Research Article

Vandalizmin Azaltılmasında Peyzaj Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi

Volume: 7 Number: 2 August 1, 2018
EN TR

Vandalizmin Azaltılmasında Peyzaj Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı; parklar, sokaklar, kent meydanları gibi kamusal alanlarda meydana gelen vandalizmin azaltılması ya da engellenmesi için göz önünde bulundurulması gereken peyzaj tasarım kriterlerinin ortaya konmasıdır.

Bu çalışmada vandalizmin türleri, nedenleri, boyutları, kentsel yaşam üzerindeki etkileri irdelenerek vandalizm-peyzaj tasarımı ilişkisi kurulmuştur. Vandalizmin azaltılabilmesi ve hatta önlenebilmesi için ne gibi tasarım kriterleri oluşturulabileceği ve öneriler geliştirilebileceği üzerinde durulmuştur.

Vandalizm sosyolojik, psikolojik ve ekonomik sonuçlar doğuran ciddi bir problem olup, sosyal etmenler, sosyo-psikolojik etmenler ve mekânsal özellikler gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak ortaya çıkmaktadır.  Eğitim eksikliği, kişilerin mekâna karşı aidiyet ve sahiplenme duygusunun olmayışı, nüfus yoğunluğu, kenti içi aydınlatmaların yetersizliği ve yoğun kamusal kullanım gibi faktörler vandalizmin sebepleri arasında sayılabilir.  Duvarlara yazı yazmak, parklardaki kent mobilyalarına kazıyarak, yakarak, kırarak zarar vermek, park ve bahçelerdeki bitkileri sökmek, kırmak, refüjlerdeki bitkileri ezmek vb. sık rastlanan vandalizm örneklerinden bazılarıdır. Bu zararlar, insanların rekreaktif ihtiyaçlarını gidermelerini engellemekte, yapısal ve bitkisel malzemelerin tekrar kullanılır hale getirilmesi kimi zaman mümkün olmamakta, kimi zaman da yüksek onarım maliyetleri ortaya çıkarmaktadır. Vandalizm, yapısal ve bitkisel unsurlar üzerinde oluşturduğu zararın yanı sıra kazalara ve diğer başka suçlara da ortam hazırlamakta, kent estetiği açısından görsel kirlilik meydana getirmektedir.

Türkiye’de vandalizm, kente ve çevreye verdiği zararın yanı sıra ülke ekonomisine de olumsuz etki etmekte, özellikle yerel yönetimler de bu durumdan etkilenmektedir. Yoğun olarak kullanılan yaya yolları ve parklar gibi yerlerde tasarım çalışmalarından önce, insanların o alanı serbestçe kullanım durumları göz önüne alınarak tasarım yapılması, yollarda yaya geçişini engellemeyecek şekilde gelişim gösteren bitki türlerinin seçilmesi, yıpranmaya, aşınmaya, kırılmaya karşı dayanıklı malzemelerin tercih edilmesi, aydınlatma düzeyinin optimum koşullara ulaştırılması gibi bir takım tasarım kriterleri göz önünde bulundurularak vandalizm azaltılabilmektedir. 

Keywords

References

  1. Dinçtürk, S., (2007), Türkiye’de Vandalizmin Sosyal, Ekonomik ve Psikolojik Boyutları. Yüksek Lisans Tezi, Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  2. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&kelime=VANDALİZM, E.Tar: 26.03.2018.
  3. Namba, R., Dustin, D., (1992), Towards New Definitions of Depreciative Behavior and Vandalism, General Technical Report (PNW-QTR-293), United States Department of Agriculture Forest Service, US, pp: 61-69.
  4. Newman, O., (1972), Defensible Space, Macmillan, Newyork, ss:123.
  5. Olgun, R., Yılmaz, T., (2015), Kentsel Yeşil Alanlarda Vandalizm ve Olası Tasarım Çözümleri: Antalya Kent Örneği, Namık Kemal Üniversitesi Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 12 (03): 27-29.
  6. Öğülmüş, S., (1993), Tahripçilik, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 26(2): 587-592.
  7. Öğülmüş, S., (2000), Tahripçilik (Vandalizm): Düşük Yoğunluklu Bir Sapma, Polis Bilimleri Dergisi, 2(7–8), 73–86.,
  8. Philips, L.E., (1996), Parks: Design and Management. McGraw Hill Book Co, New York, ss:107.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Linguistics

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

August 1, 2018

Submission Date

July 9, 2018

Acceptance Date

August 15, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 7 Number: 2

APA
Aslan, H. (2018). Vandalizmin Azaltılmasında Peyzaj Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi. Mesleki Bilimler Dergisi (MBD), 7(2), 74-82. https://izlik.org/JA84PB92GR
AMA
1.Aslan H. Vandalizmin Azaltılmasında Peyzaj Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi. Mesleki Bilimler Dergisi (MBD). 2018;7(2):74-82. https://izlik.org/JA84PB92GR
Chicago
Aslan, Hande. 2018. “Vandalizmin Azaltılmasında Peyzaj Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi”. Mesleki Bilimler Dergisi (MBD) 7 (2): 74-82. https://izlik.org/JA84PB92GR.
EndNote
Aslan H (August 1, 2018) Vandalizmin Azaltılmasında Peyzaj Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi. Mesleki Bilimler Dergisi (MBD) 7 2 74–82.
IEEE
[1]H. Aslan, “Vandalizmin Azaltılmasında Peyzaj Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi”, Mesleki Bilimler Dergisi (MBD), vol. 7, no. 2, pp. 74–82, Aug. 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA84PB92GR
ISNAD
Aslan, Hande. “Vandalizmin Azaltılmasında Peyzaj Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi”. Mesleki Bilimler Dergisi (MBD) 7/2 (August 1, 2018): 74-82. https://izlik.org/JA84PB92GR.
JAMA
1.Aslan H. Vandalizmin Azaltılmasında Peyzaj Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi. Mesleki Bilimler Dergisi (MBD). 2018;7:74–82.
MLA
Aslan, Hande. “Vandalizmin Azaltılmasında Peyzaj Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi”. Mesleki Bilimler Dergisi (MBD), vol. 7, no. 2, Aug. 2018, pp. 74-82, https://izlik.org/JA84PB92GR.
Vancouver
1.Hande Aslan. Vandalizmin Azaltılmasında Peyzaj Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi. Mesleki Bilimler Dergisi (MBD) [Internet]. 2018 Aug. 1;7(2):74-82. Available from: https://izlik.org/JA84PB92GR