Arşivi 2010; 45:144-49. doi: 10.4274/tpa.45.144.
28. Alkar ÖY. The Relationship of expressed emotion and psychosocial variables with the quality of life of haemodialysis patients: An analysis within the conservation of resources model. Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara, 2006.
29. Hobfoll S, Lilly RS. Resource conservation as a strategy for community intervention. Am J Community Psychol 1993; 21:128-48. doi: 10.1002/1520-6629(199304)21:23.0.CO;2-5.
30. Dirik G, Karancı AN. Psychological distress in rheumatoid arthritis patients: An evaluation within the conservation of resources theory. Psychol Health 2010; 25:617-32. doi: 10.1080/08870440902721818.
31. Zimet GD, Dahlem NW, Zimet SG, Farley GK. The Multidimensional Scale of perceived social support. J Pers Assess 1988; 52:30-41. doi: 10.1207/s15327752jpa5201_2.
32. Eker D, Arkar H. Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinin faktör yapısı, geçerlilik ve güvenirliği. Türk Psikoloji Derg 1995; 34:45-55.
33. Berksun OE. Dışavurulan Duygulanım Ölçeği: Ölçek uyarlama üzerine bir pilot çalışma. Türk Psikoloji Derg 1993; 29:10-15.
34. Folkman S, Lazarus RS. If changes it must be a process: Study of emotion and coping during three stages of a college examination. J Pers Soc Psychol 1985; 48:150-70.
35. Karanci AN, Alkan N, Aksit B, Sucuoglu H, Balta E. Sex differences in psychological distress, coping, social support and related variables following the 1995 Dinar (Turkey) earthquake. N Am J Psychol 1999; 1:189-204.
36. Karancı AN, Erkam A. Variables related to stress-realted growth among Turkish breast cancer patients. Stress Health 2007; 23: 315-22. doi: 10.1002/smi.1154.
37. Bijl JVD, Poelgeest-Eeltink AV, Shortridge-Bagget L. The psychometric properties of the diabetes management Self Efficacy Scale for patient with Type 2 diabetes. J Adv Nurs 1999; 30:352-9. doi: 10.1046/j.1365-2648.1999.01077.x.
38. Yeşilbalkan ÖU. Tip 2 diyabetli hastaların kendi kendilerine bakımlarındaki öz yeterlikleri, öz bakım güçleri ve bunları etkileyen faktörlerin incelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Derg 2004; 20:11-29.
39. Zigmond AS, Snaith RP. The hospital anxiety and depression scale. Acta Psychiatr Scand 1983; 67:361-70. doi: 10.1111/j.1600-0447.1983.tb09716.x.
40. Aydemir Ö. Hastane anksiyete ve depresyon ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Turk Psikiyatri Derg 1997; 8:280-87.
41. Grigsby AB, Anderson RJ, Freedland KE, Clouse RE, Lustman PJ. Prevalence of anxiety in adults with diabetes A systematic review. J Psychosom Res 2002; 53:1053-60. doi: 10.1016/S0022-3999(02)00417-8.